ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାର କଣ୍ଡ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଗୟାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କଥାହୋଇଛି। ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ସୋମ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ସୋମର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁଜଣେ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଏବଂ ପ୍ରେତ କୁଣ୍ଡରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଏହି ସଂସାର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି। ଏମିତି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ପୁରୁବ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି ଏହି କଥା ସହିତ—ଏହା ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାର କଣ୍ଡ ଅଠାଠିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ, ଯାହାର ନାମ ‘ଗୟା ମହାତ୍ମ୍ୟ’। ଏଠାରୁ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ବିବରଣୀ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ନିୟମାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ଗୟା ପ୍ରୟାଣ କରିବାକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ମାନ୍ୟାଗତ ଭାବେ ଗୟା ଯିବା ପାଇଁ ଘର ଛାଡ଼ିବା ସହିତ ସହିତ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇବା ଏବଂ ଉପବାସ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଗୟାରେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଠି ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି—ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଏହି କର୍ମ କରିପାରିବେ। ବାରମ୍ବାର ମହାନଦୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ମାନସ ସରୋବରକୁ ଯାଇ, ନିରବ ରହି, ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପାପୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀ ‘କନଖଳା’ ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏଠି କରାଯାଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। କବ୍ୟବାହ, ସୋମ, ଯମ ଓ ଅର୍ୟମାନ—ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଗୟାକୁ ଆସିଛି। ଏପରେ ଗଦାଧରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା କରିଲେ, ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲୋକ ତୁରନ୍ତ ନିଜେ ଏବଂ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢିକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। ଧର୍ମବନ କିମ୍ବା ମତଙ୍ଗ ସରୋବରରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। କୂଆଁର ଜଳଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଏହି ଦୁଇ ଯଜ୍ଞ କୂଆଁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡ କରିଲେ, କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିଲେ ମାତ୍ର, ପିତୃମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ। ଫଳ୍ଗୁ ତୀର୍ଥରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ବ୍ୟାସ ମୁଖରେ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି, ତିନି ପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ନିୟମ। କିମ୍ବା, ନବ ଦେବତା କିମ୍ବା ବାରଟି ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ମାଆଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଲଗା କରାଯାଏ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ କରାଯାଏ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଏ ଜନ୍ମକୁ ପୁଣି ଫେରି ଆସିବା ନାହିଁ। ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ପିତୃମାନେ ଦିବ୍ୟତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମହାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଏଠି, ନରକରେ ଥିବାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବାମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଶେଷ ଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ ଓ ଶତ ପରିବାର ଉତ୍ଥାନ ହୁଏ। କିମ୍ବା ଏଠି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷଭ ଛାଡ଼ାଯାଇପାରିବ। ଏହିପରି, ମୋ ନାମରେ ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କର। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବଣିକ ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ଯମନାଥଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କଲେ।