ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବାସ୍ତୁ-ବିଧି ଅନୁସାରେ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ଦେବତା-ପୂଜା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି । ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି, ଚାରିଟି କୋଣରେ, ଇଶାନା ଆଦି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ନବମ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଜମାନ, ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଆଉ ଅଷ୍ଟ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ୟମାନ୍, ସବିତୃ, ଓ ବିବସ୍ବତ୍—ଏହି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଅଷ୍ଟମ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଅପବତ୍ସ, ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି । ପୂର୍ବ-ଦକ୍ଷିଣ କୋଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ କଠିନ ବଂଶର ବିବରଣା ମିଳେ । ଏଠିରେ ପ୍ରଧାନ ଦେବୀ କାଳିକା, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅଛନ୍ତି । ଦେବପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନ ମୁହଁମୁହିଁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ କୋଣରେ ଏକ ବଡ଼ ରସୋଇଘର ରହିବା ଦରକାର । ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣରେ ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ସଜିତ ଫୁଲ ଘର ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍ । ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ କୋଣରେ ଜାଲା ଥିବା ଜଳ ଘର ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ଅତିଥିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆରାମଦାୟକ ଶୟନାସନ, ଆସନ ଓ ପାଦପୀଠ ସହିତ ଅତିଥିଶାଳା ରହିବା ଚାହିଁଁ । ଘରର ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଗୃହ ଜଳ ଓ କଦଳୀପତ୍ର ଛାଉଣି ସହିତ ସଜାଇବା ଉଚିତ୍ । ବାହାରେ, ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଦେଓଳ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର । ଘର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ ସ୍ଥଳର ଚଉଷଠି ଭାଗକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଭାଗଗୁଡ଼ିକର କୋଣ ଓ ଶୀର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହିପରି ଚଉଷଠି ଭାଗର ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିବରଣା ହୋଇଛି । ଏହା ଠାରୁ ବାହାରେ, ଇଶାନା ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଓ କାରଣମାନେ ବି ଅଛନ୍ତି । ଏଠିରେ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ବା, କାଳକ, କରାଳ, ଓ ଓକପାଦକ ଦେବତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ । ଆକାଶରେ ଅଛନ୍ତି ଗନ୍ଧମାଳୀ, ଏବଂ ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭାଗ କରି ଯଥାନିୟମ ଯମ ନିୟମାନୁସାରେ ଅବଶେଷ ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର । ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଦେବତା ମତାନୁସାରେ ଅବଶେଷ ଅଂଶ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍ । ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସେଠାରେ ଜୀବନ ଥାଏ; ଯାହା ଜୀବମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତାହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ସେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୋଏ, ଏଥିରେ ଆହୁରି ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ । ଏହିପରି ରୀତିରେ ବିଛି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମ ରହିଛି । ସନ୍ତାନ, ପ୍ରେଷଣ, ଅଧମତା, ନିଜ ଯାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଳଙ୍କାର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ଅଗ୍ନିରେ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ବନ୍ଧନ, ଆୟୁର୍ବୃଦ୍ଧି, ପୁତ୍ରଲାଭ ଓ ସନ୍ତାନ ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ । ରାଜଭୟ, ସନ୍ତାନମୃତ୍ୟୁ, ସନ୍ତାନହୀନତା ଓ ଶତ୍ରୁତା ନ ହେବା ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଦ୍ୱାରକୁ ଉତ୍ତରୀୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ; ଏବେ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ବିଷୟରେ କହିବି । ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ରାଜା ହତ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ରହିଛି । ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଶ୍ୱଥ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି; ଉଦୁମ୍ବର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ଏହି ବୃକ୍ଷମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଘର ପାଇଁ ବାଧା ଦୂର କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶର ଚାଳିଶି ଅଧ୍ୟାୟରେ 'ବାସ୍ତୁମାପନ ଲକ୍ଷଣ' ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଏବେ ପ୍ରାସାଦର ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଶୌନକଙ୍କୁ କହାଯାଉଛି—ପ୍ରାସାଦ ଚତୁର୍ଭୁଜ ହେବା ଉଚିତ୍, ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଦରକାର, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଜଂଘା ଉପରି ଖେତ୍ର ସମାନ, ଅର୍ଧ ଜଂଘା ଦୁଇଗୁଣି ହେବା ଉଚିତ୍ । ଏହାକୁ ତିନି ଭାଗ କିମ୍ବା ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶୀର୍ଷକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବା ଓ ବେଦି ତିନି ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ବାକଳ୍ପିକ ଭାବେ ତଳ ଭାଗକୁ ସମତଳ ରଖି ଏହାକୁ ଷୋଳ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବା ଯୋଗ୍ୟ । ଦେଓଳର ଉଚ୍ଚତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚତାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହେବା ଉଚିତ୍, ଶୀର୍ଷର ଉଚ୍ଚତା ଦେଓଳର ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଗୁଣି ହେବା ଦରକାର । ଏହିପରି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ବାସ୍ତୁ ଓ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣର ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନିବାସ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆସେ ।