ସେଇ ସମୟରୁ, ଏହି ନଦୀ ମହାପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଗଙ୍ଗା ସମାନ ହୋଇଗଲା। ଏବଂ ତାପରେ, ପ୍ରତି ରାତିରେ ଏହି ନଦୀର କୁଳ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏହି କୁଳରେ ରୂପାଳି ମଣି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ନଦୀର ଜଳରେ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ଥିଲା। ସେମାନେ ବନ୍ଧୁକା, ଗୁଞ୍ଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ, ଜବା ଫୁଲର ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥିଲେ ଏବଂ ସମାନ ଏବଂ ଭବ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରତିତି ଦେଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଶିଂଗା, ପଦ୍ମ, ନୀଳ କମଳ, କେସର ଓ ଲାକର ରସ ଭଳି ଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରି ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଆଲୋକ ଯୋଗରେ ଦୂରଦୂରଯାଉଥିବା ଚମକ ପାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ କୁସୁମ ଲାଲ ଓ ଗାଢ଼ ନୀଳର ମିଶ୍ରଣ ଭଳି ଥିଲା, ଏହା ଲାଲ ପଦ୍ମର ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗକୁ ସମାନ। କିଛି ରତ୍ନ ଚକୋର ପକ୍ଷୀ ଓ କୋକିଳ ର ଅମୃତ ଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ। ଚମକ, ଦୃଢ଼ତା ଓ ଓଜନରେ ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଉତ୍ପନ୍ନ ରତ୍ନ ସମାନ। କୁରୁବିନ୍ଦ ରତ୍ନର ଲାଲି ଏଠି ଅଛି, କିନ୍ତୁ କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଉତ୍ପନ୍ନ ରତ୍ନର ଲାଲି ଭଳି ନୁହେଁ। ରାବଣ ଗଙ୍ଗାରେ ଜନ୍ମିତ କୁରୁବିନ୍ଦ ରତ୍ନ ମନ୍ଧ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଅନ୍ୟଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ରଙ୍ଗ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହିପରି କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଉତ୍ପନ୍ନ ରତ୍ନ ଟୁମ୍ବୁରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଳେ। ଅତିରିକ୍ତ ରଙ୍ଗ, ଭାରି, ମସ୍ତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଥିବା ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଯେଉଁ ରତ୍ନ ଫାଟ, ଗାଡ଼ି, ମେଳ, ଚମକ ନଥିବା, ଅମ୍ଲାନ, କୁଠା ଓ ବିକୃତ ରଙ୍ଗ ଦେଉଥିବା, ସେମାନେ ଅଳ୍ପ ଚମକ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୂର୍ଗୁଣର କାରଣ ଅଛି। ଅତି ସୁନ୍ଦର ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ରତ୍ନ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ନକଲ ହୋଇଥିବାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କଳଶ, ପୁରୋଧ୍ଭବ, ସିଂହଳ, ଟୁମ୍ବୁରୁ ଓ ମୁକ୍ତପାଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ। କଳଶରେ ଚିହ୍ନ ଅଛି ଏବଂ ଟୁମ୍ବୁରୁ କପି ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଶ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣକର ଚମକ ନଥିବାରୁ ଏହି ନାମ ହୋଇଛି; ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାର ଅନ୍ତର ଅଛି। ତେଲ ଲଗାଇଥିବା ରତ୍ନ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅତି ଘସି ଦିଆଯାଇଥିବା ଚମକ ହରାଇଯାଉଥିଲା। ରତ୍ନ ଲାଭ କରି ଏହାର ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଓଜନ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ସ୍୵ଭାବ ଜଣାଯାଉଥିଲା, ସେ ଏହା ସାଗର ରତ୍ନ ହେଉଥିଲା ମଧ୍ୟ। ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ଏହି ରତ୍ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ଟଚ୍ସ୍ଟୋନରେ ଘସି ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଉପାୟରେ ହୀରା କିମ୍ବା କୁରୁବିନ୍ଦ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ସମାନ ପ୍ରକାରର ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ସମାନ ରଙ୍ଗରେ ହୋଇଥିଲେ, ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ। ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ଥିବା ରତ୍ନ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ଏହା ଉତ୍ତମ ଗୋତ୍ରର। କେବଳ ଗୁଣ ଥିବା ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେପରି ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟରେ ଆସି ଅସ୍ତିର କରିଦେଇପାରିଥିବା ଭଳି, ଦୂର୍ବଳ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିପାରିଥିଲା। ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଲେ, କିମ୍ବା ଅବିଚାରରେ ଚଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୂର୍ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ହୁଏନାହିଁ। ହୀରାର ମୂଲ୍ୟ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ଓଜନ ମାପି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଉଥିଲା। ଚମକ ଓ ରଙ୍ଗ ଥିବା ରତ୍ନ ସ୍ତୁତି ହୋଇଥିଲା। ଏପରି ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାରକାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ 'ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ପରୀକ୍ଷା' ନାମକ ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏପରି, ନାଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗରାଜ ଦାନବର ମାର୍କୁ ନେଇଲେ। ତା’ପରେ, ନିଜ ମସ୍ତକର ରତ୍ନର ଚମକ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସେ ଆକାଶ ଓ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା’ପରେ, ତାଙ୍କର ପଖ ଅବତରଣ କରିବା ସମୟରେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ସେ ସ୍୵ର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଏକତ୍ର କରୁଛନ୍ତି। ହଠାତ୍, ନାଗରାଜ ସେ ମାର୍କୁ ସୁରସା ଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଜିତ ତୁରୁଷ୍କ ଗଛର ତଳେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହା ପଡ଼ିବା ପରେ, ସେ ଭଗବାନ ବରାଳର ନିବାସ ଦ୍ୱାରା ଚାଲି ରମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମାର୍କୁ ଏଉଁ ଅଂଶ ଏଉଁ ତଳକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଗରୁଡ଼ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ଧରିନେଲେ। ଏଉଁଠାରେ, ଘାସ, ଶାଉଳ, ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚିହ୍ନିତ ପକ୍ଷୀ, କପାସ ଫୁଲ ଓ ଜୁଇ ମାଛ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଦାନବ ନାଥର ମାର୍କୁ ନାଗରାଜଙ୍କର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା।