ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ, ଯେତେବେଳେ ଜଳକୁ ମଣିଷ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ହାତ ଉପରେ ଫୁଲ ଧରି, ଜୋଡି ହାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ‘ଉଦୁତ୍ୟଂ ଚିତ୍ରମ୍’ ଓ ‘ତଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହା ପରେ, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସୂର୍ୟ ଓ ବେଦମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ଏକାଗ୍ର ମନେ କରିବା ଉଚିତ୍। ମଧ୍ୟେ ମଧ୍ୟେ ଚକ୍ଷୁ ପରିଶୁଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଶ୍ରୁତି ସୃତି ମାନ୍ୟ କରିଛି। ଯଦି ଦଣ୍ଡା ଦରକାର ନାହିଁ, ତେବେ ଶୁଭ୍ର ଭୂମି କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଉପରେ ଧ୍ୟାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବସିବା ଉଚିତ୍। ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଆଚମନ କରି, ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଆରମ୍ଭରେ ‘ଓଁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶେଷରେ ‘ନମଃ’ କହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ନିଜ ବଂଶାନୁସାରେ, ପୂର୍ବଜ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ ଦେବ ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ହାତ ଭରି ଜଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରନ୍ତି। ପିତୃତର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନାବୀତୀ ଭାବରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ଜଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତା ଓ କ୍ରୋଧରହିତ ହରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ ଜଳ ଦେବତା ଅଟୁଟ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଫୁଲ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ହରିଙ୍କୁ ମନେ ଧରିବା ଉଚିତ୍। ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପୂଜା ପରେ, ହରିଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ମାନବ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ବଳି ମଧ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚ ମହାୟଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଯଦି ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଜଳ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ? ଏଠି ଭାବି, ବୈଶ୍ୱଦେବ ବଳି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହିଠାରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ଦିଆଯାଏ। କୁକୁର, କୁକୁର ଭକ୍ଷକ, ପତିତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। କିମ୍ବା ଯେପରି ଶକ୍ତି, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଥାଏ, ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଅତିଥିଙ୍କୁ ସଦା ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଭିକ୍ଷା ବୋଲି ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଟି ହେଉଛି ମାତ୍ର ଏକ ମୁଠି ଖାଦ୍ୟ; ଏହାର ଚାରିଗୁଣା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅତିଥି ପାଇଁ ଗାଈ ଦୁଧିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍। ନିୟମାନୁସାରେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଏକତ୍ରେ ଭୋଜନ କରି, ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିନ୍ଦା ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କେବଳ ଏକା ଖାଏ, ସେ ମୂଢ଼ ଆତ୍ମା ପଶୁ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଯଦି ଅନୁଚିତ ଭାବରେ ଭୋଜନ କରାଯାଏ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଶୂକର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୁଚି ଏବଂ ଅସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଶୁଚି ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃତ କିମ୍ବା ନୂତନ ଜନ୍ମ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ– ଉପନୟନ ପରେ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ, ତା’ପରେ ଦଶ ରାତି ଅଶୁଚି ରହେ। ଏକ ଶୂଦ୍ର ମାସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ତ୍ୟାଗୀମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଦାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଦାନ, ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଉଛି। ଅଧ୍ୟୟନ, ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଜୀବିକା ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କୁହାଯାଏ। ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଦାନ।