ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଶ୍ରୀୟାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ମହାର୍ଷି ବନବାସୀ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ବନବାସୀ ଜଣେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିରତ ରହନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ କିଛି କୃତ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିୟମ ଓ ବ୍ରତ ଅନୁସାରେ ସମୟ ମାନିବା ଉଚିତ। ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କାଳରେ ଭୂମିରେ ଶୟନ କରିବା, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଶୀତ ଋତୁରେ ଜଳଭିଜିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିନଟି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ, କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ସବୁକିଛିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ଦରକାର। ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ବନବାସୀଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିବରଣ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ଶ୍ରୀୟାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ମହାର୍ଷି ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ—“ହେ ମହାତ୍ମାମାନେ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଧର୍ମ କହିବି। ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଜଣେ ଗ୍ରାମକୁ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଯାଇବା ଉଚିତ। ଗ୍ରାମରେ ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ଲୋଭୀ, ସେ କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ନିମିତ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠି ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।” ଏହିପରି ଉପଦେଶରେ ବନବାସୀ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ—“ନରକର ଧ୍ୱଜରୁ ପାପ କର୍ମର ନାଶ ହୁଏ। ସୁଉନ୍ନତ କର୍ମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅପକର୍ମ କରାଯାଏ, ସେଠି ଦୁଃଖ ଫଳ ମିଳେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ସୁନା ଚୋରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୀଟ ପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସଙ୍ଗ କରିଥିବା ଘାସ ଓ ଏହାଦି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖଦ ଫଳ ମିଳିପାରେ, କିମ୍ବା ଏହି ସବୁ ଏକ ଶିଶୁକୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରିପାରେ। ଧାନ ଚୋରି କରିଥିବା, ଅତିରିକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଅପବାଦ କରିଥିବା, କିମ୍ବା ନାକ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିବା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନ ଚୋରି କରିଥିବା କିମ୍ବା କୌଁଁ ଝିଅକୁ କିଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦାନବ କିମ୍ବା ବୃଷଭ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କାକୁଡ଼ି ଚୋରି କଲେ ଧାନ ଚୋର କନ୍ଦୁର ପ୍ରାୟ ମୂଷ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ। ମାଂସ ଚୋରି କଲେ ଗୃଧ୍ର, ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କଲେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଲୁଣ ଚୋରି କଲେ ଚିରିକି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ଓ ନୀଚ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।” ଏହାପରେ ମହାର୍ଷି କହିଲେ—“ନିୟମିତ କର୍ମ କରିବାରେ ଅବହେଳା କଲେ କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମ କଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ସଂସାର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାରୌରବ, ରୌରବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ପଥ ଦ୍ୱାରା ସଞ୍ଜୀବନୀ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯାହା ହଂସ ସଦୃଶ ଓ ରକ୍ତ ଜଳ ଥାଏ। ପାପୀମାନେ ଅବିଚି ଓ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଗୁରୁ ବା ବେଦକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ। ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳାଙ୍କ ମୁଖରସ୍ୱାଦ ନିଆଁ ମଦପାନ ସମାନ। ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଜନାନୀ, କନ୍ୟା, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟା, ବାହ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ସହ ମିଳନ, ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମାଆଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମାମାଙ୍କ ଜନାନୀ, କିମ୍ବା ପୁଅର ଝିଅ ସହ ମିଳନ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ କିମ୍ବା ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ମିଳନ—ଏହାକୁ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଗମନ ପାପ କୁହାଯାଏ। ଗାଈ ହତ୍ୟା, ଚଣ୍ଡାଳ ହେବା, ଚୋରି, ଋଣ ଦେଉଥିଲେ ନ ଦେବା, ଦାସ ପାଖରୁ ଶିକ୍ଷା ନେବା, ବେପରୋଆ ଚାକିରି କରିବା, ଅନୁଚିତ ଉପାୟରେ ଜୀବିକା ଚଳାଇବା, ବାପା, ମାଆ ବା ବନ୍ଧୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ପୋଖରୀ ବା ବଗିଚା ବିକ୍ରୟ, ଝିଅକୁ ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଦେଇବା, ଧୂର୍ତ୍ତତା କରିବା, ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରିବା, ନିଜ ପଢ଼ା ଓ ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗ, ଆତ୍ମୀୟ ତ୍ୟାଗ—ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଉପପାତକ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଶୁଣ। ଏହିପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଅଳ୍ପାହାର କରି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।” ଏହିପରି ଶ୍ରୀୟାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାର କାଣ୍ଡରେ, ଧର୍ମ ଓ କର୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ, ତାହାର ଫଳ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିମନ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭୟ ସହିତ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ।