गरुडपुराणम्

तत्र तालास्तमालाश्च प्रियालाः पनसास्तथा । श्रीपर्णो शालशाखोटस्यन्दनास्तिन्दुकास्तथा ॥ २,७.

त्या जंगलात ताड, तमाळ, प्रियाळ, पनस, श्रीपर्ण, साळ, खैर, चंदन, तेंदू अशी अनेक झाडं होती.

सर्जार्जुनाम्रातकाश्च श्लेष्मा तकभिभीतकौ । पिचुमर्दश्चिञ्चिणी च कर्कन्धूकर्णिकारकाः ॥ २,७.

तिथे सर्ज, अर्जुन, आंबट, श्लेष्मातक, भीतका, पिचुमर्द, चिंच, कर्कंदू आणि कर्णिकार अशीही झाडं होती.

एते चान्ये च बहवो वृक्षास्तेषु न दृश्यते । पक्षिणामपि वै पन्था मनुष्यस्य कुतः पुनः ॥ २,७.

आणखीही बरीच झाडं तिथे होती. त्या ठिकाणी पक्ष्यांसाठीसुद्धा वाट नव्हती, माणसांसाठी तर नाहीच.

तस्मिन् वने महाघोरे सिंहव्याघ्रसमाकुले । तरक्षुगवयैरृक्षैर्महिषैश्च निषेविते ॥ २,७.

त्या भयंकर जंगलात सिंह, वाघ, तरस, गवे, अस्वल, महिष असे प्राणी वावरत होते.

कुञ्ज रैरुरुभिर्नागैर्मर्कटैश्च तथामृगैः । श्वापदैश्च तथा चान्यैः पिशाचै राक्षसैर्वृते ॥ २,७.

मोठे हत्ती, माकडं, हरणं, इतर वन्य प्राणी, तसेच पिशाच्च आणि राक्षसांनी ते जंगल व्यापलेलं होतं.

सन्तप्तको द्विजः किञ्चिद्भयसन्त्रस्तमानसः । कान्दिशीकः समभवढ्यद्भविष्यो ययौ पुनः ॥ २,७.

संतप्तक ब्राह्मणाचं मन थोडं घाबरलं. दिशांचा अंदाज चुकून तो पुन्हा भटकू लागला.

झङ्कारेषु च झिल्लीनां घूकानां घूत्कृतेष्वपि । दत्तकर्णः कुनीलाङ्गश्चचाल पदपञ्चकम् ॥ २,७.

झिल्ल्यांचा किणकिणाट, घुबडांचा ओरड ऐकत, तो कान देऊन, अंग थरथरत, काही पावलं पुढे गेला.

स तत्र वटवृक्षाग्रे स्नायुबद्धं शवं तथा । ददर्श तद्भुजश्चैव पञ्च प्रेतान् सुदारुणान् ॥ २,७.

तेथे, वटवृक्षाच्या टोकावर, स्नायूंनी बांधलेले एक प्रेत आणि त्याच्या हातांना धरून बसलेले पाच भयंकर प्रेतात्मे त्याने पाहिले.

शिरास्थिचर्मशेषाङ्गान् पृष्ठलग्नोदरान् खग । त्यक्तान्नासिकया नेत्रकूपपातभयादिव ॥ २,७.

त्यांच्या अंगावर फक्त शिरा, हाडे आणि कातडी उरली होती; पाठ पोटाला चिकटलेली, नाक जणू सोडून दिल्यासारखी, आणि डोळे भीतीने खोल गेलेले दिसत होते.

सूचीक्रककचकव्रातघातपातितकीकसान् । वसाक्तनवमस्तिष्कस्वादनित्यमहोत्सवान् ॥ २,७.

सूया, काठी आणि करवती यांच्या माराने पडलेले ते प्रेतात्मे नेहमी ताज्या मज्जा आणि मेंदू चाटण्यात रममाण असत.

रणत्कोटिमहादंष्ट्रानस्थिग्रन्थ्यवघट्टितान् । तान्दृष्ट्वा त्रस्तहृदयो गतिमाकुञ्च्य संस्थितः ॥ २,७.

