ଧର୍ମ ଅଟବାରେ କିମ୍ବା ମତଙ୍ଗ ସରୋବର ପାଖରେ, ଯେଉଁଠି ପିଣ୍ଡ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କ୍ରିୟା କରାଯିବା ଉଚିତ, ସେଠି ଏହି ପୂଜାକ୍ରମ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ କିଛି କରିଲେ, ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠାରେ କୁଆଁର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରି ପିତୃଏଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ସେହି ଦାନ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଦୁଇ ଯଜ୍ଞକୁଆଁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କଲେ, କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଫଳ୍ଗୁତୀର୍ଥରେ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନେ ଆଦି କରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ୟାସମୁଖ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ଓ ତିନି ପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି। କେବଳ ନବ ଦେବତା କିମ୍ବା ବାର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ମାଆଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୃଥକ କରାଯାଏ, ଅନ୍ୟଠାରେ ସେହି କ୍ରିୟା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ କରାଯାଏ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଏଠିକୁ ଆଉ ଫେରିବା ହୁଏ ନାହିଁ। ଗୟା ଶିଖରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ପିତୃମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠି କମ୍ ତପସ୍ୟା କରି ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ନରକରେ ଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ଫଳ ମିଳେ। ସେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ଶତ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଏଠି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ନୀଳବଂଶ ଛାଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବା। ମୋର ନାମରେ ଗୟା ଶିଖରରେ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କର। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଣିକ ଗୟାଶିର୍ଷରେ ଯମଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ଏଵଂ ଦାତା ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। "ମୁଁ କିପରି ପୁଅ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇବି, ହେ ବିଶାଳକ?"— ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ତେବେ ବିଶାଳ ଗୟାଶିର୍ଷରେ ଦାନ କରି ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। "ତୁମେ କିଏ?"— ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଠିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଫିକା ମୁହଁ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶାଳଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅ, ମୋ ବାପା ହିଁସାକୁ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମରେ ପ୍ରଥମ। ସେ ଅବୀଚି ନରକକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବଳି ଦାନ ଗ୍ରାହକ ହେଲେ।" ବିଶାଳ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଚୂଡାକର୍ମ ହୋଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗର୍ଭରୁ ବାହାରି ଫିଟିଯାଇଛନ୍ତି— ସେମାନେ ଏଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମାଆ, ପିତୃମା, ପ୍ରପିତୃମା, ବୟସ୍କ ମାମାଓ ଉତ୍ତମ ମାମୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅକ୍ଷୟ ଦାନ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାରଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ "ଗୟା ମାହାତ୍ମ୍ୟ" ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପ୍ରେତଶିଳାରେ ସ୍ନାନ କରି ବରୁଣାସନର ଅମୃତ ନିଏ, ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବଂଶରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ଯାହାଙ୍କ ଗତି ଅଜ୍ଞାତ, ପିତୃପକ୍ଷରେ, ମାତୃପକ୍ଷରେ ଏବଂ ମାମାଙ୍କ ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାତ ଗତିରେ ଅଛନ୍ତି, ଜନ୍ମହୀନ, ଗର୍ଭରେ କଷ୍ଟପ୍ରାପ୍ତ, କିମ୍ବା ନାମ ବଂଶ ଅଜ୍ଞାତ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଅଛନ୍ତି— ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଯେଉଁମାନେ ଫାସିରେ, ବିଷ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳୁ।