ଏକ ସମୟରେ ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ଶ୍ରୀ ଗରୁଡ ପୁରାଣର ଏକ ବିଶେଷ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦେଇଥିଲେ । ସେ କହିଲେ—ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ; ଯଦି ପୁଅ ନଥାଏ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ନିବାହ କରନ୍ତି । କୃତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଭାରରେ ସଦା ବଡ଼ ପୁଅକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଚାହିଁ, କେବେ ବି ଛୋଟ ପୁଅକୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପୁଅ ସମୟ ଆସିଲେ, ନିୟମାନୁସାରେ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିଭଳି ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷରେ, ଶ୍ରୀ ଗରୁଡ ପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡର ଆଚାରକାଣ୍ଡର ପଚ୍ୟାନବେଁଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ ଆମେ ଶୁଣିବା ମିଶ୍ର ଜାତି ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର ଉଚ୍ଚତମ ନିୟମ । ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଏହା ଘୋଷଣା କରିଲେ—ଶୂଦ୍ର ମହିଳାରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁଅକୁ ଅମ୍ବଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ; ନିଷାଦ ମହିଳାରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁଅକୁ ପର୍ବତ କୁହାଯାଏ । ବୈଶ୍ୟ ପିତା ଓ ଶୂଦ୍ର ମାତାରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁଅକୁ କରଣ କୁହାଯାଏ—ଏହି ନିୟମ ସମ୍ମିତି ଅନୁସ୍ମୃତି । ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ ପୁଅକୁ ଚଣ୍ଡାଳ କୁହାଯାଏ, ଏହି ଜାତି ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଅବହେଳିତ । ବୈଶ୍ୟ ମହିଳା ଯଦି ଶୂଦ୍ର ସହ ସମ୍ମିଳିତ ନହେଁ, ତେବେ ସେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ପୁଅ ଅନ୍ୟ । ଯେଉଁମାନେ ବିପରୀତ କ୍ରମ ଓ ସାଧାରଣ କ୍ରମରେ ଜନ୍ମିତ, ସେମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଜଣାଯିବେ । କ୍ରିୟାର ବିପରୀତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ପୂର୍ବ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଠାରୁ ନିମ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମତା ରହିଥାଏ । ଦାନ ସମୟ ଛଡ଼ି, ଶ୍ରୌତ ଓ ବୈତାନିକ କ୍ରିୟାରେ ବେଦିକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରଭାତ ସନ୍ଧ୍ୟାପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଦନ୍ତମଞ୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ସ୍ନାନ ପରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର । ମହାୟଜ୍ଞ ଜୀବ, ପିତୃ, ଦେବ, ଋଷି ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ । କୁକୁର, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରତିଦିନ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଓ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଅତିଥି ଓ ଦାସଙ୍କୁ ଖାଇବା ପରେ ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ଗୃହପତି ଓ ଗୃହପତ୍ନୀ ଖାଇବେ । ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟମ, ଭଲ ରାନ୍ଧା, ପୂଷ୍ଟିକର ଓ ପ୍ରଥମେ ଶିଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଦ୍ୱିଜ ନିର୍ମଳ ଓ ଅଗ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ । ଅତିଥିକୁ କେବେ ବି ଫେରାଇ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦିଅ । ଯେଉଁମାନେ ଆସନ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ; ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଉଁ ବିଦ୍ୟାବନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅ । ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରିୟ, ବିବାହ ଯୋଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଦୁଇଜନ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଚାହେ, ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ । ବାକ୍, ହାତ, ପା ଓ ଅତି ଖାଇବାର ଅସ୍ଥିରତା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦିନର ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ଆପଣଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ପ୍ରିୟ ପରିବାର ସହିତ ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଭକ୍ତିଶୀଳ ଦାସମାନେ ସହିତ ନିଜ ଉପକୃତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର । ବୃଦ୍ଧ, ଦୁଃଖୀ ଓ ଭାର ବୋହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପଥ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଓ ଶିକ୍ଷା ଦେବାଠାରୁ ଉତ୍ତମ । ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ଉଧାର, କୃଷି, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପଶୁପାଳନ ଉଚିତ୍ । ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅଚୱର୍ୟ, ଶୁଚିତ୍ୱ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ରଖିବା ଦରକାର । ଜୀବିକା ସାଧନ ସରଳ ଓ ଚତୁର ହେବା ଉଚିତ୍ । ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି, ସେ ନୂତନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବରୁ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଅଗ୍ରହଣ ଓ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସଂସ୍ଥାନ ଦୃଢ଼ତା ସହ କରିବା ଦରକାର । ଯଦି ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇପାରିବା ମାଧ୍ୟମ ଅଛି, ତେବେ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯାହା ମିଳିଛି, ତାହା ନିଜ ପାଇଁ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କଉ ଓ ଶ୍ୟାଳ ମଧ୍ୟ ଏହାରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଇଯିବେ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକା ଏକା ଧାନ ଚିନ୍ତା କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଅନ୍ୟ ଉପାୟରୁ ଉତ୍ତମ । ରାଜା, ଛାତ୍ର ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଧନ ଚାହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦି ଭୁକା ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ଏହିଭଳି ଶ୍ରୀ ଗରୁଡ ପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଓ ମିଶ୍ର ଜାତି ଉପରେ ଉଚ୍ଚତମ ନିୟମ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଜୀବନରେ ନିର୍ମଳତା, ଦୟା, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମପାଳନର ପଥ ଦେଉଛି ।