ଏକ ପବିତ୍ର ବେଦୀରେ, ଆଚାର୍ୟ ନିଜ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ବେଦମୂଳକ ବ୍ରତ, ବାମଦେବ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠସାମନ୍, ଏବଂ ରଥନ୍ତର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଅଥର୍ବଶିରସ ଓ ଅଥର୍ବବେଦର କୁମ୍ଭସୂକ୍ତ ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଠିତ ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ପୂଜାକ୍ରମରେ, ଆଚାର୍ୟ ବିଶେଷ ଶସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଦୀକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଜାତୱେଦସ୍ ଅଗ୍ନିକୁ ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଅମୃତସ୍ବରୂପ କରି, ବୈଷ୍ଣବ ପଦ୍ଧତିରେ ଅତି ପବିତ୍ର ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ କଲେ। ସାଧାରଣ ମନ୍ତ୍ର ବା ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହର, ଏବଂ ଈଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ବିହୀନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଭା ଓ ପାଣିର ସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଚାରିପାଖ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସେଠି ଅଗ୍ନି ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। କିଛି ଗୁରୁ ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ପରେ ଏହି କ୍ରିୟାକୁ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ତାପରେ ଆଚାର୍ୟ ଗଉଁଘୀକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ପାଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ହୋମ ଘୃତ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି। ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ନୁସାରେ ଏବଂ ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏହି ଅଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଏ। ଏଭଳି ଉତ୍ପାଦିତ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଛି। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତଶଃ ଅଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଏ। ପରେ, ଯଜମାନ ନିଜ ଅଞ୍ଜଳିକୁ ଘୃତପାତ୍ରରେ ରଖି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଜଳି ଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଜଳି ଭୂତ, ଦେବତା ଓ ନାଗମାନେ ପାଇଁ ନିୟମାନୁସାରେ ଦିଆଯାଏ। ଏଠାରେ ଘୃତ ଦୁଇଁ ପାଇଁ ସାହାୟକ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରଧାନ ଭୂମିକା ନିବାହ କରେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠସାମନ୍ ଓ ଭାରୁଣ୍ଡକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ନେଇଯିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାକୁ ହଜାର ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଣ୍ଡର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, କ୍ରମାନୁସାରେ ଏହି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବା, ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଏହିପରି ଅଞ୍ଜଳି କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆଚାର୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି—‘ଅଗ୍ନି, ଆସ’ ଦୁଇ ଜଂଘାରେ, ‘ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ’ ଦୁଇ ଘୁଁଡ଼ିରେ, ‘ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅ’ ହୃଦୟରେ, ‘ତୁମେ ତେଜସ୍ବୀ ହୁଅ’ କଣ୍ଠରେ, ଏବଂ ‘ମୁଣ୍ଡ ହେଉ’ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ତାପରେ ହୋମ କରନ୍ତି। ‘ବେଦ’, ‘ଶୁଭଦିନ’ ଇତ୍ୟାଦି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବାଳୟରେ ପରିକ୍ରମା କରାଯିବା ଉଚିତ। ଦିଗପାଳ, ମଣି, ଧାତୁ ଓ ଔଷଧି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ଦେବତାକୁ ଗର୍ଭରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ତିଳଛାଡ଼ି ଆଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତାପରେ, ଆଚାର୍ୟ ସବିତୃଙ୍କ ଷଡ଼ଖଣ୍ଡ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ସିଦ୍ଧି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରନ୍ତି। ଦୀପ, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ ଏକ ପାତ୍ର, ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର, ଛତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗୁଠି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। ପରେ, ଯଜମାନ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଚତୁର୍ଥ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଆଚାର୍ୟ ବାହାରକୁ ଯାଇ, ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ, ଏକ ପିଙ୍ଗଳା ଗାଈ ଓ ଚାମର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ ଏକ ବିଶେଷ ପଙ୍ଖା, ଗ୍ରାମବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ, ଭଲଭାବେ ସଜାଯାଇଥିବା ମଣ୍ଡପ ଦେଲେ, ଯଜମାନ ସ୍ଥାପନକାରୀ ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରେ ବନ୍ଧନମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।