गरुडपुराणम्

किमर्थमातुरो दानं ददाति द्विजपुङ्गवे । बन्धून्मित्राण्यमित्रांश्च क्षमापयति तत्कथम् ॥ २,२८.

एखादा आजारी माणूस ब्राह्मणांना दान का देतो? तो आपले नातेवाईक, मित्र आणि शत्रू यांची क्षमा का मागतो आणि ते कसे करतो?

तिला लोहं हिरण्यं च कार्पासं लवणं तथा । सप्तधान्यं क्षितिर्गावो दीयते केन हे तुना ॥ २,२८.

तीळ, लोखंड, सोने, कापूस, मीठ, सात धान्य, जमीन आणि गायी का दान करतात आणि हे कोण देतो?

कथं च म्रियते जन्तुर्मृतस्य च कुतो गतिः । अतिवाहशरीरं च कथं विश्रमते तदा ॥ २,२८.

जिवंत प्राणी कसा मरतो आणि मरणानंतर त्याची गती कुठे होते? त्या वेळी सूक्ष्म शरीर कसे विश्रांती घेते?

शंव स्कन्धे वहेत्पुत्रो वह्निदाता च पौत्रकः । किमर्थं देव देवेश आज्येनाभ्यञ्जनं कुतः ॥ २,२८.

मुलगा मृतदेह खांद्यावर का नेतो आणि नातू अग्नी का देतो? देवादिदेव, शरीराला तुपाने अभ्यंगन का करतात?

यमसूक्तं किमर्थं च उदीचीं दिशमाहरेत् । पानीयमेकवस्त्रेण सूर्यबिम्बनिरीक्षणम् ॥ २,२८.

यमसूक्त का म्हणतात आणि उत्तर दिशा का घेतात? एक वस्त्र घालून पाणी का देतात आणि सूर्याचे तोंड का पाहतात?

यवसर्षपदूर्वाश्चपाषाणे निम्बचर्वणम् । वस्त्रं नरश्च नारी च विदध्यादधरोत्तरम् ॥ २,२८.

जव, मोहरी आणि दूर्वा दगडावर का ठेवतात आणि निम का चावतात? पुरुष आणि स्त्रीने खालचे आणि वरचे वस्त्र का घालावे?

अन्नाद्यं गृहमागत्य भोक्तव्यं गोत्रिभिः सह । नवकानि च पिण्डानि किमर्थं वितरेत्सुतः ॥ २,२८.

नातेवाईकांसोबत घरी जेवण का करतात? मुलगा नव पिंड का देतो?

किमर्थं चत्वरे दुग्धं पात्रे पक्वे च मृन्मये । काष्ठत्रयं गुणे बद्ध्वा कृत्वा रात्रौ चतुष्पथे ॥ २,२८.

चौकात मातीच्या भांड्यात दूध का ठेवतात? तीन लाकडं एकत्र बांधून रात्री चौकात का ठेवतात?

निशायां दीयते दीपो यावदब्दं दिनेदिने । दाहोदकं किमर्थं च संवादः स्वजनैः सह ॥ २,२८.

रोज रात्री वर्षभर दिवा का लावतात? पाणी का देतात आणि आप्तांशी संवाद का करतात?

भगवन्नतिवाहस्य नवपिण्डैस्तु किं भवेत् । कथं देवपितृभ्यश्च वाहस्यावाहनं कथम् । इदं च क्रियते देव कस्मात्पिण्डं प्रदापयेत् ॥ २,२८.

भगवन्, नव पिंड देण्याने मृताला काय लाभ होतो? देव आणि पितरांना आवाहन कसे करतात आणि पिंड का द्यावा?

किं तत्प्रदीयते तस्य पिण्डदानादनन्तरम् । अस्थिसञ्चयनं चैव शय्यादानं किमर्थकम् ॥ २,२८.

पिंडदानानंतर काय दिलं जातं? हाडं गोळा करणं आणि शय्या तयार करणं कशासाठी करतात?

द्वितीयेऽह्नि कुतः स्नानं चतुर्थे साग्निके द्विजे । दशमे किं मलस्नानं कार्यं सर्वजनैः सह ॥ २,२८.

दुसऱ्या दिवशी स्नान का करतात आणि चौथ्या दिवशी अग्निसहित द्विजांनी का करावं? दहाव्या दिवशी सर्वांनी मलस्नान का करावं?

कस्मात्तैलोद्वर्तनं च स्कन्धवाहान् गृहं नयेत् । तैः समुद्वर्तनं चापि दद्युः स्थलजलाश्रये ॥ २,२८.

तेल लावणं का करतात आणि जे खांद्यावरून नेतात त्यांना घरी का आणतात? माती आणि पाण्याजवळ त्यांच्याकडून अभ्यंगन का करतात?

देशमेऽहनि यः पिण्डस्तं दद्यादामिषेण तु । पिण्डं चैकादशे कस्माद्वृषोत्सर्गः कथं भवेत् ॥ २,२८.

कोणत्या दिवशी मांसासह पिंड द्यावा आणि एकादश दिवशी पिंड का द्यावा? वृषोच्छर्ग कसा करतात?

श्राद्धानि षोडशैतानि अब्दं यावत्कुतो वद । अन्नादिचोदकेनैव षष्ट्यधिकशतत्रयम् ॥ २,२८.

हे सोळा श्राद्ध वर्षभर का करतात? आणि एकशेसाठतीन वेळा अन्न व पाणी का देतात?

दिनेदिने च दातव्यं घटान्नं प्रेततृप्तये । प्राप्ते काले च म्रियते अनित्यो मानवः प्रभो ॥ २,२८.

