ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଥର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ। ଏଥରର ପଥ, ବେଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ଏହି ସମ୍ପୃକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ଓ ଅଗ୍ନିର ଆରମ୍ଭରେ, କାମନା ପୂରଣ ଅଭିଲାଷାରେ ଅବଳି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହି କ୍ରମରେ, ପୁର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସହାୟକ ଦେବୀମାନେ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। “ଓଁ ହ୍ରୀଁ ସଉଁ” ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ “ଓଁ ହ୍ରୀଁ ବଦବଦାଵାଗ୍ବାଦିନୀ ସ୍ୱାହା”, ଏବଂ “ଓଁ ହ୍ରୀଁ” ଦ୍ୱାରା ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଶିଖାଇଥିବା ନବ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ପ୍ରଥମେ, ‘ରମ୍’ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚଭୂତ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେହକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ‘ଲମ୍’ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତକୁ ବିପ୍ଲବିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଫୁଲା ମଧ୍ୟରେ ଚାରି ହାତ ଓ ପୀତବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ହାତ ଓ ଦେହରେ ତିନି ଧାରାରେ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହିପରେ ଛଅ ଧାରାରେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରାଯାଏ। ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ରଖିବା, ପରେ ଦେହର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ହାତ, ବାହୁ, ହାତ, ଗୁଡ଼ି, ପାଦ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ପରମ ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ମୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଡ଼ି, ଗଳା ଓ ହୃଦୟ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶରୀର ଓ ହାତ ଉପରେ ଛଅ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ହାତର ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁର ବୀଜ ରଖିବା, ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାର ଏହି ଅନୁକ୍ରମ। ଚୂଡ଼ା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିବା, ଶରୀରକୁ କବଚ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପରେ, ଦିଗଗୁଡିକୁ ବାନ୍ଧିବା ଓ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ ଓ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟକୁ ନିଜ ନିଜ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶରୀରକୁ ଆବୃତ କରିବା, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆସନ ଓ ସାର ଭାବି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଅଷ୍ଟଦଳୀ ମନ୍ଦାର ଉଦ୍ଭବକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଏକ ଦିଗକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ। ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଧି ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ସୂର୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ସାର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ କେଶବଙ୍କ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶକ୍ତିଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ପରେ, ଯୋଗୀ ଆସନ ଆସେ। ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗ ଦ୍ୱାରା ଚାରି ଦିଗରେ, ପତ୍ରଗୁଡିକ ସହିତ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ହଜାର କିଳି ସହିତ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ରଖିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଗଦା ରଖିବା, କୋଣଗୁଡିକୁ ଶଂଖ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ତଳୱାର ଓ ଚକ୍ର, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖିବା; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ, ଯଥା ବଜ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଏସବୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଓ ପୂଜା କରି, ପରେ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଯାଏ। ହୃଦୟ ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତ ଉଠାଇ ଭକ୍ତିମୟ ମୁଦ୍ରା କରାଯାଏ। ଏହି ମୁଦ୍ରାରେ ଡାହାଣ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଉପରି ଥାଏ। ଛୋଟ ଆଂଠି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଂଠି ଦ୍ୱାରା ଅଠ ମୁଦ୍ରା ଏକାଏକି ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ କରାଯାଏ। ଅଙ୍ଗୁଠି ଠାରୁ ଛୋଟ ଆଂଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ଆଂଠି ଭାଙ୍ଗିବା, ପରେ ବାମ ହାତକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ ହଳୁହଳୁ ଘୁରାଇବା। ଏପରେ ଦୁଇ ମୁଠିକୁ ସିଧା ଧାରାରେ ଏକାଏକି ଖୋଲିବା, ପରେ ଦୁଇ ମୁଠିକୁ ବନ୍ଦ କରି ଏହି କ୍ରମରେ କରିବା। ପ୍ରଥମ, ଦ୍ୱିତୀୟ, ଶେଷ ପୂର୍ବ ଓ ଶେଷ ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଖିବା। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ହେଉଛି: ପ୍ରଣବ, ତତ, ସତ, ହୁଁ, କ୍ଷଉଁ, ଭୂଃ। ଏଭଳି ନିୟମ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।