ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଏହିପରି ଅମୂଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିଲା—ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୱଂସ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ନିରୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ଶୁକର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏଠି ଶରୀରରେ ଅଶୁଚିତା ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଆସେ, ଓ ଦୂରେଇ ରହିଲେ ଶୁଚିତା ରହେ। ଏହି ଦର୍ଶନରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃତ ବା ନବଜାତ ଯେଉଁ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ହେଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଂସ୍କାର ପରେ ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚି ରହନ୍ତି; ତାପରେ ଦଶ ରାତି ଅଶୁଚି ଥାଏ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଏହି ଅଶୁଚିତା ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ। ଏହାପରେ, ମହାପୁରୁଷ ଏହିପରି କହିଲେ—“ଏବେ ମୁଁ ଦାନର ପରମ ଧର୍ମ କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଦାନ, ଯାହା ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଶିକ୍ଷା ଦେବା, ବଳିଦାନ କରିବା, ଜୀବିକା ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଯେଉଁ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଏକ ପ୍ରକୃତ ଦାନ। ଯେଉଁ ଦିନେ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିଦାନ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପାପ ନିବୃତି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେମାନେ ସବୁ ଦାନ ଉତ୍ତମ। ସନ୍ତାନ, ବିଜୟ, ଧନ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି, ଚାଷ ହେଉଥିବା ଜମି—ଖଣ୍ଡସାର, ଯଉ, ଗହମ୍ବ, କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଚାଷ ହେଉଥିବା ଜମି ଦାନ କରାଯାଇଥିଲେ, ଏଯାଁ ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଥିବ। ନିତ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସାତ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ଧୂପ-ଦୀପ ଓ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ସ୍ୱୟଂ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କୃତ୍ୟରେ ଜୀବନ ଭରି କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ଧର୍ମର ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ସେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହିଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏହିପରି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି ସମ୍ମାନ ଦେବା, ନାରୀମାନେ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ଉଜ୍ଵଳତା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏହି ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଜଳ ଦାନ କରେ, ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରେ; ଯିଏ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ସୁଖ ଲାଭ କରେ। ଜମି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କିଛି ଲାଭ କରେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କରେ। ପୋଷାକ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯିଏ ଯାନବାହନ କିମ୍ବା ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ପତ୍ନୀ ପାଆନ୍ତି; ଧନ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଜଳାନଳ ଦାନ କଲେ, ସେ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ମ ଅଗ୍ନି ଲାଭ କରେ। ଦାନୀ ଲୋକ ରୋଗ ମୁକ୍ତ, ସୁଖୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ। ଯିଏ ଚପ୍ପଲ୍, ଛତା ଦାନ କରେ, ସେ ତୀବ୍ର ତାପ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାନ୍ତି। ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଗି, ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସମୟରେ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏହି ଜଗତରେ, ଦାନ ଧର୍ମ ଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦାନ ମୋହବଶତଃ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଫଳଦାୟି ନୁହେଁ; ଏବଂ ଯିଏ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେନାହିଁ, ସେ ଅପରାଧୀ। ଏହିପରି ଦାନ ଓ ଧର୍ମର ମହିମା ଲୋକଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ।