ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଶାଖାରେ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଦଶା ବିଷୟରେ ଏଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ବିବରଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶନିର ଦଶା ଦଶ ବର୍ଷ ହୁଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଦଶା ଏକୋଣିଶି ବର୍ଷ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦଶା ମଧ୍ୟ ଦଶ ବର୍ଷ ଥାଏ, ଯାହା ଦୁଃଖ ଆଣେ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରେ। ମଙ୍ଗଳଙ୍କର ଦଶା ଆସିଲେ ଦୁଃଖ ଓ ରାଜ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ନାଶ ହୁଏ। ଶନିଙ୍କର ଦଶା ଆସିଲେ ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବା, ବନ୍ଧନ ଓ ଦୁଃଖ ଆସେ। ରାହୁ ଦଶା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବା, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ହୁଏ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ରାଶି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଛି—ମେଷ ମଙ୍ଗଳଙ୍କର, ବୃଷ ଶୁକ୍ରଙ୍କର, ସିଂହ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର, କନ୍ୟା ବୁଧଙ୍କର, ଧନୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର, ମକର ଓ କୁମ୍ଭ ଶନିଙ୍କର ରାଶି। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଠାରୁ ଦୁଇ ଓ ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ଠାରୁ ଦୁଇ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ରେବତୀ, ଚିତ୍ରା ଓ ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଶୂଭ ମନ୍ଦିତି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଯାତ୍ରା କରିବା ବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ନେଉଁ ଓ ଉନ୍ଡୁକୁ ଦେଖିଲେ ଶୁଭ ଶକୁନ ମନାଯାଏ। ଏହିପରି ଯାତ୍ରାରେ ବାଂଶୀ, ଜଳଭରା କୁମ୍ଭ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ। କପାସ, ଔଷଧୀ, ତେଲ, ପକା କୋଇଳା, ସାପ ଦେଖିବା ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ। ହିଚକି ଉଠିଲେ ତାହାର ଚିହ୍ନ ବିବରଣା କରାଯାଇଛି—ଯଦି ବାମ ପଟେ ହିଚକି ଉଠେ, ବଡ଼ ଲାଭ ହୁଏ। ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହିଚକି ହେଲେ ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖ ଆସେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ। ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ—ଏହିପରି ହିଚକିର ଫଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁ ରାଶିରେ ରହନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡରେ ତିନିଟି ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୁଇ ହାତ ଓ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଏକ ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ଗୁପ୍ତ ଅଂଶରେ ଏକ ତାରା, ଦୁଇ ହାଟୁରେ ଏକ ଏକ ତାରା ରହିଥାଏ। ଯଦି ତାରା ପାଦରେ ଥାଏ, ସେ ଅଳ୍ପାୟୁ ଥାଏ। ନାଭିରେ ଥିଲେ ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଏ, ହୃଦୟରେ ଥିଲେ ମହେଶ୍ୱର ସମାନ ହୁଏ। କାନ୍ଧରେ ଥିଲେ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ ହୁଏ, ମୁଁହରେ ଥିଲେ ରସାସ୍ୱାଦ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ। ଏଭଳି ଗ୍ରହଦଶା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନର ବିଚାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏହି ସଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଘୋଷିତ ହେଲା। ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସପ୍ତମ ରାଶିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଚିହ୍ନରେ ଥିଲେ ସେ ସବୁବେଳେ ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ। ଲୋକମାନେ ଆଦର କଲେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଗୁରୁ ଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ତିନି ତିନି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଅଶ୍ୱିନୀ ଆଦି ତିନି ତାରା ବିଷୟରେ କହୁଛି। ଏଠାରେ ହସ, ଖେଳା, ଆନନ୍ଦର ଅବସ୍ଥା ଥାଏ। କମ୍ପନ, ସୁଖ ଓ ମୋଟ ୧୨ ଅବସ୍ଥା ଅଛି। ଦୁଃଖ, ଭୋଗ, ଜ୍ୱର, କମ୍ପନ, ସୁଖ ଏହି କ୍ରମରେ ଫଳ ମିଳେ। ତୃତୀୟରେ ରାଜସମ୍ମାନ, ଚତୁର୍ଥରେ ବିବାଦ ଆସେ। ଷଷ୍ଠରେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ମିଳେ, ସପ୍ତମରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ପୂଜା ଲାଭ ହୁଏ। ଦଶମରେ କାମ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ, ଏକାଦଶରେ ବିଜୟ ମିଳେ। କୃତ୍ତିକା ଆରମ୍ଭରୁ ସାତ ତାରା ଯାଏ, ଧନିଷ୍ଠା ଆଦି ସାତ ତାରାରେ ଉତ୍ତର ଯାତ୍ରା ପ୍ରଶଂସିତ। ମୃଗଶିରା, ଚିତ୍ରା, ପୁଷ୍ୟ, ମୂଳ, ହସ୍ତା ନିତ୍ୟ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର। ଶୁକ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଶୁଭ ଦିଏ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୁଧ, ମଙ୍ଗଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚତୁର୍ଥ ଭାବରେ ଉତ୍ତମ। ଷଷ୍ଠରେ ଶନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଉତ୍ତମ; ସପ୍ତମରେ ବୃହସ୍ପତି, ଚନ୍ଦ୍ର; ଦଶମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମ; ଏକାଦଶରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଶୁଭ। ସିଂହ ସହିତ ମକର ଉତ୍ତମ, କନ୍ୟା ସହିତ ମେଷ ଉତ୍ତମ ମନାଯାଇଛି। ଏଭଳି ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣରେ ଗ୍ରହ ଦଶା, ରାଶି, ନକ୍ଷତ୍ର, ଶୁଭାଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଓ ତାଙ୍କର ଫଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ।