ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କହାଯାଇଥିବା ବାତ୍ସାଳ୍ୟ ଆମେ ମହାର୍ଷି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଏକମାତ୍ର ଦେବ ହେଲେ ନାରାୟଣ; ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାଦେବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଅଜର ଅମର ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ହରି, ପ୍ରଥମ ଦେବ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ କୁମାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ, ପୃଥିବୀର ନିମିତ୍ତରେ, ସେ ନେତ୍ରଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତୃତୀୟ ରୂପରେ, ଏକ ମୁନି ଭାବେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଭାବରେ, ନର ଓ ନାରାୟଣ ଭାବରେ ହରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପଞ୍ଚମ ରୂପରେ, କପିଳ ନାମକ ଶିଧ୍ଧମାନଙ୍କର ନାୟକ ସେ ଦିବ୍ୟ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ, ସମୟ ବିକୃତ ହେବାବେଳେ। ଷଷ୍ଠ ଅବତାର ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଅନସୂୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସପ୍ତମ ଅବତାର ଆକୂତି ଓ ରୁଚିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଅଷ୍ଟମ ଅବତାର ଉରୁକ୍ରମ ଭାବରେ ନାଭି ଓ ମେରୁଦେବୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ନବମ ରାଜା ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରର ବନ୍ୟାକାଳରେ, ମାଛ ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମନ୍ଦରା ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ସାଗର ମଥନ କରିଥିଲେ, ତାହାପରେ ଧନ୍ବନ୍ତରି ଦ୍ୱାଦଶ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅବତାର ନୃସିଂହ ଭାବରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ରାଜାକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ପଞ୍ଚଦଶ ଅବତାର ଭାବରେ, ବାମନ ରୂପ ନେଇ ବଳିଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଷୋଳଶ ଅବତାରରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱେଷୀ ରାଜାମାନେ ଦେଖି, ସେ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ପରାଶର ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦଶ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ଦେବମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବାକୁ ମାନବ-ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏଉଁଠି ଉନିଶ ଓ କୁଶି ଅବତାରରେ, ବୃଷ୍ଣି କୁଳରେ ଅବତିର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ। କଳିର ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେବା ପାଇଁ, ସେ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଅଷ୍ଟମ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ, ରାଜାମାନେ ପ୍ରାୟଃ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବାବେଳେ, ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ହରିଙ୍କର ଅବତାର, ଯେଉଁ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅସଂଖ୍ୟ। ସେଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ବ୍ରତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ, କିପରି ବ୍ୟାସ ମୁନି ତୁମକୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ କହିଥିଲେ? ସୂତ କହିଲେ: ସେଠାରେ ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ଉପରେ ଧ୍ୟାନରତ ଥିଲେ। ମୁଁ ସେଠାରେ ନମସ୍କାର କରି ବସି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିବାରୁ, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ଜାଣିଛ। ଶୁଣ, ସୂତ! ମୁଁ ତୁମକୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ କହିବି। କିପରି ତୁମେ, ଡକ୍ଷ, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଏହି ଉପଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ? ମୁଁ, ନାରଦ, ଡକ୍ଷ, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି—ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ସାର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲି। ହରି ପୂର୍ବରୁ କିପରି ଦେବମାନେ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ? ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲି। ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଶଙ୍କର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି କି?" ଦେବମାନେ ସହିତ ଏହି ସାର୍ବଜନୀନ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ରୁଦ୍ର କହିଲେ: "ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ, ହେ ପିତାମହ, ମୁଁ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛି। ବିଷ୍ଣୁ, ବିଜୟୀ, କମଳ-ନାଭୀ, ହରି, ଯିଏ ଦେହାତୀତ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରେ।