ଏକ ସମୟରେ, ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନୀତିର ମହାତ୍ତ୍ୱ ଶିଖାଇଲେ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନୀ କରି, ଦେମନମାନଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି ଶ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା। ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, ରାଜା, ଋଷି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନର ଅନୁସରଣ କରି, ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ ସଂଗ କରେ, ଶିଖିତମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରେ, ଲୋଭହୀନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା କରେ, ସେ କେବେ ବିନାଶ ଦେଖେନି। କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ କାମ କରିବା, ଅପବାଦ କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀ ଉପରେ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବା, ନିଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏକ ଅଜଣା ଲୋକ ଯଦି ଉପକାର କରେ, ସେ ମିତ୍ର; ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଯଦି କ୍ଷତିକାରକ, ସେ ପର। ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ରୋଗ ଶତ୍ରୁ, ଅରଣ୍ୟର ଔଷଧ ମିତ୍ର। ଯିଏ ଉପକାର କରେ, ସେ ମିତ୍ର; ଯିଏ ପୋଷଣ କରେ, ସେ ପିତା; ଯିଏ ଭରସାର ଯୋଗ୍ୟ, ସେ ନିଜ ମିତ୍ର; ଯିଏ ରହିବାଯୋଗ୍ୟ ଭୂମି, ସେ ଦେଶ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ, ସେ ଦାସ; ଯିଏ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେ ମାନ୍ୟ; ଯିଏ ମୃଦୁ ଭାଷା କହେ, ସେ ପତ୍ନୀ; ଯିଏ ଜୀବନ୍ତ, ସେ ପୁତ୍ର। ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମ ଯାହାରେ ଅଛି, ସେ ଜୀବନ୍ତ; ଯିଏ ନିର୍ଗୁଣ, ନିର୍ଧର୍ମ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଫଳହୀନ। ଘରକୁ ଚାଲିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୃଦୁ ଭାଷା, ପତିକୁ ପ୍ରାଣ ଭାବି, ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଯାହାର, ସେ ପତ୍ନୀ। ସେ ସର୍ବଦା ସ୍ନାନ କରିଥାଏ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମୃଦୁ ଭାଷା, ଅଳ୍ପ ଖାଏ, ଅଳ୍ପ କହେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା, ମୃଦୁ ଭାଷା, ସମୟରେ ସମ୍ମିଳନ ଆକାଂକ୍ଷୀ। ଏପରି ଗୁଣବତୀ ପତ୍ନୀ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି କରେ; ଯାହାର ପତ୍ନୀ ଏପରି, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ। ଯିଏ ଅପରିଚୟ, ଅଶୁଦ୍ଧ, ବିବାଦପ୍ରିୟ, କ୍ରୋଧୀ, ସେ ବୃଦ୍ଧା; ଏହା ବୃଦ୍ଧା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ତାତ୍ତ୍ୱିକ ବୃଦ୍ଧା। ଅନ୍ୟକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ଅନ୍ୟ ଗୃହ ଚାହେ, ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରେ, ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ସେ ବୃଦ୍ଧା। ଯିଏ ଧର୍ମ ଜାନିଛି, ପତିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେ ପ୍ରିୟ; ଏହି ପ୍ରିୟତା ତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରିୟ। ଦୁଷ୍ଟ ପତ୍ନୀ, ଧୋଖା ମିତ୍ର, ଉତ୍ତର ଦେଇଥିବା ଦାସ, ଘରର ଅଜଗର—ଏହି ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ। ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ ଛାଡି, ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସଂଗ ଧାରଣ କର, ଦିନ ରାତି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ସ୍ମରଣ କର। ଯିଏ ବିଷ ଅଜଗର ସମ, କଳା, ଉତ୍ତେଜିତ, ରକ୍ତମୟ ଚକ୍ଷୁ, ବାଘ ସମ, କ୍ରୋଧରେ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କାଉ କାଉ ଭାଷା, ଦୁଷ୍ଟ, ଚତୁର, ଅନ୍ୟ ଗୃହରେ ଘୁଞ୍ଚି, ଅସ୍ଥିର ମନ, ନିର୍ମମ, ତାଙ୍କୁ ଚାକରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶିଶୁରେ ଶକ୍ତି ଆସିପାରେ, ଅକୃତଜ୍ଞରେ ଧର୍ମ ଆସିପାରେ, ସୋନାରେ ଅଗ୍ନି ଶତଗୁଣ ହୁଏ; କେବେ କେବେ ଭାଗ୍ୟରେ ବେଶ୍ୟାପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା ଆସେ, କେବେ ନ ଆସେ। ଘରରେ ସାପ ଦେଖିଲେ, ଚିକିତ୍ସାରେ ରୋଗ ନ ଭଲିଲେ, ଶରୀର ଶିଶୁ ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, କିଏ ଏକାଗ୍ର ରହିପାରିବ? ଏହି ସମୟରେ, ସୂତ କହିଲେ: ଆପଦରେ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଧନ ଦ୍ୱାରା ପତ୍ନୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପତ୍ନୀ ଓ ଧନ ଦେଇ ନିଜକୁ ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପରିବାର ପାଇଁ, ପରିବାରକୁ ଗ୍ରାମ ପାଇଁ, ଗ୍ରାମକୁ ଦେଶ ପାଇଁ, ଦେଶକୁ ନିଜ ପାଇଁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଷ୍ଟ ଚାଳ ଯୋଗୁ ଘରରେ ରହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ନରକରେ ରହିବା ଭଲ; ନରକରେ ପାପ ଶେଷ ହୁଏ, ଦୁଷ୍ଟ ଚାଳ ଘରରେ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ଏକ ପାଦ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢିଥାଏ, ଅନ୍ୟ ପାଦ ଦେଇ ଥାଏ; ନୂତନ ସ୍ଥାନ ଯାଁବା ପୂର୍ବରୁ ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ ଛାଡନ୍ତି ନାହିଁ। ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଦେଶ, ଦୁଃଖ ଭରି ଘର, କଞ୍ଜୁଷ ରାଜା, ଧୋଖା ମିତ୍ରକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ। କଞ୍ଜୁଷ ହାତରେ ଧନ, ଚତୁର ମିଶା ଜ୍ଞାନ, ନୀତି ଓ ପ୍ରଭାବ ନଥିବା ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଆପଦରେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା ମିତ୍ର—ଏହି ସବୁ ଅପରିଗଣ୍ୟ। ଅନେକ ଅପରିଚିତ ଲୋକ ସମ୍ପଦ ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିଲେ ମିତ୍ର ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ପ୍ରଭାବ ହରାଇଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ହୁଏ। ଆପଦରେ ମିତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର, ଏକା ଥିଲେ ପବିତ୍ର, ଧନ ହରାଇଲେ ଗୁଣବତୀ ପତ୍ନୀ, ଦୁଃଖରେ ଆଗ୍ରହୀ ଅତିଥି—ଏହି ସମୟରେ ଚିହ୍ନିବା ଯାଏ। ଫଳ ଶେଷ ହେଲେ ପକ୍ଷୀ ଗଛ ଛାଡେ, ହ୍ରଦ ଶୁଖିଲେ କୁଞ୍ଚି ଛାଡେ, ଧନ ନଥିଲେ ବେଶ୍ୟା ଛାଡେ, ପତିତ ରାଜାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଛାଡେ, ଫୁଲ ମରିଗଲେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଛାଡେ, ଜଙ୍ଗଲ ଜଳିଗଲେ ହରିଣ ଛାଡେ; ଲୋକ ନିଜ ଲାଭ ଅନୁସାରେ କାମ କରେ—କିଏ କାହାର? କଞ୍ଜୁଷ ଧନ ଦେଇ ଖୁସି, ଲୋଭୀ ଆଦର ଦେଇ, ମୂର୍ଖ ଉପସ୍ଥାନ ଦେଇ, ପଣ୍ଡିତ ସତ୍ୟ କହି ଖୁସି। ଦେବତା, ଧର୍ମିକ, ଦ୍ୱିଜ ନିଷ୍ଠାରେ ଖୁସି, ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ, ପଣ୍ଡିତ ଆଦର ଦେଇ ଖୁସି। ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ଭୟଭିତ୍ ଭାବରେ, ଧୋଖାବାଜଙ୍କୁ ବିଭାଜନ କରି, ନିମ୍ନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ଦାନ ଦେଇ, ସମାନଙ୍କୁ ସମ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଉପସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକର ନିଜ ଲକ୍ଷଣ ଜାଣି, ଉପକୃତ କଥା କହି, ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବଶୀଭୂତ କରିବା ଉଚିତ। ନଦୀ, ନଖ ଥିବା, ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜନାନୀ, ରାଜସଭା—ଏହି ସବୁ ଉପରେ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହୁଏଥିବା ଧନ ହରାଇବା, ମନସିକ ବିପଦ, ଘରର ଅପକାର, ଧୋଖା, ଅପମାନ, ଉପହାସ କେବେ ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିମ୍ନ ବା ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ, ଅତି ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା, ଅନ୍ୟ ଗୃହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ପତ୍ନୀ ସହ ବସିବା—ଏହି ସବୁ ଶିଳ୍ପ ନଶ୍ଟ କରେ। କିଏ ନିଜ ପରିବାରରେ ଦୋଷ ନଥିବା? କିଏ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ନୁହେଁ? କିଏ ଦୁଃଖ ଦେଖିନି? କିଏ ସର୍ବଦା ସମୃଦ୍ଧି ରଖିଛି? ଧନ ମିଳିଲେ କିଏ ଅଭିମାନୀ ହୁଏନି? କିଏ ଆପଦ ଦେଖିନି? କିଏ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ମନ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୁଏନି? କିଏ ସର୍ବଦା ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ? କିଏ ସମୟର ପାହାଡ଼ରେ ନୁହେଁ? କିଏ ଧନର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରାଇନି? କିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଫାନ୍ଦରେ ପଡ଼ି ସୁରକ୍ଷିତ ଚାଲିଯାଇଛି?