ଏହି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ପୂର୍ବକାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମାଂଶର ଆଚାର ଖଣ୍ଡରେ, ଯଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟଙ୍କ ଦାନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଓ ତପସ୍ୱୀ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦାନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର। ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଅଭାବ ଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ କେବେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନେ ଦିନେ ଏବଂ ବିଶେଷ କ୍ଷଣରେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏଠି ଏକ ବିଶେଷ ଦାନ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି—ଏକ ଗାଈ, ଯାହାର ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଚାଁଦି ଚରଣ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ। ଶିଙ୍ଗ ଦଶ ତୋଳା ସୁନାର, ଚରଣ ସାତ ଭାରର ହେବା ଦରକାର। ଏକ ଦୁଧେଇ ବଛି କିମ୍ବା ବଛିକୁ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଖୁଆଇ ଦାନ କଲେ, ଦାତା ଯେତେ ଟିଏ ବଛିର ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିଥାଏ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଛିର ଦୁଇଟି ପାଉଁ ଓ ମୁଁହ ଯୋନିରେ ଦେଖାଯିବ, ସେଉଁଠାରେ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ଯେଭଳି ଗାଈ, ଦୁଧାଳି ଗାଈ କିମ୍ବା ବାଞ୍ଛି ଗାଈ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅତ୍ୟଧିକ। କେବଳ ଗାଈ ଦାନ ନୁହେଁ, କ୍ଲାନ୍ତଙ୍କୁ ମଲିଶ କରିବା, ରୋଗୀଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବା, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହାରେ ଦାତା ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରେ। ଘର, ଧାନ୍ୟ, ଛତା, ମାଳା, ଗଛ, ଯାନ, ଘିଅ, ପାଣି—ଏମିତି ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରିବା ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ବିଦ୍ୟା ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବେଦ ବିକ୍ରୟ କଲେ କିମ୍ବା ଲେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ତେଣୁ ସବୁପ୍ରକାର ଚେଷ୍ଟା କରି ଏହି ବେଦର ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ବିଦ୍ୟା ଦାନର ଫଳ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଦୁଇଗୁଣା ଉନ୍ନତି ମିଳେ। ଏହି ଉପଦେଶ କେବେ ଦ୍ୱିଜାତିଙ୍କୁ ଶୁଣାଯିବ ନାହିଁ, ଏହା ଶୁଣିଲେ ସେମାନେ ଅଧୋଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। କୁଶା, ଶାକ, ଦୁଧ, ଓ ସୁଗନ୍ଧି ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ପାଣି କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ କରୁଥିବା, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ଅଟଲ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ମାତ୍ର ନିଜ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ଏହିପରି ଦାନ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ପରେ, ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ, ସମ ଓ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ସମୟ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କରାଯିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଏହା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି। ଏଠି ବେଦ ଅର୍ଥ ଜ୍ଞାନୀ, ବୃଦ୍ଧ, ସାମବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ତିନି ମଧୁ ଓ ତିନି ସୁପର୍ଣ୍ଣିକା, ପଉତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ, ନିକଟାତ୍ମୀୟ, ନଚିକେତା ଉତ୍ତର ପିଢ଼ିର ଜନମାନ୍ତର, ପିତାମାତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଦେବତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବେ। ଅନୁଶାସନ ଓ ଆଚରଣ ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂର୍ବଦିନରେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନେ ସଂଯମୀ ହେବା ଦରକାର। ଦେବତା ଓ ପିତୃକର୍ମର ଶେଷରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ମାମାଘର ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୱଦେବ କର୍ମ କରାଯିବ। ସେମାନେ ଆସି ଅନୁମତି ଦେଲେ, ବିଶ୍ୱଦେବ ଷ୍ଟୁତି ପାଠ କରାଯିବ। ‘ଶନ୍ନୋ ଦେବୀ’ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ଦୁଧ, ବାଉଳି ଓ ଯଥାବତ୍ ବାଉଳି ଦିଆଯିବ। ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ, ଦୀପ, ମାଳା ଓ ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇଗୁଣା କୁଶା ଦିଅ, ‘ଉଷନ୍ତସ୍ତ୍ୱ’ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ପିତୃ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯବ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ହବିଷ୍ୟ ଦିଅ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବବତ କରିବା ଦରକାର। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ପାତ୍ରକୁ ନିମ୍ନମୁଖୀ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକୁ ହବିଷ୍ୟ ଦିଅ। ବିଶେଷ କରି ଚାଁଦି ମିଳିଲେ, କିମ୍ବା ଯାହା ମିଳେ, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦାନ କରି ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜାତିଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ରଖି, ‘ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ’ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍। ସହଜ ଭାବେ ଯେତେ ପାଠ କରିପାରିବେ, କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ସେମାନେ ମୌନରେ ଭୋଜନ କରିପାରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦାନ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ନିୟମ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।