ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ମହାର୍ଷି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନର ନିୟମ ବିଷୟରେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ। ସେ କହିଲେ—"ଖାଦ୍ୟ, ନାଇଁ, ଏବଂ ନିଜକୁ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ତେଲ ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଗହୁଁ, ଯବ, ଗାଈର ଦୁଧ ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଦାତ୍ୟୂହ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଟିଆ ପକ୍ଷୀର ମାଂସ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ। ଅପଚୟ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, କ୍ରିସର, ରସ, ସମ୍ୟାବ, ପାୟସ, ଅପୂପ ଓ ଶଶ୍କୁଳୀ ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯଦି କେହି ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଚାଷ ପକ୍ଷୀ, ମାଛ, କିମ୍ବା ଲାଲ୍ ପାଉଁଥିବା ପଶୁ ଭୋଜନ କରେ, କିମ୍ବା ପିଆଜ, ରସୁଣ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଖାଇଥାଏ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଋଷିମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ବାସ କରେ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ମାଂସ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇଚ୍ଛାକୁ ଦମନ କରି ହରିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିବରଣୀ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଘୋଷଣା ହେଲା। ପୁନି ମହାର୍ଷି କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିବି, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣ। ପାତ୍ର ଓ ଆସନ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। କାଠ, ଶୂଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ଛେଡ଼ି ଶୁଧିତ ହୁଏ। ଯଦି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ବେଳେ କୌଣସି ମହିଳାଙ୍କ ମୁଁହ ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ପୁଣି ରାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ତେବେ ରାଖ ଛିଟି ଶୁଧି କରିବା ଉଚିତ। ଭୂମିକୁ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧିତ କରାଯିବ। ଲୋହା, କାଂସା ଓ ଅଜ୍ଞାତ ଧାତୁର ପାତ୍ର ସଦା ରାଖ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ପବିତ୍ର ଜଳ, ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଥିବା ଜଳ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ଅଗ୍ନି, ଧୂଳି, ଛାୟା, ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଭୂମି ଓ ପବନ ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ସ୍ନାନ, ପାନ, ଛିଙ୍କିବା, ଶୟନ, ଭୋଜନ କିମ୍ବା ରାସ୍ତାରେ ଚଲିବା ପରେ, କିମ୍ବା ଛିଙ୍କିବା, ଥୁ କାଢ଼ିବା, ଶୁଇବା, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା, କିମ୍ବା ଅଶ୍ରୁପାତ କାଳରେ, ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଡାହାଣ କାନ ପାଖରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ଶୋଧନ ବିବରଣୀ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଘୋଷଣା ହେଲା। ପରେ ମୁନିବର କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନପାତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ତପସ୍ଵୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ। ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ତପଉନ୍ମୁଖ କାହାପାଖରୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରତିଦିନ ଏବଂ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ଉତ୍ତମ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ସୁନ୍ଦର ଚରିତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୂଙ୍ଗ, ରୂପା ଖୁର, ଅଲଙ୍କୃତ ଚାଦର ପିନ୍ଧିଥିବା ଗାଈ, ଦଶ ମାଣିକ ସୁନାର ଶୂଙ୍ଗ, ସାତ ମାଣିକ ଖୁର, ସୁନା ଭାଣ୍ଡରେ ଖାଇଥିବା ଛୋଟ ମେମାନା କିମ୍ବା ଝିଅ ଗାଈ ଦାନ କରିଲେ, ଗାଈର ଲୋମ ଯେତେ ତିନି, ସେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଗାଈ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ, କିମ୍ବା ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ ଯେଭଳି ଦାନ କରାଯିବ, ତାହା ଉପକାର ମିଳେ। କ୍ଲାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମାଲିଶ କରିବା, ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିବା, କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ସେବା। ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାହା ଦାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଘର, ଧାନ, ଛତା, ମାଳା, ଗଛ, ଯାନ, ଘୃତ, ଜଳ ଦାନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ବିଦ୍ୟା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିକି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବିକ୍ରୟ କିମ୍ବା ଲେଖିବା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟା ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକ ମିଳେ। ଏହିପରି ବେଦ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ବିଦ୍ୟା ଦାନ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଇଗୁଣି ଉନ୍ନତି ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାହା ତାଙ୍କୁ ଅଧୋଗତିକୁ ନେଇଯାଏ। କୁଶ ଘାସ, ଶାକ, ଦୁଧ, ଗନ୍ଧ ନା ନେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଅବଶ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଧର୍ମରୁ ପତିତ ଅପରାଧୀ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚର, ଶତ୍ରୁ ଛଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ଏପରି ଦାନ ନିୟମ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ଦାନ ଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଘୋଷଣା ହେଲା। ଏଭଳି ଏହି ଅଧ୍ୟାୟମାନେ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମାଂଶର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ।