गरुडपुराणम्

संसारबन्धनामुक्तिमिच्छंल्लोको ह्यशेषतः । स्तुत्वैवं वरदं विष्णुं सदा ध्यायन्विमुच्यते ॥ १,२३२.

जो कोणी या जगात संसाराच्या बंधनातून पूर्ण मुक्तीची इच्छा करतो, तो वर देणाऱ्या विष्णूचे स्तवन करून आणि नेहमी त्याचे ध्यान करून मुक्त होतो.

संसारबन्धनात्कोऽपि मुक्तिमिच्छन्समाहितः । अनन्तमव्ययं देवं विष्णं विश्वप्रतिष्ठितम् । विश्वेश्वरमजं विष्णुं संदा ध्यायन्विमुच्यते ॥ १,२३२.

जो कोणी एकाग्रतेने संसारबंधनातून मुक्तीची इच्छा करतो आणि अनंत, अविनाशी, विश्वात स्थिर असलेल्या, विश्वस्वामी, जन्मरहित विष्णूचे नेहमी ध्यान करतो, तो मुक्त होतो.

सूत उवाच । नारदेन पुरा पृष्ट एवं स वृषभध्वजः । येत्तेन तस्मै व्याख्यातं तन्मया कथितं तव ॥ १,२३२.

सूतम्हणाले: पूर्वी नारदाने विचारले असता, वृषभध्वज (शिव) यांनी त्याला हे सांगितले होते; ते मी आता तुला सांगितले.

तमेव सततन्ध्यायन्निर्व्ययं ब्रह्म निष्कलम् । अवाप्स्यसि ध्रुवं तात ! शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ १,२३२.

जो नेहमी अविनाशी, निरुपाधी ब्रह्माचे ध्यान करतो, तो नक्कीच, प्रिय, शाश्वत आणि अविनाशी पदाला पोहोचतो.

अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च । क्षणमेकाग्रचित्तस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १,२३२.

एकाग्रचित्ताने एक क्षण केलेले ध्यान, हजार अश्वमेध यज्ञ किंवा शेकडो वाजपेय यज्ञ यांच्या सोळाव्या भागाइतकेही होत नाही.

श्रुत्वा सुरऋषिर्विष्णोः प्राधान्यमिदमीश्वरात् । स विष्णुं सम्यगाराध्य सिद्धः पदमवाप्तवान् ॥ १,२३२.

देवतांमधील ऋषीने प्रभूंकडून विष्णूचे हे श्रेष्ठत्व ऐकून, योग्य प्रकारे विष्णूची उपासना करून सिद्ध पद प्राप्त केले.

यः पठेच्छृणुयाद्वा पि नित्यमेव स्तवोत्तमम् । कोटिजन्मकृतं पापमपि तस्य प्रणश्यति ॥ १,२३२.

जो कोणी हा उत्तम स्तोत्र रोज वाचतो किंवा ऐकतो, त्याचे कोट्यवधी जन्मांचे पापही नष्ट होते.

विष्णोः स्तवमिदं दिव्यं महादेवेन कीर्तितम् । प्रयत्नाद्यः पठेन्नित्य ममृतत्वं स गच्छति ॥ १,२३२.

जो कोणी प्रयत्नपूर्वक महादेवांनी सांगितलेले हे दिव्य विष्णूस्तोत्र रोज वाचतो, तो अमरत्व प्राप्त करतो.

श्रीगरुडमहापुराणम् २३३ सूत उवाच । स्तोत्रं तत्सं प्रवक्ष्यामि मार्कण्डेयन भाषितम् । दामोदरं प्रपन्नोऽस्मि किन्नो मृत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

सूतम्हणाले: आता मी मार्कंडेयांनी सांगितलेले ते स्तोत्र सांगतो: 'मी दामोदराच्या शरण गेलो आहे—मृत्यू माझे काय करणार?''

