ଏକ ସମୟର କଥା, ଏମେରାଲ୍ଡ ମାଣିକ୍ୟ ଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନର ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି । ସେଠାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ବା ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସିତ କରିପାରିବା ନୁହେଁ । ସେଠି ଆଉ ଏକ ଦୋଷମୁକ୍ତ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଗଭୀର ହରିତ ରଙ୍ଗର, କମଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ରେଶମା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଠିକ୍ ଆକୃତି ଓ ଗୁଣ ଅଛି, ସମତାର ରଙ୍ଗ ଓ ଗମ୍ଭୀରତା ରହିଛି । ଯେତେବେଳେ ଏହି ହରିତ ରଙ୍ଗକୁ ପଛେଇ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ । ଏହାର ରଙ୍ଗ ଅତି ଚମତ୍କାର, ଭିତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କିରଣ ରହିଛି । ଏହି ମାଣିକ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଙ୍ଗ, ଚମକ ଓ ଘନ ଆକୃତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ କେତେକ ଏମେରାଲ୍ଡ ଦାଗଦାଗ, କଠିନ, ଅଶୁଦ୍ଧ, କଠୋର ଏବଂ ପାଥର ଭଳି ଅନୁଭୂତି ଦିଏ । ଯେଉଁ ମାଣିକ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ିରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଏମେରାଲ୍ଡ ବୋଲାଯାଏ । ଭଲ୍ଲାଟକ ଓ ପୁତ୍ରିକା ତାଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ନାମ ହୋଇଛି । ପୁତ୍ରିକାକୁ ଲିନେନ୍ କପଡ଼ାରେ ମାଜିଲେ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହାରାଏ । କେତେକ ଏମେରାଲ୍ଡ ଅନେକ ରୂପ ଓ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏମେରାଲ୍ଡ ର ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସରଣ କରେ । ହୀରା, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱିଜ ମାଣିକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । କେତେକ ମାମଲାରେ ସିଧାସଳଖ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବିଶେଷ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ । ସ୍ନାନ, ଆଚମନ, ଜପ ଓ ରକ୍ଷାକର୍ମ ମନ୍ତ୍ରରେ, ଦେବତା, ପିତୃ, ଅତିଥି ଓ ଗୁରୁ ପୂଜାରେ ଯେଉଁ ମାଣିକ୍ୟ ଦୋଷମୁକ୍ତ ଓ ଗୁଣବତୀ, ସେଠି ସୁନା ସହିତ ମିଶାଯାଏ । ପଦ୍ମରାଗ ମାଣିକ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ତାହାକୁ ତୁଳି ମାପି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହିପରି, ପଦ୍ମରାଗ ମାଣିକ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ତାହାର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା କମିଯାଏ । ଏହିଭଳି ଏକତିଏଠି ଏମେରାଲ୍ଡ ଯାଞ୍ଚ ବିଷୟକ ଏକାତ୍ତର ଅଧ୍ୟାୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ସମାପ୍ତ ହୁଏ । ପରେ, ସେଠି ଦେଖାଯାଏ ସିହଳ ଦେଶର କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କ ହସ୍ତପଲ୍ଲବ, ନବ କିଶଳୟ ର ଶିଖା, ନୂତନ ମୁଞ୍ଜ ଦାନା ଓ ପ୍ରବାଳ ଶାଖା ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି । ଏହାଠାରୁ ଅନୁମାନ କରିଯାଏ ଯେ, ସମୁଦ୍ର ସମୀପର ଭୂମି ଦୁହିଁର ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତରଙ୍ଗ ଫେନା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ସେଠି ନୀଳ କମଳ ଫୁଲ, ମୟୂର ଗଳା, ହଳଧର ଦେବତାଙ୍କର ଅମ୍ବର, ମଧୁମକ୍ଷିକା, ଧନୁଷ, ହରଙ୍କ ଗଳା ଓ ରକ୍ତ ଫୁଲ ଭଳି ଅନେକ ଫୁଲ ଦେଖାଯାଏ । କେତେକ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳାଶୟର ପାଣି ଭଳି, କେତେକ ଜଳର ଦୀପ୍ତି ଭଳି ଓ କେତେକ ମୟୂର ଝୁଣ୍ଡ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଅଛି । ସେମାନେ ଏକ ପ୍ରକାର ହୋଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୋଭା ଓ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ । ପୃଥିବୀ, ପାଥର ଓ ପାହାଡ଼ ଫାଟର ଭୟ ସହିତ ସେମାନେ ଜଡିତ । ସେଠିଠାରୁ ମାଣିକ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଯାହା ସେଠି ବଢ଼ିଆ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ । ପଦ୍ମରାଗ ମାଣିକ୍ୟ ପିନ୍ଧିଲେ ଯେଉଁ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି । ଏହାର ତିନି ପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଅଛି । ପଦ୍ମରାଗ ମାଣିକ୍ୟକୁ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଏହା କେତେ ଅଗ୍ନି ସହିପାରିବ, ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ହୁଏ । ତଥାପି, ଏହା ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁଣ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଯଦି ଅଗ୍ନି ସହିବା ଶକ୍ତି ଠିକ୍ ଭାବେ ଜଣା ନଥାଏ, ତେବେ ଜଳିବା ଦୋଷରେ ଏହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଏଠାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ କাঁচ, ନୀଳ କମଳ, କରବୀର, ସ୍ଫଟିକ ଓ ଏହାଭଳି ପଥର, ଚାଶା ଆଖି ମାଣିକ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଓଜନ ଓ କଠିନତା ସଦା ବୁଝିବା ଉଚିତ । କିଛି ନୀଳମଣି ତାମ୍ର ଆଭା ଧାରଣ କରେ । ନୀଳ ପଥରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଚମକ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ । ଏହାର ରଙ୍ଗର ପ୍ରଚୁରତା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶତଗୁଣ ଘନ ଦୁଧରେ ରହିଥାଏ । ଏହିପରି ମାଣିକ୍ୟମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ତାଙ୍କର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଗମ୍ଭୀରତା ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।