ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଦେବତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି। ପ୍ରଥମେ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଗର୍ଭରେ ଦେବତାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଅଲ୍ପ ପରିମାଣ ତିଳର ଖୋସା ଆଣିବା ଦରକାର। ତାପରେ, ଆଚାର୍ୟ ଦେବତା ପାଇଁ ସାବିତୃ ମନ୍ତ୍ରର ଷଡ଼୍ରୂପୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ ପରେ ସେ ବିଦ୍ୟା ଓ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରାପ୍ତିର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ। ଏହାପରେ ଦୀପ, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ, ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ପାତ୍ର, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର, ଏକ ଛତା, ଓ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗୁଠି ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଚତୁର୍ଥ ହୋମ କରିବେ। ତାପରେ ଆଚାର୍ୟ ବାହାରକୁ ଯାଇ ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇବେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷ ହେଲେ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏକ ପିଙ୍ଗଳା ଗାଈ ଓ ଏକ ଚାମର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇବେ। ଏହାସହିତ ଏକ ବିଶେଷ ପଙ୍ଖା, ଗ୍ରାମବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ, ସୁସଜ୍ଜିତ ମଣ୍ଡପ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଦାନ ଓ କ୍ରିୟାରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାରୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରିୟାର ମଧ୍ୟରେ ହରି, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେ ସ୍ବୟଂଭୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ ପାଳନ, ଦାନ ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଧର୍ମ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବାକୁ ନିଜ ଧର୍ମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଅନୁଶୀଳନ, ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ପଢ଼ିବା, ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା, ଏବଂ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର କ୍ରିୟା। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଦୁଇପ୍ରକାର ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଯିଏ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୃହସ୍ଥ ଜ୍ଵାଳା ରଖିବେ, ଅତିଥିସେବା, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଗୃହସ୍ଥ ଦୁଇପ୍ରକାର—ଏକ ନିଷ୍କାମ, ଅନ୍ୟଟି କ୍ରିୟାଶୀଳ। ତିନି ଋଣ ନିବୃତ୍ତ କରି, ସ୍ତ୍ରୀ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରନ୍ତି, ସେ ଦୀନ ଶରୀର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ଲିନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଉନ୍ନତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେ ମହାମୁନି, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଭିକ୍ଷା, ଅଧ୍ୟୟନ, ମୌନ, ତପସ୍ୟା, ବିଶେଷ କରି ଧ୍ୟାନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର କାର୍ଯ୍ୟ। କେହି ଜ୍ଞାନ ତ୍ୟାଗୀ, କେହି ବେଦ ତ୍ୟାଗୀ। ଯୋଗୀମାନେ ମୂଳ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାର। ପ୍ରଥମ ଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବ ମୁକ୍ତିର ଲାଗି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଧ୍ୟାନ କଠିନ। ଧର୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଧନରୁ କାମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଆଗ୍ନିଦେବତା ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରଥମେ ନିଗ୍ରହ କରି, ପୁନଃ ଚଳାୟିତ କରନ୍ତି। ସାଧୁପାଥ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଶୂନ୍ୟତା, ତୀର୍ଥ ଅନୁସରଣ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମାନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଏବେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗର କଥା କୁହୁଛି। ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଇ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଶୂଦ୍ର ଓ ସେବାରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାପସ୍ୟାଶ୍ରମ ଏକ ସମାନ ସ୍ଥାନ। ଯେଉଁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନିଜ ମନ ନିଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା, ସେମାନେ ଯୋଗୀମାନେ, ଅମୃତ ଲୋକରେ, ଯାହାକୁ 'ଆକାଶ' ବୋଲାଯାଏ, ସେଠି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି କଥାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।