त्यांचे मोठाले दात घंटेसारखे वाजत होते आणि हाडांनी गाठ बांधलेली शरीरं होती; हे पाहून त्याचे हृदय घाबरले आणि तो मागे सरकून थांबला.

ते विलोक्यागतं विप्रमटवीं जनवर्जिताम् । अहं पूर्वमहं पूर्वं यामीत्याक्त्वा प्रदुद्रुवुः ॥ २,७.

त्या प्रेतात्म्यांनी निर्जन अरण्यात ब्राह्मण येताना पाहिल्यावर, 'मी आधी जातो! मी आधी!' असे ओरडून ते पळून गेले.

तेषु द्वौद्वावगृह्णीतामस्य हस्तावथापरे । द्वौद्वौ पादावगृह्णीतां मूर्धानं पञ्चमोऽग्रहीत् ॥ २,७.

त्यापैकी दोन जणांनी त्याचे हात पकडले, दोन जणांनी पाय पकडले, आणि पाचव्याने त्याचे डोके धरले.

स्वजात्युचितवाक्येन स्फुटवर्णवताब्रुवन् । अहं जक्षाम्यहं भक्षामीति कर्षणतत्पराः ॥ २,७.

आपल्या जातीप्रमाणे स्पष्ट शब्दांत त्यांनी म्हटले, 'मी खातो! मी गिळतो!' आणि त्याला ओढू लागले.

सहसैव सहैवामुं गृहीत्वा व्यगमन्वियत् । कियत्स्थितं वटौ मांसं क्रियन्नेति न्यभालयन् ॥ २,७.

सर्वांनी एकदम त्याला पकडून आकाशात उडवले आणि वटवृक्षावर अजून काही मांस उरले आहे का हे मागे वळून पाहू लागले.

तेऽपश्यन्निजदंष्ट्रायः पाटितान्त्रमिमं शवम् । अवतीर्य ततो व्योम्नो गृहीत्वा चरणैः शवम् ॥ २,७.

त्यांनी पाहिले की त्यांच्या स्वतःच्या दातांनी त्या प्रेताच्या आतडी फाडली आहेत; मग आकाशातून खाली उतरून त्यांनी पायांनी ते प्रेत पकडले.

स्वखण्डितशरीरन्तु पुनर्व्योमैव चक्रमुः । स नीयमानमात्मानं विलोक्य वियति द्विजः ॥ २,७.

स्वतःचीच शरीरं तुटलेली असतानाही, ते पुन्हा आकाशात गेले; आणि आपल्याला उचलून नेत आहेत हे पाहून तो ब्राह्मण गोंधळून गेला.

जगाम मनसा मां स शरणं भयविह्वलः । नमश्चक्रे चक्रधरं चेतसा चिन्मयं समम् ॥ २,७.

भीतीने व्याकुळ होऊन त्याने मनाने माझ्या चरणी शरण जावे असे ठरवले; आणि चित्ताने चक्रधारी, चैतन्यस्वरूप परमेश्वराला वंदन केले.

वक्रं नक्रं चक्रपातेन दूरे कृत्वा हृत्वा तस्य दुःखं मुकुन्दः । मातङ्गं योऽमूमुचन्नक्रवक्त्रात्पाशं सोऽसौ कर्मणां मे लुनातु ॥ २,७.

ज्याने आपल्या चक्राच्या प्रहाराने वाकडा मगर दूर केला आणि त्याचे दुःख दूर केले, आणि ज्याने हत्तीला मगराच्या तोंडातून सोडवले — तो मुकुंद माझ्या कर्मबंधनांना छेदो.

रुद्धाञ्शुद्धान् भूपतीन्मागधेन भीमेनैनं घातयित्वा मुरारिः । निर्बद्धान्यो भर्गयज्ञाय मुक्तश्चक्रो मेऽसौ कर्मपाशं लुनातु ॥ २,७.

