ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ଆଚାରଖଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆମେ ଶୁଣିପାଉଛୁ। ସେଠାରେ ସୁକୁମାରୀ, କୁମାରୀ, ନଳିନୀ ଓ ଧେନୁକା ନାମକ ଚାରିଜଣୀ ଲୋକଙ୍କ କଥା ଆସିଛି। ଏହିପରେ ଶବଳା ଓ ପୁଷ୍କରେଶ ତାଙ୍କରୁ ମହାବୀର ଓ ଧାତକି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରକୁ ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପ ଏକ ମଧୁର ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂମି ଦ୍ୱିଗୁଣ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ ଶୂନ୍ୟ। ପର୍ବତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଛନ୍ତି ଓ ସେଇ ଅନ୍ଧକାରକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚିପି ଆବୃତ କରିଛି। ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ବିଶ୍ୱବ୍ୟବସ୍ଥାର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ଛପନ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ପୃଥିବୀର ଉଚ୍ଚତା ସତରି ହଜାର ଯୋଜନ ବୋଲି କହାଯାଇଛି। ଏଠି ଅଟଳ, ବିଟଳ, ନିଟଳ ଓ ଗଭସ୍ତିମତ୍ ନାମକ ଅନେକ ତଳ ଅଛି। ଏଠି କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ କଳା, ସଧା, ଲାଲ, ହଳଦିଆ, କଣ୍କଡ଼, ପାହାଡ଼ ଓ ସୁନାରେ ଭରିଆ। ଭୟଙ୍କର ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପରେ ନରକମାନେ ଅଛନ୍ତି—ଏହାକୁ ଶୁଣ। ଏଠି ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ତାପମୟ ଲୁଣ ଭରା ଘଣ୍ଟ ଅଛି, ଯାହା ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଉଛି। ଏଠି କଟା ଅଣ୍ଡ ଶସ୍ତ୍ର ଦଳ ଗଛର କଳା ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭୟଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ। ଏଠି ଲୋହାର ସଂକୁ, କଳା ଧାଗା ଓ ଅଭୀଚି ନରକର ଅନ୍ଧକାର ଅଛି। ଏଠି ଅପରାଧୀମାନେ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ ଓ ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦଶଗୁଣରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ତାହାରେ ନାରାୟଣ ବିରାଜିତ। ଏଭଳି ବିଶ୍ୱକୋଶ, ପାତାଳ, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ସତାବନ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ମାପ ଓ ଅବସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି। ଭଗବାନଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଲମ୍ବା, ଏହାର ଅକ୍ଷ ଯୋଜନରେ ମାପାଯାଇଛି ଓ ଚକ୍ର ସେଠାରେ ସ୍ଥିତ। ସମସ୍ତ କାଳଚକ୍ର ବର୍ଷରେ ଗଠିତ ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ। ରଥର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ପାଞ୍ଚ ଓ ଅର୍ଧ ଅଛି। ଅକ୍ଷ ଅର୍ଧ ଯୁଗ ଛୋଟ ଓ ଏହା ରଥର ନିଶ୍ଚିତ ଆଧାରରେ ଅଛି। ଏଠି ଗାୟତ୍ରୀ, ବୃହତୀ, ଉଷ୍ଣିକ୍, ଜଗତୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଧାତା, କ୍ରତୁ, ସ୍ଥଳା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ବାସୁକି; ଅର୍ୟମାନ, ପୁଲହ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା; ମିତ୍ର, ଅତ୍ରି, ତକ୍ଷକ, ରକ୍ଷ, ପୌରୁଷେୟ, ମେନକା; ଵରୁଣ, ବଶିଷ୍ଠ, ରମ୍ଭା, ସହଜନ୍ୟା, କୁହୂ, ବୁଧ; ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ସ୍ତ୍ରୋତ୍ର, ଏଳପତ୍ର, ଅଙ୍ଗିରାସ; ବିବସ୍ୱାନ୍, ଉଗ୍ରସେନ, ଭୃଗୁ, ଅପୂରଣ; ପୂଷଣ, ସୁରୁଚି, ଧାତା, ଗୌତମ, ଧନଞ୍ଜୟ; ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଏରାବତ; ଅଂଶୁ, କଶ୍ୟପ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମହାପଦ୍ମ, ଉର୍ବଶୀ—ଏମାନେ ପୌଷ ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବିରାଜିତ। ଏହିପରେ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ଜମଦଗ୍ନି, କମ୍ବଳ, ତିଳୋତ୍ତମା ମାଘ ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଥାନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ଅଶ୍ୱତର, ରମ୍ଭା, ସୂର୍ୟବର୍ଚ୍ଚ, ସତ୍ୟଜିତ୍ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବିରାଜିତ। ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ସବୁଦିନ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି ଓ ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ବଳଖିଲ୍ୟମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ଦଶ ଦଶ ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୋକ୍ତ ଅଛନ୍ତି ଓ ଏଭଳି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳିତିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ବିଶ୍ୱର ରୂପ, ତଳ, ନରକ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟମାନେ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାଟିତ କରନ୍ତି।