ଏକ ଦିନ, ଶୃଣ୍ୟାତ୍ମା ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡର ଏକ ଅନୁପମ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି—ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ନିଜ ଜୀବନରେ ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ସେ ପ୍ରକୃତିର ଲତା, ଗଛ ଓ ଭୂମିର ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ସେ ଅପମାନ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପିତୃୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ, ପିତୃଗଣ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି; ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ, ଚୋର ଭୟ ଦୂର ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହା କଳା ଶାଏଳି, କିମ୍ବା ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ରଙ୍ଗର, ହଳଦିଆ ଆଭା, ତଥା ଅଭା ହିନ୍ନ; ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ, ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିକ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ପୁଳକ ମଣିକ୍ୟ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—ପୂନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଉତ୍ତର ଭାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ, ବାଗଦରା, ମେକଳା, କାଳଗା ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ମଣିକ୍ୟ ଗୁଞ୍ଜା ବୀଜ, କଜଳ, ମଧୁ, ମୃଣାଳ ଡ଼ାଣ୍ଡ ରଙ୍ଗରେ ମିଳେ। ଏହି ମଣିକ୍ୟ ଶଙ୍ଖ, ପଦ୍ମ, ମଧୁମକ୍ଷିକା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ ଥିବା ସୂତାରେ ଗୁଥି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ହୁଏ। କାଉ, ଶ୍ୱାନ, ଭାଲୁ, ଏବଂ ଶକୁନ, ଗୋମାୟ, ରକ୍ତ ଓ ମାଂସରେ ଭିଜିଥିବା ମୁହଁ ସହିତ ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ପୁଳକ ମଣିକ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ରକ୍ତମଣି ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—ଏଠାରେ ଦେମନ ଅଗ୍ନିର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପା ପୋକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ପରିବା ବେକର ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଗଠିତ ଏବଂ ଶୁସ୍ଥ ଆକୃତିରେ ଥାଏ। ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଧଳା, ଏହି ତରଳ ରଙ୍ଗ ଅତି ପବିତ୍ର; ଏହି ଉପରି ତରଳ ନୀଳମଣି ରଙ୍ଗରେ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ରକ୍ତମଣି ଯାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ କହାଯାଇଛି—କାଭେରୀ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ଯୱନ, ଚୀନ, ନେପାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୈଳ ନାମକ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଆକାଶ ଭଳି ପବିତ୍ର। ଏହି କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଅନ୍ୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହି କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଯାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ କୋରାଲ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—କେରଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ତାଲ ରକ୍ତ, ଗୁଞ୍ଜା ବୀଜ କିମ୍ବା ଜବା ଫୁଲ ରଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ ହୁଏ। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ; ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ବିଶେଷ କୌଶଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଧାରଣ କରିଲେ ଲୋକେ ଧନ ଓ ଧାନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବିଷ ଓ ଦୁଃଖର ଭୟ ଦୂର ହୁଏ; ଏହି କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ କୋରାଲ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଜ୍ଞାନ ଶୌନକ କୁ ଦିଆଯାଏ। ଏହି କୋରାଲ ଯାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ—ଗଙ୍ଗା ତୀର୍ଥ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଗଙ୍ଗାଦ୍ବାର, ପ୍ରୟାଗ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ସେବା କରିବା ଓ ପିତୃୟ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଓ ପାପ ଜୟ ପାଇଁ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱାରକା ଶୋଭାମୟ ନଗର ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। କେଦାର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଶମ୍ଭଳା ଗ୍ରାମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ, ମାୟା ନଗର, ନୈମିଷ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍କର। ବୈନାୟକ ମହାତୀର୍ଥ, ରାମଗିରିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ। ରାମେଶ୍ୱର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଉଜ୍ଜୟିନୀରେ ମହାକାଳ, କୁବ୍ଜକାରେ ଶ୍ରୀଧର ହରି। ମହାକେଶୀ ଓ କାଭେରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ସହ ବିପାଶା। ମଥୁରା ଶୋଭାମୟ ନଗର ଓ ଶୋଣା ମହାନଦୀ। ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶିବ, ଗଣ, ଦେବୀ, ହରି ଅବସ୍ଥିତ। ସେଉଁଠି ଉପାସନା, ପିତୃୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ପିଣ୍ଡ ଦାନ ସବୁ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। କୋକାମୁଖ, ବରାହ, ଭୁନ୍ଦିରା, ଯାହା ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପରିଚିତ। କାମରୂପ ମହାତୀର୍ଥ, ଯେଉଁଠି କାମାଖ୍ୟା ବସିଛନ୍ତି। ବିରଜା ମହାତୀର୍ଥ, ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ। ଏଭଳି ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡିକ ଶେଷ ହେଲା; ଏହି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ତୀର୍ଥ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନରେ ଭୟ, ଦୁଃଖ, ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।