मृताच्या तृप्तीसाठी रोज कुंडीत शिजवलेलं अन्न का द्यावं? प्रभो, योग्य वेळ आली की माणूस मरतो, कारण तो नश्वर आहे.

छिद्रं तु नैव पश्यामि कुतो जीवः स निर्गतः । कुतो गच्छन्ति भूतानि पृथिव्यापो मनस्तथा ॥ २,२८.

मला कुठे छिद्र दिसत नाही, मग जीव कुठून बाहेर पडतो? पृथ्वी, पाणी आणि मन ही तत्त्वं कुठे जातात?

तेजो वदस्व मे नाथ वायुराकाशमेव च । वायवश्चैव पञ्चैते कथं गच्छन्ति चाप्तये ॥ २,२८.

हे नाथा, मला अग्नी, वारा, आकाश आणि पाच वायू यांच्याबद्दल सांग. मरणाच्या वेळी हे सर्व कसे निघून जातात, ते समजावून सांग.

लोभमोहादयः पञ्च शरीरे चैव तस्कराः । तृष्णा कामोऽप्यहङ्कारः कुतो यान्ति जनार्दन ॥ २,२८.

लोभ, मोह, तृष्णा, काम आणि अहंकार — हे पाच चोर शरीरात असतात. हे सर्व, हे जनार्दना, शेवटी कुठे जातात?

पुण्यं वाप्यथ वापुण्यं यत्किञ्चित्सुकृतं तथा । नष्टे देहे कुतो यान्ति दानानि विविधानि च ॥ २,२८.

पुण्य, पाप, कुठलेही चांगले कर्म आणि दिलेली विविध दानं — शरीर नष्ट झाल्यावर हे सर्व कुठे जातात?

सपिण्डनं किमर्थं च पूर्णे संवत्सरेऽपि वा । प्रेतस्य मेलनं सार्धं कैः समं तत्र को विधिः ॥ २,२८.

सपिंड विधी वर्षभरानंतर किंवा त्याआधी का करतात? त्या वेळी मृत व्यक्तीची भेट कोणासोबत होते आणि त्याचा नियम काय आहे?

ये दग्धा ये त्वदग्धाश्च पतिता ये नराभुवि । यानि चान्यानि भूतानि तेषामन्ते भवेच्च किम् ॥ २,२८.

जे जाळले जातात, जे न जाळलेले असतात, जे पृथ्वीवर पडतात आणि इतर जीवे — यांच्या शेवटी काय होते?

पापिनो ये दुराचारा मुद्गलत्वं च ये गताः । आत्मघाती ब्रह्महा च स्तेयी विश्वासघातकः ॥ २,२८.

पापी, वाईट वागणारे, जातीबाहेर गेलेले, आत्महत्या करणारे, ब्राह्मणहत्यारे, चोर आणि विश्वासघात करणारे — यांचे पुढे काय होते?

कपिलां यः पिबेच्छूद्रो यः पठेद्वैदिकाक्षरम् । धारयेद्वा ब्रह्मसूत्रं का गतिस्तस्य माधव ॥ २,२८.

जो शूद्र कपिला गायीचे दूध पितो, वैदिक अक्षरांचा उच्चार करतो किंवा ब्रह्मसूत्र घालतो, त्याचे पुढे काय होते, हे माधवा?

विप्रस्य ब्राह्मणी भार्या संगृही ता यदा भवेत् । तस्मात्पापाच्च भीतोऽहं तन्मे वद जगत्पते । सर्वमेतन्मया पृष्टो वद लोकहिताय वै ॥ २,२८.

ब्राह्मणाची पत्नी दुसऱ्याने घेतली तर त्याचे पाप काय, हे जगाच्या अधिपती? त्या पापाची मला भीती वाटते — ते मला सांग. मी हे सर्व विचारले आहे; लोकांच्या भल्यासाठी सांग.

श्रीगरुडमहापुराणम् २९ श्रीकृष्ण उवाच । साधु पृष्टं त्वया भद्र मानुषाणां हिताय वै । शृणुष्वावहितो भूत्वा सर्वमेवौर्ध्वदैहिकम् ॥ २,२९.

श्रीकृष्ण म्हणाले: हे सौभाग्यवंत, तू मानवांच्या हितासाठी उत्तम प्रश्न विचारलास. आता मी मृत्यूनंतरचे सर्व विधी सांगतो, तू लक्षपूर्वक ऐक.

कम्यग्विभेदरहितं श्रुतिस्मृतिसमुद्धृतम् । यन्न दृष्टं सुरैः सेन्द्रैर्योगिभिर्योगचिन्तकैः ॥ २,२९.

जे मी सांगणार आहे ते कोणत्याही स्वार्थाशिवाय, वेद आणि स्मृतीतून घेतलेले आहे. ते इंद्रासह देवांना किंवा ध्यानस्थ योगींनाही माहीत नाही.

गुह्याद्गुह्यतरं वत्स नाख्यातं कस्यचित्क्वचित् । भक्तस्त्वं हि महाभाग सर्वं ते कथयाम्यहम् ॥ २,२९.

हे बाळा, हे सर्वात गुप्त आहे, कुणालाही कुठेही सांगितलेले नाही. तू भक्त आणि पुण्यवान आहेस म्हणून मी तुला सर्व काही सांगतो.

अपुत्रस्य गतिर्नास्ति स्वर्गो नैव च नैव च । येन केनाप्युपायेन कार्यं जन्म सुतस्य च ॥ २,२९.

ज्याला पुत्र नाही त्याला पुढचा मार्ग नाही, स्वर्गही नाही. कोणत्याही उपायाने पुत्राचा जन्म व्हावा, हेच योग्य.