ଗୌରବମୟ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ଘର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଘରର ସମସ୍ତ ଭିତର ଘରକୁ ପାଣି ଓ କଦଳୀ ପତ୍ରର ଛାଉଣି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ବାହାରେ ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ପରିମାପରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀର ତିଆରି କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଘର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମାଟିକୁ ଚଉଷଠି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ସେହି ସମସ୍ତ ଭାଗର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କୋଣ ଏବଂ ଶିଖରରେ ବି ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ଚଉଷଠି ଭାଗର ଦେବତାଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଛାଡ଼ି, ବାହାରରେ ଇଶାନ ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର କାରଣ ବି ରହିଛନ୍ତି। ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱା, କାଳକ, କରାଳ ଓ ଓକପାଦକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଆକାଶରେ ଗନ୍ଧମାଳୀ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ। ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରି, ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ତାହାକୁ ଯମଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବାନ୍ଧି ରଖାଯିବ। ଏହି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ଅକ୍ଷୟ ମନାଯାଏ, କାରଣ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ନେଇ ନିଅପରେ ଯାହା ରହିଯାଏ, ସେହି ଅଂଶ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଦେବତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଏହି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସେହି ଜୀବନ ହୁଏ; ଯାହା ଜୀବମାନେ ନେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ଏଠାରେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୋଇଥାଏ; ଏହି ବିଷୟରେ ଆଉ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧ୍ୟାନ ଦରକାର ନାହିଁ। ବିଛୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହିପରି, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଅନୁସାରେ ଅନୁସୃତ ଅନୁକ୍ରମ ରହିଛି। ପ୍ରଜା, ପ୍ରେଷଣ, ଅଧମତା, ନିଜ ସ୍ୱୟଂ ଯାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିବରଣ ଅଛି। ଅଗ୍ନିରେ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ବନ୍ଧନ, ଆୟୁ ବୃଦ୍ଧି, ପୁତ୍ରଲାଭ ଓ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ ହୁଏ। ରାଜାଙ୍କ ଭୟ, ସନ୍ତାନର ମୃତ୍ୟୁ, ସନ୍ତାନହୀନତା ଓ ଶତ୍ରୁତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି। ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏବେ ମୁଁ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ବିଷୟରେ କହିବି। ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରୁ ରାଜା ହତ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଫଳ ମିଳେ। ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ରହିଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି; ଉଦୁମ୍ବର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି। ଏହି ବୃକ୍ଷମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଘରର ଅପବାଦ ବିନାଶ ହୁଏ। ଏହିପରି ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଭାଗର ବ୍ୟବହାର ପରିଚ୍ଛେଦର ଛଉଆଠିଏଠି ପରିଚ୍ଛେଦଟି 'ବାସ୍ତୁ ପରିମାପର ଲକ୍ଷଣ' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏବେ ମୁଁ ରାଜପ୍ରାସାଦର ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୌନକ, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ପ୍ରାସାଦଟି ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିର ହେବା ଉଚିତ, ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଉଚିତ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସହ ସମ୍ପର୍କିତ। ଉରୁ ଉପରି କ୍ଷେତ୍ର ସମାନ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଆଧା ଉରୁ ଦୁଇଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ତିନି ଅଂଶରେ କିମ୍ବା ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଶିଖରକୁ ଚାରି ଅଂଶରେ ବାଣ୍ଟି, ବେଦି ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ, ତଳ ଭାଗକୁ ସମତଳ କରି, ଏହାକୁ ଷୋଳଖ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଦେବାଳୟର ପାର୍ଶ୍ୱର ଉଚ୍ଚତା ସମଗ୍ର ଉଚ୍ଚତାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହେବା ଉଚିତ। ଶିଖର ଉଚ୍ଚତା ପାର୍ଶ୍ୱ ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ। ଚାରି ଦିଗରେ ବାହାରିବା ପଥ ବି ଏଭଳି ବୁଝିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏକ ଅଂଶ ନେଇ, ବାହାରିବା ପଥକୁ ଏହା ଅନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଭାବେ ସାଧାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ରାଜପ୍ରାସାଦର ଲକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି। ପରିଧି ସମସ୍ତ ପାଖରେ ଦୁଇଗୁଣା ହେବା ଦରକାର, ଶୌନକ, ଏହି ନିୟମ ଅଟୁଟ। ଶିଖର ଉଚ୍ଚତା ଉରୁର ଦୁଇଗୁଣା ହେବା ଦରକାର, ଶୌନକ। ବାହାରିବା ପଥ ବିବରଣ ଦିଆଯାଇଛି; ବାକି ବିଭାଗ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସେପରି ହେବ। ଶିଖରକୁ ବେଦି ଭଳି କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱାର ଏକ ଅଷ୍ଟମାଂଶ ହେବା ଦରକାର। ତଳଭାଗର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଦ୍ୱାର ଭଳି, ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଖାଲି ରଖିବା ଉଚିତ। ଉରୁ ଚଉଡ଼ାରେ ସମାନ ହେବା ଦରକାର, ଶିଖର ଦୁଇଗୁଣା ଉଚ୍ଚ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ହେଉଛି ମଣ୍ଡପର ପରିମାପ; ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକୃତି ବିଷୟରେ କହିବି। ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଘର ଓ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ କୃପା ଓ ଶୁଭଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ ହୁଏ।