ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି—ପୁତ୍ର ସଂସ୍କାର ନ କରିଲେ ଏବଂ ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏନାହିଁ। ଯଦି କଷ୍ଟ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେ ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତିର ହୋଇଯାଏ। ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା କିମ୍ବା ପାପ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବା ନିକ୍ଷେପ କରିବା ନିଷ୍ପ୍ରଭା ହୁଏ। ଅଧିକ ବିଚାର ନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ନିଜ ପାଇଁ ଅନିଶ୍ଚିତିତା ଆଣିଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପତ୍ତି ବିହୀନ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ। ଅନେକ ଜନ୍ମର କାର୍ଯ୍ୟର ମାଟିରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଜୀବନ, ଯେପରିକି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିବେଚନା କରିଥାନ୍ତି। ପିତୃଗଣ କହିଲେ—"ପୁତ୍ର, ଏହିପରି ପଥ କିମ୍ବା ଉପାୟ ତୁମର ଉଚିତ ନୁହେଁ।" ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୂର କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଉଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତାହାରେ ବନ୍ଧନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ। ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏଭଳି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଓ ବନ୍ଧନରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ରୁଚି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମହାନୁଭାବଗଣ, ତେବେ ଆପଣମାନେ କିପରି ମୋତେ କାର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି?" ପିତୃଗଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ନିଶ୍ଚୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ। ଭଲ ଲୋକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାରେ ଅବହେଳା କରିନାହିଁ।" ଭବାନୀ ଭାବିଲେ—"ମୁଁ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବି, ଏହି ଉତ୍ତମ।" ଅଜ୍ଞାନ କେବେ କେବେ ବିଷ ପରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ। ଏହିପରି, "ପୁତ୍ର, ଏବେ ତୁମେ ଉଚିତ ଭାବରେ ପତ୍ନୀ ଅର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର।" ବୃଦ୍ଧ ପିତା କହିଲେ—"ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏଛି, କିଏ ମୋତେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବେ?" "ପୁତ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ଅବନତି ଆସିଛି, ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପତନ।" ଏଭଳି କହି, ପିତା ସାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କ୍ରୌଞ୍ଚୁକାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ 'କାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନ' ନାମରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଗରୁଡ ପୁରାଣର ଚରିତ୍ର ଅଂଶର ଏକାଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁନି କ୍ରୌଞ୍ଚୁକୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଏକ କନ୍ୟା ଅର୍ଜନ କରିବା ଆଶାରେ ମୁନି ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଏବଂ ମନ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲା। "ମୁଁ କଣ କରିବି? କେଉଁଠି ଯିବି? କିପରି ପତ୍ନୀ ପାଇବି?" ଏହି ଭାବନାରେ ତାଙ୍କର ମନରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ତାପରେ, ଏକଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ତିନି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଦୂର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରି, ଶ୍ରୀପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ଠା ନେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରପିତାମହ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ତୁମେ ପ୍ରଜାପତି ହେବେ; ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡିବ। ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏହି ଆଶାରେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ କର; ଯଦି ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା, ତେବେ ପୂର୍ବଜମାନେ କିପରି ତୁମେ ଦେବେ ନାହିଁ?" ମୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ କଥା ଶୁଣି, ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନର ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ। "ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ। ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଦ୍ବାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱର୍ଗର ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ସିଦ୍ଧମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗର ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉପାସନା କରୁଥିବା ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ସଦା ଉପାସନା କରୁଥିବା ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୃଥିବୀରେ ସଦା ଉପାସନା କରୁଥିବା ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।" ଏପରି ବିଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ମୁନି ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।