ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅପଙ୍ଗ ଅଟେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ; ଏଠି ତାଙ୍କର ଗୁଣ ତାଳପତ୍ରର ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଚିହ୍ନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବି ଏକ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ ପାଥରକୁ ପୂଜା କଲେ ଶୁଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ପାଥରରେ ତିନିଟି ଚକ୍ର ଅଛି, ସେଠି ଅଚ୍ୟୁତ ବିଦ୍ୟମାନ; ଚାରିଟି ଚକ୍ର ଥିଲେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ଅଛି। ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ରୂପରେ ପୁରୁଷୋत्तମ, ନବମରେ ନଉଟି ବିନ୍ୟାସ ଅଛି, ଦଶମରେ ଦଶଭାଗ ଅଛି। ଏଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଅନନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଏକ ପରେ ଏକ ଅନୁସୂଚିତ। ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଅଛି, ସେଠି ଦ୍ୱାରାବତୀ ମୂଳ ଦେବତା ବିଦ୍ୟମାନ। ଶାଳଗ୍ରାମ, ଦ୍ୱାରକା, ନୈମିଷ, ପୁଷ୍କର, ଓ ଗୟା; ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଓ ସରସ୍ୱତୀ—ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତି ଓ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିଠି ଅଙ୍ଗିରାସ, ଶ୍ରୀମୁଖ, ଭବ, ଯୁବ, ଧାତା; ଚିତ୍ରଭାନୁ, ସ୍ୱଭାନୁ, ତାରଣ, ପାର୍ଥିବ, ବ୍ୟୟ; ନନ୍ଦନ, ବିଜୟ, ଜୟ, ମନ୍ମଥ, ଦୁର୍ମୁଖ; ଶୁଭକୃତ, ଶୋଭନ, କ୍ରୋଧି, ବିଶ୍ୱଭା, ଉପରଭାବ; ପରିଧାବି, ପ୍ରମାଦି, ଆନନ୍ଦ, ରାକ୍ଷସ, ନଳ; ଡୁଣ୍ଡୁଭି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ରବ କରେ, ଲାଲ ଆଖି, କ୍ରୁଧାନ୍ୱିତ ଓ ଅକ୍ଷୟ। ଏହି ସବୁ ନାମ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ, ହେ ରୁଦ୍ର। ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡରେ ଆ, ଈ, ଊ, ଐ, ଔ ଏହି ସ୍ୱର ଲେଖିବା ଉଚିତ। ଏକାଏକ ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡରେ ତିନିଟି ତିଥି, ରାଜା ଓ ବିଜୟୀ ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ଶନି, ସୂର୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର—ଏମାନେ ଆଗରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଅନ୍ୟଠାରେ, ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାଶ ଓ ଚୈତ୍ର ଆଦି ଉଦୟ ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁଠି କାଳର ଚିହ୍ନ ଅଛି, ସେଠି ପଞ୍ଚମ ଅଂଶ ମୃତ୍ୟୁ। ନାମ ଓ ଉଦୟ ଆରମ୍ଭରେ ହେବା ଦରକାର, ଏହିପରି ନ ହେଲେ ନୁହେଁ। କ୍ଷାମା ଆଦି ଶୁଭ ଅଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଏ; ବିଷ, ଗ୍ରହଣ, ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦୂର କରାଯାଏ। ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଚନ ଆଦି ଗଣ ଲେଖାଯାଏ। ଏପରି ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଥମାଖଣ୍ଡର ଆଚରଣ ଅଧ୍ୟାୟର ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଷଷ୍ଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ, 'ଶାଳଗ୍ରାମ ଷଷ୍ଠି ଅବଧିର ଉଦୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ' ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହିପରି ହରିଙ୍କୁ ଶୁଣି, ହର ଗୌରୀଙ୍କୁ ଶରୀରସ୍ଥ ଜ୍ଞାନ କହିଲେ। ଏଠି ମଙ୍ଗଳ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ଶନି, ଓ ଜଳ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଲା। ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ବୁଧ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଚତୁର୍ଥ ଭାବେ କହାଯାଇଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଇଳା ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ କରାଯିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଅଶୁଭ ଉଦୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନାଡୀମାନେ ବହୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ। ଏହିମାନେ ନାଭି କେନ୍ଦ୍ରରେ ବୃହତ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ, ସତ୍ତରି ଦୁଇ ହଜାର ଅଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଟି ପ୍ରଧାନ—ବାମ, ଡାହାଣି ଓ ମଧ୍ୟ। ମଧ୍ୟ ନାଡୀ ଅଗ୍ନି ଭାବେ, ଫଳଦାୟି ଓ କାଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଡାହାଣି ନାଡୀ କ୍ରୂର ରୂପରେ, ସଂସାରକୁ ଶୁଷ୍କ କରେ। ପ୍ରସ୍ଥାନ କାଳରେ ବାମ ନାଡୀ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ପ୍ରବେଶେ ଡାହାଣି ଚଳିତ। ପିଙ୍ଗଳା ନାଡୀରେ ପ୍ରାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲେ, କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ। ଭୋଜନ, ସଂଗମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପିଙ୍ଗଳା ସିଦ୍ଧି ଦିଏ। ସଂଗମ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୋଜନରେ ଏହି ନାଡୀ ସଫଳତା ଦେଉଥାଏ।