ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଧର୍ମମୟ ଜୀବନ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସମତା ଏବଂ ନ୍ୟାୟର ଅନୁସରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। କୃତ୍ୟର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସରେ, ପୂର୍ବରୁ ଯେମିତି ସମତା ରହୁଥିଲା, ସେହିପରି ଉଚ୍ଚରୁ ନିମ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମତା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହେ। ବେଦିକ ଅଗ୍ନି, ଯଦିଓ ଦାନ କାଳ ବ୍ୟତୀତ, ସ୍ରୌତ ଓ ବୈତାନିକ କ୍ରିୟାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ବେଳେ, ଦନ୍ତମଞ୍ଜନ କରି ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ। ପାଠ ଓ ବଳି କ୍ରିୟା ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ବଡ଼ ବଳିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଣୀ, ପିତୃ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଘରରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟରୁ କିଛି ଭାଗ କୁକୁର, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଦିନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରିବା ଓ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅତିଥି ଓ ଦାସମାନେ ଖାଇସାରିବା ପରେ, ଦମ୍ପତି ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରିବେ। ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟମ, ସୁସ୍ୱାଦୁ, ଉତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ଶିଶୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିଜତି ଲୋକେ ଅଗ୍ନିସ୍ପର୍ଶ ନହୋଇଥିବା ଓ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଅତିଥି କୁ ଏବେଳେ ମଧ୍ୟ ବାହାରେ ଫେରାଇ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ବିଷୟରେ କେବଳ ଅଳସ୍ୟ ରଖିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଆସନ୍ତି ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅ, ଏବଂ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗାଈ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ପ୍ରିୟ, ବିବାହଯୋଗ୍ୟ, ବା ବଳି କ୍ରିୟାର କର୍ତ୍ତା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଦରକାର। ଏହି ଦୁଇଜଣ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଅସ୍ଥିର କଥା, ହାତ, ପାଦ ଓ ଅତିଖାଦ୍ୟରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଦରକାର। ଦିନ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟତୀତ କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତ ଦାସମାନେ ସହିତ ନିଜ ପ୍ରୟୋଜନ ସମ୍ପର୍କରେ ବିବେଚନା କରିବା ଦରକାର। ବୃଦ୍ଧ, ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଓ ଭାର ବୋହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପଥ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ବଳି କରିବା ବା ଅଧ୍ୟାପନା ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ। ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ ଉଧାର, କୃଷି, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଗୋପାଳନ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଚରଣ। ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅଚୌର୍ୟ, ଶୁଚିତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର। ସରଳ ଓ ଚତୁର ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯାହାଙ୍କର ଏକ ବର୍ଷର ଖାଦ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ଅଛି, ସେ ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର କ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ କରିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ରହଣ ଓ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସତତାର ସହିତ କରିବା ଦରକାର। ଯଦି ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି, ତେବେ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥିବା କ୍ରିୟାକୁ ଛାଡ଼ି ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବଳି ପାଇଁ ଯାହା ମିଳିଛି ତାହା ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ କାଉଁ ବା ଶ୍ୟାଳ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି। ଧୀରେ ଧୀରେ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ଧାନ ଉଠାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉତ୍ତମ। ରାଜା, ଶିଷ୍ୟ ବା ପୁରୋହିତଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଚାହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ଭୋକରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହେବାପାଇଁ ପଡ଼େ। ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା, କେଶ, ଦାଢ଼ି, ନଖ ଚେଞ୍ଚି ରଖିବା ଏବଂ ସଫା ରହିବା ଦ୍ୱିଜତିଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ନିୟମିତ ଓ ଉପବୀତ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ କେବେଠି ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ନଦୀ ଛାୟା, ଅଘ୍ନି, ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ଜଳପଥରେ କେବେଠି ପେଶାବ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନଗ୍ନା ନାରୀ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌନ କ୍ରିୟାରେ ଲିନ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଲାଲ, ରକ୍ତ, ମଳ, ପେଶାବ ବା ବିଷ ଜଳରେ ନିକ୍ଷେପ କରିବା ନିଷିଦ୍ଧ। ହାତ ମିଶାଇ ପାଣି ପିଇବା ଓ ଶୟନରତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜାଗାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଷିଦ୍ଧ ବସ୍ତୁ, ଶବଧୂଆ ଧୂଆଁ ଓ ନଦୀତଟ ରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଦରକାର। ଗାଈ ଦୁହାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବେଠି ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭ ଶ୍ରାବଣ ମାସ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ରରେ କରିବା ଉଚିତ। ବା, ପୌଷ ମାସରେ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ବା ଅଷ୍ଟକା କ୍ରିୟା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ। ଏଭଳି ନିୟମ ଓ ଆଚରଣ ଅନୁସରି ଏକ ଧାର୍ମିକ ଓ ଶୁଭ ଜୀବନ ଗଢ଼ାଯାଏ।