ଏକ ଦିନ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଦୈନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେ ସଦା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବାରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିଥିବେ ମଧ୍ୟ, ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ନ କରିଲେ ତାହାର ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ । ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏହି ପୂଜା କରିବା ପରେ, ସେ ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ । ଯଦି ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାର ମାନ୍ୟତାକୁ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଅନେକ ନରକରେ ପତିତ ହେବେ । ଏହି ପୂଜା ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ, ପରମ ଦେବତା ଯୋଗ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବିଭିନ୍ନ ଆବଶ୍ୟକ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ରୂପରେ ଜଣାଯାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡକୁ ପବିତ୍ର କରି ପୃଥିବୀକୁ ନମସ୍କାର କରିବେ । ସେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ରୂପ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ନମସ୍କାର କରିବେ । ଭୂଃ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ, ଓଁ—ଏହି ସବୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି । ସକାଳ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ପରେ, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍ । ବିଶେଷ ଅନୁମତି ପାଇଁ, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଆହୁତି ଦେବା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ । ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ପରେ, ଦ୍ୱିଜ ଜନମ ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବେଦ ପାଠ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ ଲଗ୍ନ ହେବେ । ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ୱିଜ ଜନମ ଲୋକେ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବେ । ସେ ଶ୍ରେୟସ୍ ଓ ନିରାପତ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରିବେ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ସେ ନିଜ ସ୍ନାନ ପାଇଁ କ୍ଷୀର ଉତ୍କଳନ କରିବେ । ନଦୀ, ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ, ଝିଲି ଓ ଜଳାଶୟରେ ସ୍ନାନ କରିବେ । ପାଞ୍ଚ ଗାଠି ଅପସାରଣ ନ କଲେ, ସ୍ନାନ ସଦା ଅଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ । ପାଦ ତଳ ତିନି ଓ ଛଅ ଦ୍ୱାରା ପରିସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ପରେ ଗୋମୟ ଉପଯୋଗ କରି ଅଙ୍ଗକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବେ । ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡିକୁ ଲାଗିବା ପରେ, ତଟ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଉଚିତ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ସ୍ନାନ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଜଳ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଟୁଟ ଅଂଶ । ମୁହଁ ପରିସ୍କାର କରିବା ପରେ, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପରିସ୍କାର କରିବେ—“ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ବଷଟ୍, ତୁମେ ଜଳ, ଆଲୋକ, ଏସେନ୍ସ, ଅମୃତ” । ଅଥବା ସେ ସାବିତ୍ରୀ ଦୁଇଥର ଓ ଅଘମର୍ଷଣ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିବେ । ଏହି ପବିତ୍ର ଚର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ସହ ଦେବତାମୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ରେ ବହିବା ଉଚିତ୍ । ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ମୁହଁ ତଳକୁ କରି ଅଘମର୍ଷଣ ମନ୍ତ୍ର ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଅଥବା ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହରି, ରାମ ରେ ଲଗ୍ନ ଲୋକପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ । ଏହି ଜଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ଏହା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ହାତ ଜୋଡି ଫୁଲ ଦେଇ ଉପରେ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ । ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି, ‘ଉଦୁତ୍ୟଂ ଚିତ୍ରମ୍’ ଓ ‘ତଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ପରେ ଅନ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପରିସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପବିତ୍ର ରୂପେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟଥା, ପବିତ୍ର ଭୂମି କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଉପରେ ବସି ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିବେ । ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଆଚମନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଆରମ୍ଭରେ ‘ଓଁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶେଷରେ ‘ନମଃ’ କହି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଜ କୁଳ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୈନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମରେ ଅନୁସ୍ଥାନ କରିବେ ।