ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡର 'ଗୟାର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିବେଚିତ ହେଉଛି ଯେ, ସମସ୍ତ ସାଗର, ନଦୀ, ପୋଖରୀ, କୁଆଁ ଓ ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁପରି ପବିତ୍ରତା ଅଛି, ତାହା ଗୟାର ପିଣ୍ଡଦାନର ଫଳରେ ଏକାଠି ମିଳିଯାଏ। ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି, ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସହିତ ସଂଯୋଗ ପରି ଘୋର ପାପ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କ୍ରିୟାବିହୀନ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ବା ଗାଏଁ କିମ୍ବା ଚୋର ଦ୍ୱାରା ହତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଠିରେ କୃତ ପିଣ୍ଡଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ, ସାଗର, ବା ସରୋବର ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରିବା ନୁହେଁ। ଏହିପରି ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଥିବା ପବିତ୍ର ଭୂମି ଗୟା କୀକଟ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠିରେ ରାଜଗୃହର ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଅଛି। ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ ପୂର୍ବଦିଗରେ, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଗୟାକ୍ଷେତ୍ର ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଗୟାଶିର ଏକ କ୍ରୋଶ ଜଗା। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତ ଓ ଉତ୍ତରମାନସ କୁଆଁ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏଠିରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ପିତୃମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଗୟାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପିତୃ ରୂପେ ବିରାଜମାନ। ଗୟାତୀର୍ଥରେ ରୁଦ୍ରମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ରପଥ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଗଦାଧର, ମାଧବ—ଏହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ମୌନ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ, ମହାତ୍ମା ସୂର୍ୟ, ବିଶେଷକରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ଲାଭ କରାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ, ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା କଲେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଫଳ ମିଳେ। ସାଂଜ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଧର୍ମାରଣ୍ୟ ଓ ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଋଣ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଗୋପ୍ରସ୍ଥ ଅରଣ୍ୟରେ ଗାଏଁ ଦେଖିଲେ ପିତୃମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। କୋଟୀଶ୍ୱର ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଋଣମୁକ୍ତି ମିଳେ। ରାମେଶ୍ୱର, ଯେଉଁଠାରେ ଗଦା ଝୁଲିଛି, ଦେଖିଲେ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ମହାଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ଅଭିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଗୋମକ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ପିତୃ ଋଣ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପିତୃ ଋଣ ଶେଷ ହୁଏ। ଏପରି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠିକି ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କି? ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ସାଗର, ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ଗୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠିରେ ଗୟାଶିର ପିଠ ଅଛି। ଉତ୍ତର ଦିଗର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାଭିତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଠିରେ କୌଣସି କୁଆଁ ଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ପିତୃ ଋଣ ଶେଷ ହୁଏ। ହଂସତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏଠିରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବିଧି ଅଛି—ଏଏକ ଲୋକ ଯଦି ଏଠିରେ ଏକୋଇଶିଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ। ରାମସର ଝିଲିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ମାନସ ସରୋବରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି, ଭୀଷ୍ମ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ କୂଟ ଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପୂର୍ବଜ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଧେନୁକା ଅରଣ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ନର, ବାସବ, ବୈଷ୍ଣବ ତୀର୍ଥ, କିମ୍ବା ଗାୟତ୍ରୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ସାରସ୍ୱତ ତୀର୍ଥ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ଜନ୍ମରେ ଦୁର୍ଲଭ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ। ମତଙ୍ଗ ଧର୍ମାରଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପୋଖରୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏପରି ଭାବେ ଗୟା ଏକ ଅପୂର୍ବ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଯେଉଁଠି କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଓ ଆତ୍ମାର ଶୁଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ।