ପୁରୁଣା କାଳରେ ରାଜାମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଜନମାନ୍ୟେ ତାଙ୍କର ଶରୀରର ଆକୃତି, ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ, ଧନ, ସଫଳତା ଓ ଅସୁଖ୍ୟତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନଗୁଡିକୁ ବେଖାତିରେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ରେ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କର ହାତ ଅସମାନ, ଶରୀର ଶୁଖିଲା ଓ କ୍ଷୀଣ, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ଓ ଅସହାୟ ହୁଏ। ତଳ ଶ୍ରେଣୀର ରାଜାମାନେ ବେଳେବେଳେ ରୂଖା ଚୁଲ ଓ ଅଳ୍ପ ଚୁଲ ଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅସମ ଛାତିର ଅଧିକାରୀ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ବଧ ହୁଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଉଚ୍ଚ ଛାତି ଥିବାମାନେ ଭୋଗବିଳାସର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ତଳ ଛାତି ଥିଲେ ଧନ ନାହିଁ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାତି ଥିଲେ ବହୁତ ଧନ ଥାଏ। ଏକ ନୟଗଣ୍ଡ ଥିବା ମଣିଷ କୁ ନାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମୃଗର ଗଳା ରହିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଚୁଲ ବିହୀନ ଓ ବାଙ୍କା ପିଠି ଥିବା, ସେମାନେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣର ଅଧିକାରୀ, ତା’ଠାରୁ ବିପରୀତ ହେଲେ ଅଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଲକ୍ଷ୍ୟହୀନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଦରିଦ୍ରତାର କାରଣ ହୁଏ। ଏକ ରାଜାଙ୍କର ହାତ ଦୀର୍ଘ, ଗୋଲାକାର ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ଗୋଡ଼ରୁ କିଛି ଉପରକୁ ଯାଏ। ଯଦି ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଚିହ୍ନ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ମୋଟ ଆଙ୍ଗୁଳି ଥିଲେ ଧନ ନଥାଏ, ପତଳା ଓ ବାଙ୍କା ଆଙ୍ଗୁଳି ଥିଲେ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ପତଳା ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ତଳ ପିଟିଥିବା ହାତର ଅଧିକାରୀ, ସେମାନେ ପୂର୍ବଜ ଧନ ହରାଇଦିଅନ୍ତି। କଟା ହାତ ଥିବା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ରାଜା ଧନ ହରାଏ। ଯେଉଁମାନେ ମୁଖର ଦାନ୍ତ ଅସମ ଓ ବାହାରକୁ ଆସିଥିବା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସମ ଚରିତ୍ରର ହୁଏ। ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ହଳଦିଆ ଓ ରୂଖା ଦାନ୍ତ ଥିବା ଲୋକ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ। ନଖ ବିହୀନ, ବିକୃତ ନଖ ବା ବିରଙ୍ଗ ନଖ ଥିଲେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟର ଅଧିନ ହୁଏ। ଅଂଗୁଠି ତଳେ ରେଖା ଓ ଦୀର୍ଘ ଆଙ୍ଗୁଳି ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ସେମାନେ ଜନନୀ ହୁଏ। ମୋଟ ଆଙ୍ଗୁଳି ଓ ଧନୀ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ତିନିଟି ରେଖା ଥାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଦୁଇଟି ମାଛର ଚିହ୍ନ ଥାଏ, ସେମାନେ ଲଜ୍ଜାଭାବରେ ଦାନ କରନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ହାତରେ ଶଂଖ, ଛତା, ପଳଙ୍କି, ହାତୀ କିମ୍ବା ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ଗୋଧନ ଧନୀଙ୍କ ପାଖରେ ଦୌରିର ଚିହ୍ନ, ରାଜାଙ୍କର ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ଯଜ୍ଞଧନୀଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଷଳ ଚିହ୍ନ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ବେଦିର ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ଅଂଗୁଠି ତଳରେ ରେଖା ପୁଅ ଦେଇଥାଏ, ସୁକ୍ଷ୍ମ ରେଖା କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ରେଖା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଥିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ, ଅଟୁଟ ନଥିଲେ ଗଛରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଥାଏ। ମୋଟ ଓ ମାଂସଲ ଠୋଠ ଥିବା ଲୋକ ଧନୀ, ରାଜାଙ୍କ ଠୋଠ ରକ୍ତିମ ହୁଏ। ଅନିୟମିତ ଦାନ୍ତ ଥିଲେ ଦରିଦ୍ରତା, ମୃଦୁ, ମୋଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ। ସମ ଓ ଦୀର୍ଘ ତାଲୁ ଜଣାଯାଏ; ଯଦି ତାଲୁ ଧଳା, ଧନ ହାରାଯାଏ। ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଓ ମୃଦୁ ତାଲୁ ଶୁଭ, ବିପରୀତ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି। ଧନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଲାକାର ଓ ବାଙ୍କା ତାଲୁ, ଧନହୀନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ତାଲୁ। ସନ୍ତାନହୀନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଲୁ ଚାପି ଓ ବାଙ୍କା, ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ତାଲୁ ଛୋଟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଗୋଟିଏ ସଂଯୁକ୍ତ ଓ ଅଲଗା ନଥିବା ଦାଢ଼ି ଓ ଲାଲ ଦାଢ଼ି ଥାଏ, ସେମାନେ ଚୋର ହୁଏ। ମାଂସ ବିହୀନ ଓ ଚେପ୍ଟା କାନ ଥିଲେ ଅଲ୍ପ ଭୋଗ ମିଳେ, ଅପରାଧୀଙ୍କ କାନ ଛୋଟ ହୁଏ। ବଡ଼ କାନ ଥିଲେ ସେମାନେ ଧନୀ ଓ ରାଜା ହୁଏ। ଭୋଗବିଲାସୀଙ୍କ ଗାଲ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନଙ୍କ ଗାଲ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ। ନାକର ଟିପ୍ କଟା ବା କୂଆ ଥିଲେ ଅନୁଚିତ ସହ ମିଳନ ପ୍ରେମ ଥାଏ। ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯାଇଥିବା ନାକ ଥିଲେ ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର ହୁଏ। ଦୟାହୀନଙ୍କ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ବାଙ୍କା ହୁଏ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଛିଙ୍କ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଚକ୍ଷୁର କୋଣ ବାଙ୍କା ଓ ପଦ୍ମଦଳ ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ଥାଏ, ସେମାନେ ସୁଖୀ ହୁଏ। ମୟୂର ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ବା ହରିତ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ କ୍ରୂର ଓ ଅଶୁଭ ହୁଏ। ଗଭୀର ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ମିଳେ, ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଚକ୍ଷୁର କଳା ପୁପିଲ ଥାଏ, ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ହରାଯିବା ଭୟ ଥାଏ। ଏହିପରି ଶରୀର ଓ ଅଙ୍ଗ ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ, ନାରୀ, ରାଜା, ଧନୀ, ଦରିଦ୍ର, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ନାୟକ, ଚୋର, ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିପାରାଯାଏ। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଜଣା ଓ ବୁଝି ନିଜର ଜୀବନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ଦେଇଛି।