ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଥାରେ, ଧର୍ମର ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମବିରୋଧୀ, ପତିତ, ଅପବିତ୍ର, ବ୍ରତଚ୍ୟୁତ, ଅନ୍ୟାୟ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରୀୟ, ଅପସୃଷ୍ଟ, ନାରୀ ଓ କାମାଚାରୀ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ପବିତ୍ରତା ନିୟମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତା ନିୟମ ନାହିଁ, ଏହିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଜୀବନ ଅସ୍ଥାୟୀ। ଏହି ପରେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଦରକାର, ଓ ଘର ଦ୍ୱାରରେ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ରଖିବା ନିୟମ ଅଛି। ମୁଁହ ଧୋଇ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଗୋମୟ, ଗୋମୂତ୍ର, ଓ ସରିଷ ଛୁଇଁ, ପଥର ଛୁଇଁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ମୃତଦେହକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଥାଯଥ ସ୍ନାନ ଓ ସଂୟମ ଦ୍ୱାରା ଶେଷେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ କିଣି ଆଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍। ପିଣ୍ଡଦାନ ପାଇଁ ତିନି ଦିନ ଧରି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ପାଣି, ମାଟି ଭାଣ୍ଡରେ ଦୁଧ ରଖିବା ଓ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବୈତାନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଦାନ୍ତ ସହ ପିଲା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଥିରେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ନିୟମ ଅଛି; ମୁଣ୍ଡନ କ୍ରିୟା ପରେ ଏକ ରାତି ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ; ଏଠାରେ ତିନି ରାତି, ପରେ ଦଶ ରାତି ଅପବିତ୍ରତା ରହିଛି। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତିନି କିମ୍ବା ଦଶ ରାତି ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ; ଦୁଇ ବର୍ଷ ତଳେ ପିଲା ଓ ତାଙ୍କ ମାଆ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁହିଁ ଅପବିତ୍ରତା ମାତ୍ର ମାଆ ପାଇଁ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦିନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ଆସେ; ପ୍ରତି ଵର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଦଶ, ବାରୋ, ପନ୍ଦର ଦିନ ଅପବିତ୍ରତା ଅଛି। ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ତିରିଶ ଦିନ ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ; ବିବାହ ହୋଇନଥିବା ଝିଅମାନେ ଓ ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଗୁରୁ, ଶିଷ୍ୟ, ମାମା, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅଛି। ରାଜା ହେବା ଦିନ, ରାଜ୍ୟରେ ରହିବା ଦିନ, ରାଜା, ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା, ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଓ ବିଷ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁରେ ଅପବିତ୍ରତା ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ନିୟମ, ଦାନ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତା ନାହିଁ। ବିବାହ, ଦାନ, ଯୁଦ୍ଧ, ଦୁଃଖ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ସମୟରେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ଦିଆଯାଏ। ସମୟ, ଅଗ୍ନି, କ୍ରିୟା, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ମନ, ଜ୍ଞାନ, ତପ, ପାଠ, ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ, ଉପବାସ—ଏହି ସବୁ ମାଧ୍ୟମରେ ପବିତ୍ରତା ଆସେ। ଅନୁଚିତ ଦାନ, ନଦୀର ପ୍ରବାହ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୟ କାମ କରିପାରନ୍ତି। ଫଳ, ସୋମ, ବସ୍ତ୍ର, ଶାକ, ଦହି, ଦୁଧ, ଘୃତ, ଜଳ, ତିଳ ଭାତ, ରସ, ଲୁଣ, ମଧୁ, ଲାକ, ପାକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ବସ୍ତ୍ର, ପଥର, ମଦ୍ୟ, ଫୁଲ, ଶାକ, ମାଟି, ଚରମ ଚପ୍ପଲ, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ, ପାଟ, ଲୁଣ, ଓ ଗୁରୁ ମାଟି—ଏହି ସମଗ୍ରୀ ଉପଯୁକ୍ତ। ବୈଶ୍ୟ ତେଲ ଖଲ, ମୂଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତିଳ, ଧାନ ମାତ୍ର ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଜୀବିକା ପାଇଁ ବିକ୍ରି କରିପାରିବେ। ଲୁଣ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦୁଃଖରେ ଦ୍ୱିଜ ନିମ୍ନଜାତିରୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅପବିତ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ। କୃଷି ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାମ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଘୋଡ଼ା ବିକ୍ରି ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବିକା ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମୟରେ, ସୂତ କହନ୍ତି, ପରାଶର ମହାର୍ଷି ଭ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ କେମିତି? ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟରେ, ପ୍ରାଣୀ ହ୍ରାସ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି କି? ବେଦ, ସ୍ମୃତି ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର—ଏହି ସବୁ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଭାବେ ମନ୍ୟ। କଳିଯୁଗରେ ଦାନ ଧର୍ମ, କିନ୍ତୁ କଳିରେ କର୍ତ୍ତା ତ୍ୟାଗ ହୁଏ; ଅପରାଧ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦିଏ। ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଷଡ୍ ଦୈନିକ କ୍ରିୟା—ସନ୍ଧ୍ୟା, ସ୍ନାନ, ପାଠ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଦେବ, ଅତିଥି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାସନା—ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅପୂର୍ବ; ତଥା ତ୍ୟାଗୀ ମୁନିମାନେ; କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରି ଭୂମି ଶାସନ କରିବେ। ବୈଶ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ଓ କୃଷି କରିବେ; ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସେବା କରିବେ। ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ, ଚୋରି କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କରେ ପତନ ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜ କୃଷି କଲେ, କ୍ଲାନ୍ତ ମୃଗକୁ ଅଧିକ କାମ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅର୍ଧଦିନ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପଞ୍ଚମହାୟଜ୍ଞ କରିବେ, କଠୋର ନିନ୍ଦା ନ କରିବେ, ତିଳ ତେଲ ବିକ୍ରି ନ କରିବେ; ବଧ ଗୃହରେ ଯଜ୍ଞ ପାପ। ରାଜାକୁ ଏକ ଷଷ୍ଠଂଶ, ଦେବତାକୁ ଏକ ବିଂଶଂଶ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତିରିଶ ଦେଇ, କୃଷକ ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶୂଦ୍ର କୃଷକ ଯଦି ନିଯୁକ୍ତ ଅଂଶ ନଦେଇ, ତେବେ ସେମାନେ ଚୋର। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ତିନି ଦିନରେ ପବିତ୍ର। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦଶ ଦିନ, ବୈଶ୍ୟ ବାରୋ ଦିନ, ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ପବିତ୍ର। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବାରୋ ଦିନ, ବୈଶ୍ୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଅଲଗା ଘରର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଏକ ଏକ ପିଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି। ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ଅପବିତ୍ରତା ହୁଏ; ଚାରି ଦିନ ଓ ଦଶ ରାତି, ପୁରୁଷ ଶିଶୁ ପାଖରେ ଛଅ ରାତି, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ପାଞ୍ଚ ରାତି। ଛଅ ଦିନରେ, ଚାରି ରାତି ପରେ ପବିତ୍ରତା ଆସେ; ସପ୍ତମ ଦିନରେ ତିନି ଦିନ ପରେ। ଦୂରଦେଶରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ଆସେ। ଯେଉଁ ଶିଶୁ ଦାନ୍ତ ଆସିନାହିଁ, ଅପକୁପ୍ତ ଶିଶୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକ୍ରିୟା, ପିଣ୍ଡଦାନ, ଜଳକ୍ରିୟା ଦରକାର ନାହିଁ। ଗର୍ଭପାତ ହେଲେ, ଗର୍ଭ ରହିଥିବା ମାସ ଅନୁଯାୟୀ ଦିନ ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ।