ଗୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ନରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବୀରଦ୍ଗତ। ଏହିପରି ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ତ୍ୱଷ୍ଟୁ, ଓ ରଜସ୍ୟ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବିରାଜ। ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶାବଳୀର ବିବରଣୀ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାରଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଭାଗର ଚଉଵନ୍ତିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ଏହା ପରେ, ଭୂମିମଣ୍ଡଳର ବିବରଣା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଇଳାବ୍ରୁତ ନାମକ ଦ୍ୱୀପ, ପୂର୍ବଦିଗରେ ଅଛି ବିଶ୍ମୟକର ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦେଶ। ମେରୁ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣେ ଅଛି କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶ। ପଶ୍ଚିମରେ କେତୁମାଳ ଓ ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ରାମ୍ୟକ ଦେଶ ଅଛି। ହେ ରୁଦ୍ର, ଭାରତ ଦେଶ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ସଫଳତା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଏହା ସହିତ ନାଗଦ୍ୱୀପ, କଟାହ, ସିଂହଳ ଓ ଭାରୁଣ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହାର ପୂର୍ବକୋଣରେ କିରାତ ଲୋକ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଯବନ ଲୋକ ବସିଥାନ୍ତି। ଭିତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଲୋକ ରହନ୍ତି। ଏଠି ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପରିୟାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ଅଛି। ତାପ୍ତୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ସରୟୂ, କାବେରୀ, ଓ ଗୋମତୀ ଭଳି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ କେତୁମାଳ, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ନଦୀ ଅଟୁଟ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ। ଏଠି ଅଛି ଶୁଭ ନଦୀମାନେ—ବିଦର୍ଭା, ଶତଦ୍ରୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ପାପ ଦୂର କରିଥାନ୍ତି। ଏଠି ପଞ୍ଚାଳ, କୁରୁ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଯୌଧେୟ ଓ ପତଚ୍ଚରା ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ପଦ୍ମ, ସୂତ, ମଗଧ, ଚେଦି, କଳିଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଅଙ୍ଗ, ବୈଦର୍ଭ, ଓ ମୂଳକ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ପୁଲିନ୍ଦ, ଅଶ୍ମକ, ଜୀମୂତ, ନୟ, ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ଦ୍ରାବିଡ, ଲାଟ, କାମ୍ବୋଜ, ସ୍ତ୍ରୀମୁଖ, ଶକ, ସ୍ତ୍ରୀରାଜ୍ୟ, ସୈନ୍ଧବ, ମ୍ଲେଛ, ନାସ୍ତିକ, ଯବନ, ମଣ୍ଡବ୍ୟ, ତୁଷାର, ମୂଳିକ, ଅଶ୍ୱମୁଖ, ଖସ, ଲମ୍ବ, ସ୍ତନନାଗ, ମଦ୍ରକ, ଗାନ୍ଧାର, ବାହ୍ଲୀକ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ନୀଳ, କୋଳ, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ସତଙ୍କନ ଏବଂ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକ ଏଠି ବସିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ଭୂବନକୋଶ ବିବରଣା ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏଠାରୁ, ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର୍ ଅଧିପତି ମେଧାତିଥିଙ୍କ ସାତିପୁତ୍ର ଥିଲେ—ସୁଖୋଦୟ, ନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ, ଗୋମେଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନାରଦ ଓ ଡୁଣ୍ଡୁଭି। ଅନୁତପ୍ତ, ଶିଖି ଓ ବିପାଶା କ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଶାଲ୍ମଳ ଦ୍ୱୀପର୍ ଅଧିପତି ଭାପୁଷ୍ମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ନାମିତ ଥିଲେ—ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ, ସପ୍ରଭାସ ଓ ସପ୍ତମ ପୁତ୍ର। କ୍ରଞ୍ଚ ଓ କକୁଦ୍ମାନ୍—ଏହା ପର୍ବତ ଓ ଏହି ଦେଶର ନଦୀମାନେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏମିତି ଏଉଁମାନେ ସପ୍ତମ ଅଟୁଟ ଧାରା, ଯେଉଁମାନେ ପାପ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି। ଉଦ୍ଭିଦ, ବେଣୁମାନ୍, ଦ୍ୱୈରଥ, ଲମ୍ବନ, ଧୃତି, ବିଦ୍ରୁମ, ହେମଶୈଳ, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ପୁଷ୍ପବାନ୍, ଧୂତପାପା, ଶିବା, ପବିତ୍ରା, ସନ୍ମତି—ଏହିମାନେ ସେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। କ୍ରଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ମହାତ୍ମା ଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କ ସାତିପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି—ମୁନି, ଡୁଣ୍ଡୁଭି ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳପୁତ୍ରମାନେ। ପଞ୍ଚମ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଦିବାବୃତ, ଡୁଣ୍ଡୁଭିଙ୍କ ଅନ୍ୟ ନାମ ପୁଣ୍ଡରୀକବାନ୍। ଖ୍ୟାତି ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକା—ଏହି ସପ୍ତ ନଦୀ ଦେଶର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ। ଜଳଦ, କୁମାର, ସୁକୁମାର, ଓରୁଣୀ, ବକା ଏହି ଦେଶର ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନେ। ଏହିପରି ଦେଶ, ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ଜନଜାତିର ବିବରଣା ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।