शङ्खचक्रधरं देवं व्यक्तरूपिणमव्ययम् । अधोऽक्षजं प्रपन्नोस्मि किन्नो मृत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

शंख आणि चक्र धारण करणाऱ्या, प्रकट आणि अविनाशी, खाली असलेल्या आणि अजन्मा असलेल्या देवाच्या मी शरण गेलो आहे—मृत्यू माझे काय करणार?

वराहं वामनं विष्णुं नारसिंहं जनार्दनम् । माधवं च प्रपन्नोऽस्मि किन्नो मृत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

वराह, वामन, विष्णू, नरसिंह, जनार्दन आणि माधव यांच्या मी शरण गेलो आहे—मृत्यू माझे काय करणार?

पुरुषं पुष्करक्षेत्रबीजं पुण्यं जगत्पतिम् । लोकनाथं प्रपन्नोऽस्मि किन्नो मृत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

मी पुष्करक्षेत्राचा मूळ पुरुष, पुण्यवान, जगाचा स्वामी, सर्व लोकांचा रक्षक याच्या शरण गेलो आहे. मग मृत्यू माझे काय वाईट करणार?

सहस्रशिरसं देवं व्यक्ताव्यक्तं सनातनम् । महायोगं प्रपन्नोऽस्मि किन्नो मृत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

मी हजारो डोकी असलेल्या, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन, महान योगी अशा देवाच्या शरण गेलो आहे. मग मृत्यू माझे काय वाईट करणार?

भूतात्मानं महात्मानं यज्ञयोनिमयोनिजम् । विश्वरूपं प्रपन्नोऽस्मि किन्नो मूत्युः करिष्यति ॥ १,२३३.

मी सर्व जीवांचा आत्मा, महान आत्मा, यज्ञाचा उगम आणि मूळ, विश्वरूप अशाच्या शरण गेलो आहे. मग मृत्यू माझे काय वाईट करणार?

इत्युदीरितमाकर्ण्य स्तोत्रं तस्य महात्मनुः । अपयातस्ततो मृत्युर्विष्णुदूतैः प्रपीडितः ॥ १,२३३.

त्या महात्म्याने हे स्तोत्र उच्चारल्यावर, विष्णूच्या दूतांनी त्रास दिल्यामुळे मृत्यू तिथून पळून गेला.

इति तेन जितो मृत्युर्मार्कण्डेयेन धीमता । प्रसन्ने पुण्डरीकाक्षे नृसिंहे नास्तिदुर्लभम् ॥ १,२३३.

अशा प्रकारे बुद्धिमान मार्कंडेयाने मृत्यूवर विजय मिळवला; कमळनयन नरसिंह प्रसन्न झाला की काहीही अशक्य राहत नाही.

मृत्य्वष्टकमिदं पुण्यं मृत्युप्रशमनं शुभम् । मार्कण्डेयहितार्थाय स्वयं विष्णुरुवाच ह ॥ १,२३३.

मृत्यू शांत करणारे, शुभ आणि पुण्य देणारे हे मृत्यष्टक स्वतः विष्णूंनी मार्कंडेयाच्या हितासाठी सांगितले.

इदं यः पठते भक्त्या त्रिकालं नियतं शुचिः । नाकाले तस्य मृत्युः स्यान्नरस्याच्युतचेतसः ॥ १,२३३.

जो कोणी हे भक्तीने, नियमाने, शुद्धतेने दिवसातून तीन वेळा म्हणतो, त्याच्या अच्युतावर स्थिर असलेल्या मनाला मृत्यू चुकीच्या वेळी येत नाही.

हृत्पद्ममध्ये पुरुषं पुराणं नारायणं शाश्वतमप्रमेयम् । विचिन्त्य सूर्यादतिराजमानं मृत्युं स योगि जितवांस्तथैव ॥ १,२३३.

ज्याच्या हृदयकमळात प्राचीन, शाश्वत, अपरिमित, सूर्यापेक्षा तेजस्वी नारायणाचे ध्यान करतो, तो योगी मृत्यूवर सहज विजय मिळवतो.

