ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘଟରେ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରାଯାଉଛି, ବୃଦ୍ଧି ପାତ୍ର ଓ ଅତି ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ବୃଦ୍ଧି ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ପରେ, ଏହାକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଉଛି। ଏହା ପରେ, ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଘଟକୁ ଆବାହନ କରି, ଦେବମଣ୍ଡଳକୁ ‘ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୂହ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ଗୃହର ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ‘ବାସ୍ତୋଷ୍ପତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିଧି ହୁଏ। ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମର୍ଥନ ନିୟମ କରିଥାଏ। ଏହି ବେଳେ, ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ନାନାସନରେ ଗୁରୁ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି। ପୁନଃ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରଥରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବସାଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ‘ଭଦ୍ରଂ କର୍ଣ୍ଣ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ତାନ୍ତୁ ବା କୋରା ଚିରା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି। ମଧୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ, କାଂସା ବା ତାମାର ପାତ୍ରରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ‘ଅଗ୍ନିର୍ ଜ୍ୟୋତି’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବମୂର୍ତ୍ତିର ଚକ୍ଷୁଦାନ କରାଯାଏ। ‘ଇମଂ ମେ ଗଙ୍ଗେ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁର ଶୀତଳିକରଣ ବିଧି କରାଯାଏ। ବିଳ୍ୱ, ଉଦୁମ୍ବର, ଅଶ୍ୱଥ, ବଟ, ଓ ପଳାଶ ଗଛର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସହିତ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ; ପରେ ସହଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ। କୁମାରୀ, ଗୁଡୁଚୀ, ସିଂହୀ, ବ୍ୟାଘ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଔଷଧୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ‘ଯାଃ ଫଳିନୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଫଳ-ସ୍ନାନ ବିଧି ହୁଏ। ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରଖାଯାଏ। ଚାରି ଦିଗରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜଳ ରଖି, ‘ବୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଦଧିକ୍ରାବନ୍, ଔଷଧୀମାନେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ନାମକ ପାତ୍ରରେ ପୁନଃ ଦେବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଅନେକ ପବିତ୍ର ଜଳ ପାତ୍ରରେ ଭରି, ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ‘ଔଷଧି’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘଟକୁ ପବିତ୍ର କରାଯାଏ। ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି, ପୁନଃ ଅର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ‘ତୁମେ ଯୁବା’ ବୋଲି କହି, ‘ଶମ୍ଭୁ ପାଇଁ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୟନରେ ବିଛାଯାଏ। ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରସ୍ଥାପନ ବିଧି କରାଯାଏ। ଦେବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପରେ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ସହିତ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବେଳେଇ ଦିଆଯାଏ। ବେଦିକ ନିକଟେ ଦଁଡ଼ାଇ, ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ, ପାବମାନ୍ୟ, ବାସଦାମ୍ୟ ଓ ଅସବଜିନ୍ ହ୍ୟମ୍ନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ରୁଦ୍ର, ପୁରୁଷସୂକ୍ତ, ଶୁକ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକ ବଉଳି ଯାଏ। ବେଦୀୟ ନିୟମ, ବାମଦେବ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠସାମନ୍, ରଥନ୍ତର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ। ଅଥର୍ବଶିରସ୍, ଅଥର୍ବବେଦର କୁମ୍ଭସୂକ୍ତ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବେଦିକୁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛିଟାଇଥାନ୍ତି। ଯାତବେଦସ୍ (ଅଗ୍ନି)କୁ ଆଣି ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଏ। ତା’ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଅମୃତ ସଦୃଶ କରିଥାନ୍ତି। ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ପଦ୍ଧତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଧାରଣ ମନ୍ତ୍ର ବା ନିଜ ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହର, ଏବଂ ଈଶାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବାକୁ କହାଯାଏ। ଯଦି କାହାରି ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ନଥାଏ, ସେ ଦର୍ଭା ଓ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱୟଂ ବିରାଜିତ ହୁଏ। ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ପୂଜା ବିଧିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ।