ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମାତୃଗଣ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ଏବଂ ଦିବାକର, ଏମାନେ ଯଦି ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଭବନରେ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା ଓ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଇପରେ, ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାର ଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଭାଗର 'ଶାଳଗ୍ରାମ ରୂପର ଲକ୍ଷଣ' ନାମକ ପଞ୍ଚଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏଉଁ, ମୁଁ ଏବେ ସଂକ୍ଷେପରେ ବାସ୍ତୁ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଗୃହ ନିର୍ମାଣର ଆରମ୍ଭରେ ବାଧାକୁ ଦୂର କରେ। ଏଠାରେ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ପାଦ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ହାତ ରଖିବା ଉଚିତ। ମନ୍ଦିର, ଉଦ୍ୟାନ, କୋଟ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଓ ମଠରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଏ। ଏଠାରେ, ଇଶ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଜୟନ୍ତ, ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର; ପୁଷା, ବିତଥ, ଗ୍ରହ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ; ଦ୍ୱାରପାଳ, ସୁଗ୍ରୀବ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ଗଣନାଥ, ଅସୁର, ଶେଷ, ପାପ, ଦୌର, ରୋଗ, ଢହିମୁଖ, ଖ୍ୟ; ଭଲ୍ଲାଟ, ସୋମ, ଦୁଇ ନାଗ, ଅଦିତି ଓ ଦିତି ଏମାନେ ଦିଗଚତୁଷ୍କରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଇଶାନ ଦିଗ ଆରମ୍ଭ କରି, ଚାରି କୋଣରେ ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ, ନବମ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଉପକୁଳରେ ଆଠ ଜଣ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି — ଆର୍ୟମାନ, ସବିତୃ, ବିବସ୍ବତ୍, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ନାଥ, ଏବଂ ଅପବତ୍ସ ଏହି ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ବୋଧ ଗୋତ୍ର ଅଛି; ଏଠାରେ କାଳିକା ନାମକ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ମୁହଁମୁହିଁ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ବଡ଼ ରସୋଇଘର ରଖିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଏକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଘର, ଚାଦର ଦେଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଜଳ ଘର ରଖିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଜାଲି ଅଛି। ଏକ ଅତିଥି ଘର, ଶୟନ, ଆସନ ଓ ପାଦପୀଠି ସହିତ ମଧୁର ଭାବରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଘରର ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଗତ କକ୍ଷରେ ଜଳ ଓ କଦଳୀ ପତ୍ରର ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଉଚିତ। ବାହାର ଦେଉଁଥିବା ଦେଉଳ ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ। ଘର ନିର୍ମାଣର ଆରମ୍ଭରେ ସଠିଠି ବିଭାଗର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କୋଣ ଓ ଉପରେ ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଭଳି, ସଠିଠି ବିଭାଗର ଦେବତାମାନେ ବିବରଣା ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ବାହାରେ, ଇଶାନ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦେବତା ଓ କାରଣ ଅଛନ୍ତି — ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱା, କାଳକ, କରାଳ, ଓକପାଦକ; ଆକାଶରେ ଗନ୍ଧମାଳୀ ଅଛନ୍ତି; ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବସ୍ତୁ ସମ୍ପତି ଭାଗ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଯାମଙ୍କ ନିୟମାନୁସାରେ ବନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଉଁଠି ଅବଶେଷ ହେବାକୁ ଗଣାଯାଏ; ଭାଗ ନେଇଲେ, ଏହା ଅଶ୍ରାଣୀୟ ହୋଇଯାଏ। ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗକୁ ଦେବତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ହୋଇଯାଏ; ଦେହଧାରୀମାନେ ଯାହା ନେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାଏ। ସେ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୁଯାନ୍ତି; ଏଥିରେ ଆଲୋଚନାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ସେପରି, ବିଛା ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଅନୁକ୍ରମ ଅଛି। ସନ୍ତାନ, ପ୍ରେରଣ, ନିମ୍ନତା, ନିଜ ଯାନ, ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଅଗ୍ନିରେ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ବନ୍ଧନ, ଆୟୁ ବୃଦ୍ଧି, ପୁତ୍ର ଲାଭ, ଓ ସନ୍ତାନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ରାଜାଙ୍କ ଭୟ, ସନ୍ତାନ ମୃତ୍ୟୁ, ସନ୍ତାନ ନ ହେବା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ଉତ୍ପନ୍ନ ନ ହେବା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ; ଏବେ ମୁଁ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ବିଷୟରେ କହିବି। ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ରାଜାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଓ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଅଛି; ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଅଛି। ଏହିପରି, ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦେବତା, ଦିଗ, ବାସ୍ତୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଘର ନିର୍ମାଣ, ଓ ଦେବପୂଜା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଧି ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ବିବରଣା ହୋଇଛି।