श्रीगरुडमहापुराणम् २३४ सूत उवाच । वक्ष्येऽहमच्युतस्तोत्रं शृणु शौनक सर्वदम् । ब्रह्मा पृष्टो नारदाय यथोवाच तथा परम् ॥ १,२३४.

सूती म्हणाले: मी अच्युताचे स्तोत्र सांगतो, हे शौनक, ऐक. जसे ब्रह्मदेवाने नारदाच्या विचारणेनुसार सांगितले, तसे मी सांगतो.

नारद उवाच । यथाक्षयोऽव्ययो विष्णुः स्तोतव्यो वरदो मया । प्रत्यहं चार्चनाकाले तथा त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १,२३४.

नारद म्हणाले: जसा विष्णू अविनाशी आणि अजर आहे, तसा मला त्याचे स्तवन करावे लागेल; आणि दररोज पूजा करताना तू असेच सांगावे.

ते धन्यास्ते सुजन्मानस्ते हि सर्वसुखप्रदाः । सफलं जीवितं तेषां ये स्तुवन्ति सदाच्युतम् ॥ १,२३४.

जे नेहमी अच्युताचे स्तवन करतात, ते धन्य, सुजन आणि सर्व सुख देणारे आहेत; त्यांचे जीवन खरेच सफल आहे.

ब्रह्मोवाच । मुने स्तोत्रं प्रवक्ष्यामिः वासुदेवस्य मुक्तिदम् । शृणु येन स्तुतः सम्यक्पूजाकाले प्रसीदति ॥ १,२३४.

ब्रह्मदेव म्हणाले: हे मुनी, मी वासुदेवाचे मुक्तिदायक स्तोत्र सांगतो, ऐक. योग्य प्रकारे पूजा करताना हे स्तवन केल्यास तो प्रसन्न होतो.

ओं नमो (भगवतेः वासुदेवाच नमः सर्वापहारिणे । नमो विशुद्धदेहाय नमो ज्ञानस्वरूपिणे ॥ १,२३४.

ॐ, भगवंत वासुदेवाला नमस्कार, सर्व दोष दूर करणाऱ्याला नमस्कार, शुद्ध देह असणाऱ्याला नमस्कार, ज्ञानस्वरूपाला नमस्कार.

नमः सर्वसुरेशाय नमः श्रीवत्सधारिणे । नमश्चर्मासिहस्ताय नमः पङ्कजमालिने ॥ १,२३४.

सर्व देवतांचा स्वामी, श्रीवत्स धारण करणारा, ढाल आणि तलवार हातात असणारा, कमळमाळ घालणारा यांना नमस्कार.

नमो विश्वप्रतिष्ठाय नमः पीताम्बराय च । नमो नृसिंहरूपाय वैकुण्ठाय नमोनमः ॥ १,२३४.

विश्वाचा आधार असणारा, पिवळे वस्त्र घालणारा, नरसिंह रूप असणारा, वैकुंठ यांना पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नमः पङ्कजनाभाय नमः क्षीरोदशायिने । नमः सहस्रशीर्षाय नमो नागाङ्गशायिने ॥ १,२३४.

कमळनाभ असणारा, क्षीरसागरावर शयन करणारा, हजारो डोकी असणारा, नागाच्या अंगावर विसावणारा यांना नमस्कार.

नमः परशुहस्ताय नमः क्षत्त्रान्तकारिणे । नमः सत्यप्रतिज्ञाय ह्यजिताय नमोनमः ॥ १,२३४.

परशु हातात असणारा, क्षत्रियांचा संहार करणारा, सत्यप्रतिज्ञ, अजित यांना पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नमस्त्रै लोक्यनाथाय नमश्चक्रधारय च । नमः शिवाय सूक्ष्माय पुराणाय नमोनमः ॥ १,२३४.

त्रैलोक्याचा स्वामी, चक्रधारी, मंगल, सूक्ष्म, प्राचीन अशा त्या परमेश्वराला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.