ଏହି ଗଳ୍ପରେ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ମହାର୍ଷି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଶୁଦ୍ଧିର ନିୟମ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି। ସେ କହିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଆଚରଣକୁ ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଳିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦେହର ମୂଳ ଅଂଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ରୁ ବଞ୍ଚିବା ଦରକାର। ସଦା ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଓ ଅଧର୍ମ କରିବା ରୁ ପରେହେଜ କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ଗଠି ଖାଦ୍ୟ ଦୂର କରିନଥିଲେ, ଅନ୍ୟର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟର ଶଯ୍ୟା ଓ ଏହା ସମ୍ପୃକ୍ତ ବସ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କେବଳ ବିପଦରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ, ବୃଦ୍ଧ, ବେଶ୍ୟା, କୁସଂପ୍ରଦାୟର ଦୀକ୍ଷିତ, କ୍ରୂର, ଦୁଷ୍ଟ, ପତିତ, ଚଣ୍ଡାଳ, ମିଥ୍ୟାଚାରୀ, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଉଥିବା, ହତ୍ୟାକାରୀ, ରାଜା ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିବା, ଗାୟନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର—ଏମାନଙ୍କ ହାତରୁ କେବେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ରନ୍ଧାଯାଇଛି, କୁକୁର ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ଗାଈ ଘ୍ରାଣ କରିଛି, ପକ୍ଷୀ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଛାଡ଼ିଛି, ଚଳିତ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି, ସେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଅଶୁଚି। ତେଲ, ଗହୁଁ, ବାଉଁସି, ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଏହାର ଉତ୍ପାଦ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଦାତ୍ୟୂହ ପକ୍ଷୀ, ଟିଆପକ୍ଷୀ, ଏମାନଙ୍କ ମାଂସ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ। ଅପଚୟ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, କ୍ରିସର, ରସ, ସମ୍ୟାଵ, ପାୟସ, ଅପୂପ, ଶଶ୍କୁଳୀ—ଏମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ଚାଷ ପକ୍ଷୀ, ମାଛ, ଲାଲ୍ ପାଦ ଥିବା ପଶୁ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରି ଖାଏ, କିମ୍ବା ପିଆଜ, ରସୁଣ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଖାଏ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ଏମାନେ ଅନେକ ଦିନ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ନରକରେ ଥାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମାଂସ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭଗବାନ୍ ହରିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧର ବିବରଣୀ ଅନ୍ତେ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ପଦାର୍ଥ ଶୁଦ୍ଧିର ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ପାତ୍ର ଓ ଆସନକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ। କାଠ, ଶୂଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦିର ହୋମପାତ୍ର ଖରେଚି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କେହି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ବେଳେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମୁଁହ ଦେଖେ, କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପୁନଃ ରନ୍ଧାଯାଏ, ତେବେ ଅଗ୍ନିର ଭସ୍ମ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଦରକାର। ଭୂମିକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଥବା ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ପବିତ୍ର କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଲୋହା, କଂସା ଓ ଅଜ୍ଞାତ ଧାତୁର ପାତ୍ର ସଦା ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ପବିତ୍ର ଜଳ, ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ, ପିତୃଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ଅଗ୍ନି, ଧୂଳି, ଛାୟା, ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଭୂମି, ବାୟୁ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧିକରଣର ଉପାୟ। ନ୍ୟାତ୍ର, ପାନ କରିବା, ହ୍ରସ୍ୱା କରିବା, ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ପରେ—ଏହି ସମୟରେ ପବିତ୍ରତା ରଖିବା ଦରକାର। ଛିଙ୍ଗୁରିବା, ଥୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଶୋଇବା, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା, କିମ୍ବା ଅଶ୍ରୁ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଡାହାଣ କାନ ପାଖରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧିର ବିବରଣୀ ଅନ୍ତେ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ—ଏବେ ଦାନ ଦେବାର ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଏହି ଉପଦେଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ତପସ୍ବୀ, ସେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗ୍ୟ। ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ତପସ୍ୟାହୀନଙ୍କୁ କେବେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉତ୍ସବ ଓ ଦିନେଦିନ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ସୁନା ଶୂଙ୍ଗ, ଚାନ୍ଦି ଖୁର, ଭଲ ଚରିତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଗାଈ, ଦଶ ଭାଗ ସୁନାର ଶୂଙ୍ଗ, ସାତ ଭାଗ ସୁନାର ଖୁର, ସୁନା ପାତ୍ରରେ ଖାଇଥିବା ବଛି, ଏମିତି ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ବଛିର ଲୋମ ଗଣନା ଯେତେ, ତେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେତେଦିନ ବଛିର ଦୁଇଟି ପାଉଁ ଓ ମୁଁହ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେତେଦିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଭାବରେ ଗାଈ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା କିମ୍ବା ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ ଦିଆଯାଏ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ମାଲିଶ କରିବା, ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିବା, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା—ଏହି ସେବା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ କର୍ମ। ଏହିପରି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସରି ଜୀବନ ଚାଳିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଅନ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିପାରିବ।