गरुडपुराणम्

वंशानुचरितं यस्मात्तं देवं चिन्तयाम्यहम् 2.

ज्याच्यापासून वंश आणि परंपरा सुरू झाली, त्या देवाचा मी ध्यान करतो.

इत्युक्तोऽहं पुरा रुद्रः श्वेतद्वीपनिवासिनम् 2.

पूर्वी रुद्राने श्वेतद्वीपात राहणाऱ्याला असे विचारले.

अस्माकं मध्यतो रुद्र उवाच परमेश्वरम् 2.

आमच्यात रुद्राने परमेश्वराला विचारले.

यथा पप्रच्छ मां व्यास स्तथासौ भगवान् भवः 2.

जसे व्यासाने मला विचारले, तसेच भगवंत भवानेही विचारले.

हरे कथय देवेश ! देवदेवः क ईश्वरः 2.

हे हरि, मला सांग, देवांचा अधिपती कोण आहे, देवांचा देव कोण आहे, शासक कोण आहे?

कैर्धर्मैः कैश्च नियमैः कया वा धर्मपूजया 2.

कोणत्या धर्मांनी, कोणत्या नियमांनी आणि कोणत्या धर्मपूर्वक पूजेनं?

कस्माद्देवाज्जगज्जातं जगत्पालयते च कः 2.

कोणत्या देवापासून जग निर्माण झालं आणि जगाचं पालन कोण करतो?

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च 2.

सृष्टी, प्रलय, वंश आणि मन्वंतरांची माहिती—

एतत्सर्वं हरे ! ब्रूहि यच्चान्यदपि किञ्चन 2.

हे हरि, हे सर्व आणि आणखी काही असेल तर तेही मला सांग.

तथाष्टादश विद्याश्च हरी रुद्रं ततोऽब्रवीत् हरिरुवाच 2.

मग अठरा विद्या सांगितल्या; हरिने रुद्राला सांगितले, हरि म्हणाला:

अहं हि देवो देवानां सर्वलोकेश्वरेश्वरः 2.

मीच देवांचा देव आहे, सर्व लोकांचा आणि त्यांच्या अधिपतींचा स्वामी आहे.

अहं हि पूजितो रुद्र ! ददामि परमां गतिम् 2.

हे रुद्र, जेव्हा माझी पूजा केली जाते, तेव्हा मी सर्वात उच्च अवस्था देतो.

जगत्स्थितेरहं बीजं जगत्कर्त्ता त्वहं शिव ! 2.

शिवा, या जगाच्या अस्तित्वाचं मूळ बीज मीच आहे; आणि या सृष्टीचा कर्ताही मीच आहे.

अवतारैश्च मत्स्याद्यैः पालयाम्यखिलं जगत् 2.

माझ्या मत्स्य आणि इतर अवतारांनी मी हे संपूर्ण जग रक्षण करतो.

स्वर्गादीनां च कर्त्ताहं स्वर्गादीन्यहमेव च 2.

स्वर्ग आणि इतर सर्व गोष्टींचा कर्ता मीच आहे; आणि खरंतर, मीच स्वर्ग वगैरे आहे.

ज्ञाता श्रोता तथा मन्ता वक्ता वक्तव्यमेव च 2.

मी जाणणारा आहे, ऐकणारा आहे, विचार करणारा आहे, बोलणारा आहे आणि जे बोलायचं आहे तेही मीच आहे.

ध्यानं पूजोपहारोऽहं मण्डलान्यहमेव च 2.

मी ध्यान आहे, पूजा अर्पण आहे, आणि मीच पवित्र मंडळेही आहे.

सर्वज्ञानान्यहं शम्भो ! ब्रह्मात्माहमहं शिव ! 2.

शंभो, मी सर्व ज्ञान आहे; शिवा, मीच ब्रह्माचा आत्मा आहे.

अहं साक्षात्सदाचारो धर्मोऽहं वैष्णवो ह्यहम् 2.

मी प्रत्यक्ष सदाचार आहे; मीच धर्म आहे आणि खरोखर मी वैष्णव मार्गही आहे.

यमोऽहं नियमो रुद्र ! व्रतानि विविधानि च 2.

रुद्र, मी यम म्हणजेच संयम आहे, नियम आहे आणि विविध व्रतेही मीच आहे.

पुरा मां गरुडः पक्षी तपसाराधयद्भुवि 2.

पूर्वी गरुड हा पक्षी पृथ्वीवर तप करून माझी आराधना करत होता.

मम माता च विनता नागैर्दासीकृता हरे 2.

आणि माझी आई विनता, हे हरी, नागांनी दासी बनवली होती.

दास्याद्विमोक्षयिष्यामि यथाहं वाहनस्तव 2.

जसं मी तुझं वाहन झालो, तसं मी तिला दास्यत्वातून मुक्त करीन.

पुराणसंहिताकर्त्ता यथाऽहं स्यां तथा कुरुं विष्णुरुवाच 2.

जसं मी पुराण संहितांचा रचयिता आहे, तसंच तूही कर, असं विष्णू म्हणाले.

नागदास्यान्मातरं त्वं विनतां मोक्षयिष्यसि 2.

तू आपल्या आई विनताला नागांच्या दास्यत्वातून मुक्त करशील.

महाबलो वाहनस्त्वं भविष्यसि विषार्दनः 2.

तू महाबली, वाहन आणि विषाचा नाश करणारा होशील.

यदुक्तं मत्स्वरूपं च तव चाविर्भविष्यति 2.

माझ्या ज्या रूपाचं वर्णन झालं आहे, ते रूप तुझ्यासाठी प्रकट होईल.

यथाहं देवदेवानां श्रीः ख्यातो विनतासुत 2.

जसं मी देवांच्या श्रीमंतीसाठी प्रसिद्ध आहे, तसंच, हे विनतेचा पुत्र—

यथाहं कीर्त्तनीयोऽथ तथा त्वं गरुडात्मना 2.

जसं मी कीर्तनीय आहे, तसंच तूही गरुडस्वरूपाने कीर्तनीय आहेस.