गरुडपुराणम्

प्रेतः कौक्षिप्यते कस्मात्पञ्चरत्नं मुखे कथम् । अधस्ताच्चालिता दर्भाः पादौ याम्यां व्यवस्थितौ ॥ २,१.

मृताच्या तोंडात पाच रत्नांचं नाणं का ठेवतात? खाली कुशा का ठेवतात, आणि पाय दक्षिणेकडे का ठेवतात?

किमर्थं पुत्रपौत्राश्च तस्य तिष्ठन्ति चाग्रतः । किमर्थं दीयते दानं गोदानमपि केशव ॥ २,१.

मुलं आणि नातवंडं मृताच्या समोर का उभी राहतात? दान का दिलं जातं, आणि गाईचं दान का केलं जातं, केशवा?

बन्धुमित्राण्यमित्राश्च क्षमापयन्ति तत्कथम् । तिलालोहं हिरण्यं च कर्पासं लवणं तथा ॥ २,१.

नातेवाईक, मित्र आणि शत्रूंनाही त्या वेळी क्षमा का मागतात? तीळ, लोखंड, सोने, कापूस आणि मीठ का अर्पण करतात?

सप्तधान्यं क्षितिर्गावो दीयन्ते केनहेतुना । कथं हि म्रियते जन्तुर्मृतो वै कुत्र गच्छति ॥ २,१.

सात धान्यं, माती आणि गाई का द्याव्यात? जिवंत प्राणी कसा मरतो, आणि मृत्यूनंतर तो कुठे जातो?

अतिवाहशरीरं च कथं हि श्रयते तदा । शवं स्कन्धे वहेत्पुत्रो अग्निदाता च पौत्रकः ॥ २,१.

मृत्यूनंतर प्रवासासाठी सूक्ष्म शरीर कसं मिळतं? मुलगा मृतदेह खांद्यावर का उचलतो, आणि नातू अग्नी का देतो?

आज्येनाभ्यञ्जनं कस्मात्कुत एकाहुतिक्रिया । वसुन्धरा किमर्थं च कुतः स्त्रीशब्दकीर्तनम् ॥ २,१.

शरीर तुपाने का लावतात, एकच होम का करतात? माती का अर्पण करतात, आणि 'स्त्री' हा शब्द का घेतात?

यमसूक्तं किमर्थं च उदीच्या दिशमाहरेत् । पानीयमेकवस्त्रेण सूर्यबिम्बनिरीक्षणम् ॥ २,१.

यमसूक्त का म्हणतात, आणि मृतदेह उत्तरेकडे का नेतात? एक वस्त्र घालून पाणी का देतात, आणि सूर्याचं चक्र का पाहतात?

यवसर्षपदूर्वास्तु पाषाणे निम्बपत्रकम् । वस्त्रं नरश्च नारी च विदध्यादधरोत्तरम् ॥ २,१.

जौ, मोहरी, दुर्वा, दगडावर आणि निमाच्या पानांसह का ठेवतात? वस्त्र, पुरुष आणि स्त्री वरखाली का मांडतात?

अन्नाद्यं गृहमागत्य न भोक्तव्यं जनैः सह । नवकांश्चैव पिण्डांश्च किमर्थं ददते सुताः ॥ २,१.

घरात परतल्यावर इतरांसोबत जेवण का करू नये? मुलं नव पिंड का देतात?

किमर्थं चत्वरे दुग्धं यात्रे पक्वे च मृन्मये । काष्ठत्रयं गणाबद्धं कृत्वा रात्रौ चतुष्पथे ॥ २,१.

चौकात मातीच्या भांड्यात दूध का ठेवतात? प्रवासाच्या वेळी, रात्री चौकात तीन लाकडं एकत्र बांधून का ठेवतात?

निशायां दीयते दीपो यावदब्दं दिनेदिन । दाहोदकं किमर्थं च किमर्थं च जनैः सह ॥ २,१.

रोज रात्री एक वर्ष दिवा का लावतात? पाणी दान का करतात, आणि ते इतरांसोबत का करतात?

भगवन्नाति वाहश्च नव पिण्डाः प्रदापयेत् । कथं देयं पितृभ्यश्च वाहस्यावाहनं कथम् ॥ २,१.

भगवंत, प्रवास लांब असेल तर नव पिंड द्यावेत का? ते पितरांना कसे द्यावेत, आणि प्रवासासाठी वाहन कसं मिळवावं?

इदञ्चेत्क्रियते देव कस्मात्पिण्डं प्रदापयेत् । किं तत्प्रदीयते तस्य पिण्डदानाद्यनन्तरम् ॥ २,१.

देवा, हे केल्यावर पिंड का द्यावा? पिंडदानानंतर लगेच काय द्यावं?

अस्थिसञ्चयनं चैव घटस्फोटं तथैव च । द्वितीयेऽह्नि कुतः स्नानं चतुर्थे साग्निके द्विजे ॥ २,१.

हाडं गोळा करणं आणि मडकं फोडणं का करतात? दुसऱ्या दिवशी स्नान का करतात, आणि चौथ्या दिवशी अग्निकर्म का करतात?

दशमे किं मलस्नानं कार्यं सर्वजनैः सह । कस्मात्तैलोद्वर्तनं च स्कन्धवाहगृहं नयेत् ॥ २,१.

दहाव्या दिवशी सगळ्यांनी एकत्र मलस्नान का करावं? तेल लावणं का करतात, आणि खांद्यावर नेणाऱ्याच्या घरी का जातात?

तैलोद्वर्तनकं चापि दधुः स्थूलजलाशये । दशमेऽहनि यत्पिण्डं तद्दद्या दामिषेण तु ॥ २,१.

तेल लावणं मोठ्या पाण्यात का करतात? दहाव्या दिवशी पिंड मातीच्या भांड्यात का द्यावा?

पिणाञ्चैकादशे कस्माद्वृषोत्सर्गादिपूर्वकम् । भाजनोपानहौ च्छत्रं वासांसि त्वङ्गुलीयकम् ॥ २,१.

अकराव्या दिवशी वृषोच्छ्रावणानंतर पिंड का द्यावा? भांडी, पादत्राणं, छत्री, वस्त्रं आणि अंगठी का द्यावी?

त्रयोदशेऽह्नि देयं स्यात्पददानं किमर्थकम् । श्राद्धानि षोडशैतानि अब्दं यावत्कुतो घटः ॥ २,१.

तेराव्या दिवशी पाद्य द्यावं, याचा काय अर्थ आहे? ही सोळा श्राद्धं वर्षभर का करावी लागतात, आणि या घटाचा काय उपयोग आहे?

अन्नाद्येनोदकेनैव षष्ट्याधिकशतत्रयम् । दिनेदिने च दातव्यं घटान्नं प्रेततृप्तये ॥ २,१.

अन्न आणि पाण्याने एकशे त्रेसष्ट घडे रोज रोज द्यावे, म्हणजे पितरांना तृप्ती मिळते.

प्राप्ते काले वै म्रियते अनित्या मानवाः प्रभो ॥ २,१.

ठरलेल्या वेळेला माणसं मरतात, प्रभो; माणसाचं आयुष्य चंचल आहे.

छिद्रं तु नैव पश्यामि कुतो जीवः स निर्गतः । कुतो गच्छन्ति भूतानि पृथिव्यापो मनस्तथा । तेजो वदस्व मे नाथ वायुराकाशमेव च ॥ २,१.

मला कुठेही छिद्र दिसत नाही, मग जीव कसा बाहेर पडतो? पृथ्वी, पाणी, मन, तेज, वायू आणि आकाश हे घटक कुठे जातात? हे मला सांगा, नाथा.

कुतः कर्मेन्द्रियाणीह पञ्चबुद्धीन्द्रियाणि च । वायवश्चैव पञ्चैते कथं गच्छन्ति चात्ययम् ॥ २,१.

कर्मेंद्रिये आणि पाच ज्ञानेद्रिये इथे कुठून येतात? आणि हे पाच वायू मृत्यूनंतर कसे निघून जातात?

लोभमोहादयः पञ्च शरीरे चैव तस्कराः । तृष्णा कामो ह्यहङ्कारः कुतो यान्ति जनार्दना ॥ २,१.

लोभ, मोह आणि शरीरातील हे पाच चोर—तृष्णा, काम, अहंकार—हे जनार्दना, कुठे जातात?

पुण्यं वाप्यथवापुण्यं यत्किञ्चित्सुकृतं तथा । नष्टे देहे कुतो यान्ति दानानि विविधानि च ॥ २,१.

पुण्य, पाप, जे काही चांगले कर्म आणि विविध दान, शरीर नष्ट झाल्यावर हे सर्व कुठे जातात?

सपिण्डनं किमर्थं च पूर्णे संवत्सरेऽपि वा । प्रेतस्य मेलनं केषां किंविधं तत्र कारयेत् ॥ २,१.

सपिंड करणं वर्षभरानंतर का करावं लागतं? हे कोणत्या पितरांसाठी आणि कशा प्रकारे केलं जातं?

मूर्छनात्पननाद्वापि विपत्तिर्यदि जायते । ये दग्धा ये त्वदग्धाश्च पतिता ये नरा भुवि ॥ २,१.

मूर्च्छा किंवा पडून मृत्यू आला तर, ज्या माणसांना जाळलं, ज्यांना जाळलं नाही, किंवा जे पृथ्वीवर पडले, त्यांचं पुढे काय होतं?

यानि चान्यानि भूतानि तेषामन्ते भवेच्च किम् । पापिनो ये दुराचारा ये चान्ये गतबुद्धयः ॥ २,१.

इतर जीवांचं शेवटी काय होतं? पापी, दुष्ट, आणि ज्यांची बुद्धी भरकटली आहे, त्यांचं काय?

आत्मघाती ब्रह्महा च स्तेयी विश्वासघातकः । कपिलायाः पिबेच्छूद्रो यः पठेदिदमक्षरम् ॥ २,१.

स्वतःचा जीव घेणारा, ब्राह्मणहत्यारा, चोर, विश्वासघात करणारा, कपिला गायीचं दूध पिणारा शूद्र किंवा हे अक्षर वाचणारा, यांचं पुढे काय होतं?

धारयेद्ब्रह्मसूत्रं वा का गतिस्तस्य माधव । शूद्रस्य ब्राह्मणी भार्या संगृहीता यदा भवेत् ॥ २,१.

शूद्राने जर जनेऊ घातलं किंवा ब्राह्मण स्त्रीला पत्नी म्हणून स्वीकारलं, माधवा, त्याचं पुढे काय होतं?