ज्याने मागध देशाच्या भीमाने बांधलेले आणि शुद्ध केलेले राजे ठार केले, आणि भर्गाच्या यज्ञासाठी अश्व सोडवला — तो मुरारीचा चक्र माझ्या कर्माच्या दोऱ्या तोडो.

मनसैवैह मामस्तौत्स्तूयमानोऽहमुत्थितः । अगच्छं सहसा तत्र यत्र प्रेतैः स नीयते ॥ २,७.

त्याने मनाने माझी स्तुती केली, आणि मी त्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन त्वरित तिथे गेलो, जिथे प्रेतात्मे त्याला उचलून नेत होते.

दृष्ट्वा तैर्नीयमानन्तु कौतुकं मेऽभवत्खग । पप्रच्छ न कियन्तं वै कालं तान्पृष्ठतोऽन्वगाम् ॥ २,७.

त्याला प्रेतात्म्यांनी उचलून नेताना पाहून मला कुतूहल वाटले, हे पक्षिराज, आणि मी मागून जाऊन त्यांना विचारले, 'किती काळ तुम्ही याला असेच नेत राहणार?'

मम सन्निधिमात्रेण द्विजातिं तञ्च सर्पहन् । तत्कालं शिविकासुप्तभूपालसुखमाविशत् ॥ २,७.

माझ्या फक्त उपस्थितीने, हे सर्पहंता, त्या ब्राह्मणाला त्या क्षणी राजाच्या पालखीतील गाढ झोपेसारखे सुख लाभले.

मणिभद्रस्ततो मेरुं गच्छन्दृष्टो मया पथि । निकोच्याक्षि स्वपार्श्वं स नीतो वै यक्षराण्मया ॥ २,७.

मग मी मार्गावर जात असताना, मला मणिभद्र मेरू पर्वताकडे जाताना दिसला; मी त्याला हाक मारून जवळ बोलावले आणि त्या यक्षराजाला माझ्याबरोबर नेले.

तमवोचं महायक्षं त्वं हि प्रतिभटो भव । प्रेतान्नाशय तद्भूयः शवञ्च हर तद्गतम् ॥ २,७.

मी त्या महान यक्षाला सांगितले, 'तू येथे पहारेकरी हो; प्रेतात्म्यांना हाकलून लाव आणि तिथे गेलेले प्रेत दूर कर.'

इत्युक्तः स महाघोरं कृत्वा रोषं सुदुःसहम् । जग्राह प्रेतरूपं तत्प्रेतानामपि दुःखदम् ॥ २,७.

असं सांगितल्यावर तो अत्यंत भयंकर आणि सहन न होणारा राग मनात धरून, स्वतःचं प्रेतासारखं रूप घेतलं, जे इतर प्रेतांनाही दुःख देणारं होतं.

स विवृत्य स्वकौ बाहू सृक्किणी परिलेलिहन् । भेदयन्नुरुवातेन प्रेतांस्तान्संमुखो ययौ ॥ २,७.

त्याने आपले दोन्ही हात पसरले, ओठ चाटत पुढे गेला आणि जोरदार वाऱ्यासारखा त्या प्रेतांच्या दिशेने तुफान वेगाने धावला.

बाहुभ्यां द्वौ द्वौ च पद्भ्यां मूर्ध्नैकं च समाहरत् । प्रेतानथापि सहसा जघान दृढमुष्टिना ॥ २,७.

त्याने हातांनी दोन-दोन, पायांनी दोन आणि डोक्याने एक असं पकडलं; मग अचानक घट्ट मुठीने त्या प्रेतांना जोरात मारलं.

ते विवर्णमुखाः सर्वे तं द्विजञ्च शवं तथा । एकैकं हस्तपादैश्च गृहीत्वा युद्धमारभन् ॥ २,७.

ते सगळे, त्यांचे चेहरे फिकट पडलेले, त्या मृतदेहासह आणि ब्राह्मणासह, प्रत्येकीने हातपायांनी त्याला पकडून झटापटीला सुरुवात केली.