गरुडपुराणम्

यैर्नानृतानि चोक्तानि प्रीतिभेदः कृतो न च । आस्तिकः श्रद्दधानश्च स सुखं मृत्युमृच्छति ॥ २,२.

जे खोटं बोलत नाहीत, जे वाद घालत नाहीत, जे श्रद्धावान आणि विश्वासू आहेत, त्यांना मृत्यू शांतपणे येतो.

यो न कामान्न संरंभान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् । यथोक्तकारी सौम्यश्च स सुखं मृत्युमृच्छति ॥ २,२.

जो इच्छा, राग किंवा द्वेषामुळे धर्म सोडत नाही, जो सांगितल्याप्रमाणे वागतो आणि मनाने सौम्य असतो, त्याला मृत्यू सुखाने येतो.

मोहज्ञानप्रदातारः प्राप्नुवन्ति महत्तमः । कूटसाक्षी मृषावादी ये च विश्वासघातकाः ॥ २,२.

जे मोहामुळे खोटी विद्या देतात, खोटे साक्षीदार असतात, खोटं बोलतात आणि विश्वासघात करतात, ते मोठ्या अंधारात पडतात.

ते मोहं मृत्युमृच्छन्ति तथा ये वेदनिन्दकाः । विभीषकाः पूतिगन्धा यष्टिमुद्गरपाणयः ॥ २,२.

अशा लोकांना आणि वेदांचा अपमान करणाऱ्यांना, इतरांना घाबरवणाऱ्यांना, दुर्गंधी येणाऱ्यांना आणि हातात काठी किंवा गदा घेणाऱ्यांना मृत्यू मोहातच येतो.

आगच्छन्ति दुरात्मानो यमस्य पुरुषास्तदा । प्राप्ते त्वीदृक्पथे घोरे जायते तस्य वेपथुः ॥ २,२.

मग यमाचे दूत, म्हणजे वाईट आत्मे, तिथे येतात; अशा भयंकर वाटेवर गेल्यावर त्या व्यक्तीला थरथर येते.

क्रन्दत्यविरतं सोऽपि पितृमातृसुतानपि । सास्य वागस्फुटा यत्नेनैकवर्णा विभासते ॥ २,२.

तो सतत रडतो, वडील, आई आणि मुलांसाठीही हाका मारतो; त्याची वाणी मोठ्या कष्टाने फक्त एक अक्षर स्पष्ट बोलू शकते.

दृष्टिर्वै भ्राम्यते त्रासाच्छ्वासाच्छुष्यति चाननम् । स ततो वेदनाविष्टस्तच्छरीरं विमुञ्चति ॥ २,२.

भीतीमुळे त्याला चक्कर येते, श्वास लागल्यामुळे तोंड कोरडं पडतं; मग वेदनेने त्रस्त होऊन तो शरीर सोडतो.

अस्पृश्यं कुत्सनीयं च तत्क्षणादेव जायते । उक्तं मृत्योः स्वरूपं तु प्रसङ्गादन्यदप्यथ ॥ २,२.

ते शरीर त्या क्षणीच अस्पृश्य आणि घृणास्पद होतं; मृत्यूचं स्वरूप असं सांगितलं, आता दुसरं काही सांगतो.

वैचित्र्यस्योत्तरं प्रश्रे द्वितीयस्य वदामि ते । कर्मणां प्राक्तनानां तु तदसत्त्वेनं भदेतः ॥ २,२.

विविधतेच्या दुसऱ्या प्रश्नाचं उत्तर मी सांगतो; पूर्वीच्या कर्मांच्या असण्या-नसण्यावर ते अवलंबून असतं, हे लक्षात ठेव.

भवेद्भोगस्य वैचित्र्यं भ्राम्यतां प्राणिनामिह । देवत्वमसुरत्वं च यक्षत्वादिसुखप्रदम् ॥ २,२.

या जगात फिरणाऱ्या जीवांना भोगण्यात वेगळेपण असतं; देव, असुर किंवा यक्ष होणं सुख देतं.

मानुषत्वं पशुत्वं च पक्षित्वाद्यतिदुः खदम् । कर्मणां तारतम्येन भवतीह खगेश्वर ॥ २,२.

माणूस, प्राणी किंवा पक्षी होणं मोठं दुःख देतं; कर्मांच्या तीव्रतेनुसार हे होतं, हे पक्षीराज.

अत्र ते कीर्तयिष्यामि विपाकं कर्मणामहम् । वैचित्र्यस्य स्पुटत्वाययैर्जोवः संसरत्ययम् ॥ २,२.

इथे मी तुला कर्मांचा परिणाम सांगतो, ज्यामुळे विविधता स्पष्ट होईल आणि जीव संसारात फिरतो.

महापातकजान्घोरान्नरकान्प्राप्य दारुणान् । कर्मक्षयात्प्रजायन्ते महापातकिनः क्षितौ ॥ २,२.

मोठ्या पापांमुळे मिळणाऱ्या भयंकर नरकात गेल्यावर, जेव्हा त्यांची पापं संपतात, तेव्हा ते मोठे पापी पृथ्वीवर जन्म घेतात.

जायन्ते लक्षणैर्यैस्तुतानि मे शृणु सत्तम । मृगाश्वसूकरोष्ट्राणां ब्रह्महा योनिमृच्छति ॥ २,२.

ज्यांची लक्षणं मी सांगितली, ती ऐक; ब्रह्महत्यारा हरिण, घोडा, डुक्कर किंवा उंट यांच्या पोटी जन्म घेतो.

कृमिकीटपतङ्गत्वं स्वर्णहारी समाप्नुयात् । तृणगुल्मतात्वं च क्रमशो गुरुतल्पगः ॥ २,२.

सोनं चोरणारा किडा, कीटक किंवा पतंग होतो; गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा हळूहळू गवत किंवा झुडूप होतो.

ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात्सुरापः श्यावदन्तकः । हेमहारी तु कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः ॥ २,२.

ब्रह्महत्यारा क्षयरोगी होतो; मद्यपान करणाऱ्याचे दात काळे होतात; सोनं चोरणाऱ्याचे नख आणि त्वचा खराब होतात; गुरूपत्नीशी संबंध ठेवणाऱ्याचेही असेच होते.

यो येन संवसत्येषां स तल्लिङ्गोऽभिजायते । संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ॥ २,२.

जो यापैकी कोणासोबत राहतो, त्याला त्यांचीच लक्षणं मिळतात; एका वर्षात तो पतितांसोबतच पडतो.

संलापस्पर्शनिः श्वाससहयानाशनासनात् । याजनाध्यापनाद्यौनात्पापं संक्रमते नृणाम् ॥ २,२.

माणसांमध्ये पाप संवाद, स्पर्श, एकत्र श्वास घेणे, एकत्र जेवण-पिणे, विधी करणे, शिकवणे आणि लैंगिक संबंध यांमुळे पसरते.

गत्वा दारान्परेषाञ्च ब्रह्मस्वमपहृत्य च । अरण्ये निर्जने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः ॥ २,२.

जो दुसऱ्याच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो किंवा ब्राह्मणाचं धन चोरतो, तो निर्जन जंगलात ब्रह्मराक्षस म्हणून जन्म घेतो.

हीनजातौ प्रजायेत रत्नानामपहारकः । पत्रं च शाखिनो हृत्वा गन्धांश्छुच्छुन्दरी पुमान् ॥ २,२.

रत्न चोरणारा नीच जातीत जन्म घेतो; झाडाची पानं चोरणारा शुच्छुंदर बनतो; सुवास चोरणारा पुरुषही शुच्छुंदर म्हणून जन्मतो.

मूषको धान्यहारी स्याद्यानमुष्ट्रः फलं कपिः । निर्मन्त्रभोजनात्काको गृध्रो हृत्वा ह्युपस्करम् ॥ २,२.

धान्य चोरणाऱ्याचा उंदीर होतो; वाहन चोरणाऱ्याचा उंट; फळ चोरणाऱ्याचा माकड; मंत्र न म्हणता जेवणाऱ्याचा कावळा; आणि भांडी चोरणाऱ्याचा गिधाड जन्मतो.

मधुदंशः फलं गृध्रो गां गोधाग्निं बकस्तथा । स्याच्छ्वेतकुष्ठी स्त्रीवस्त्र ह्यरुची रसहारकः ॥ २,२.

मध चोरणाऱ्याचा मधमाशी होतो; फळ चोरणाऱ्याचा गिधाड; माती चोरणाऱ्याचा गाय; अग्नी चोरणाऱ्याचा गोह; पाणी चोरणाऱ्याचा बगळा; स्त्रियांचे वस्त्र चोरणाऱ्याला पांढरे कोढ येते; आणि चव चोरणाऱ्याला काहीच चव लागत नाही.

कांस्यहारी तु हंसः स्यात्परस्वस्य च हारकः । अपस्मारी गुरोर्हन्ता क्रूरकृद्वामनो भवेत् ॥ २,२.

कांस्य चोरणाऱ्याचा हंस होतो; दुसऱ्याचं धन चोरणाऱ्याचा बुटका जन्मतो; गुरूला मारणारा अपस्मारी होतो; आणि क्रूर कर्म करणारा माणूस बुटका होतो.

धर्मपत्नीं त्यजञ्छब्दवेधी प्राणी भवेत्क्षितौ । देवविप्रस्वापहारी पाण्डुरः परमांसभुक् ॥ २,२.

जो धर्मपत्नीला सोडतो, तो पृथ्वीवर आवाजाला जास्त संवेदनशील प्राणी होतो; देव किंवा ब्राह्मणाचं धन चोरणारा पांढरा पडतो आणि जास्त मांस खातो.

भक्ष्याभक्ष्यो गण्डमाली महारोगी प्रजायते । न्यासापहारी काणः स्यास्त्रीजीवः खञ्जको भवेत् ॥ २,२.

अवर्ज्य अन्न खाणारा गंडमाळ आणि मोठ्या आजाराने त्रस्त होतो; ठेव चोरणारा काणा होतो; स्त्रियांवर उपजीविका करणारा लंगडा होतो.

कौमारदारत्यागी च दुर्भगोऽथै कमिष्टभुक् । वातगुल्मी विप्रयोषिद्गामी वा जम्बुको भवेत् ॥ २,२.

लहानपणी पत्नीला सोडणारा दुर्दैवी होतो आणि अशुद्ध अन्न खातो; वाताचा रोग असणारा जो ब्राह्मणाच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो, तो कोल्हा बनतो.

शय्याहर्ता क्षपणकः पतङ्गो वस्त्रहारकः । मात्सर्यादपि जात्यन्धो कपाली दीपहारकः ॥ २,२.

पांघरूण चोरणारा फकीर होतो; वस्त्र चोरणारा पतंग; मत्सरामुळे आंधळा झालेला कपाळी होतो; दिवा चोरणारा जन्मतः आंधळा होतो.

कौशिको मित्रहन्ता च क्षयी पित्रादिनिन्दकः । स्खलद्वागनृतवादी कूटसाक्षी जलोदरी ॥ २,२.

विणकर मित्रहंता होतो; जो वडिलांना किंवा इतरांना निंदा करतो तो क्षयी होतो; खोटं किंवा अडखळत बोलणारा खोटा साक्षीदार होतो आणि जलोदराने त्रस्त होतो.

मशकः सोऽथ चछिन्नोष्ठो विवाहे विघ्नकृद्भवेत् । स्याद्वाथ वृषलः सोऽयं चत्वरे वै विण्मूत्रकृत् ॥ २,२.

लग्नात अडथळा आणणारा माशा होतो; फाटलेले ओठ असणारा वाद घालणारा बनतो; नीच जातीत जन्मलेला चौकात मलमूत्र करतो.