गरुडपुराणम्

कृकलासस्य तल्लिप्तं विद्रधिं नाशयेच्छिव । सौभाञ्जनस्य बीजानि त्वतसीमसिना सह ॥ १,१८८.

हे चूर्ण जखमेवर लावल्यास फोड नाहीसे होतात; सौभाग्यजनाच्या बिया अतसी आणि चिचिंगी बरोबर घ्याव्यात.

सौरसर्षपयुक्तानि सर्वाण्येतानि शङ्कर । पिष्टान्यनम्लतक्रेण ग्रन्थिकं नाशयेद्धि वै ॥ १,१८८.

शंकरा, या सर्व औषधींना गायीच्या लघवीत आणि मोहरीच्या दाण्यांत मिसळून, बारीक वाटून, पोटरीवर लावल्यास गाठी पूर्णपणे नाहीशा होतात.

श्वेतापराजितामूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा । तेन नस्यप्रदानात्स्याद्भूतवृन्दस्य विद्रवः ॥ १,१८८.

श्वेत अपराजितेचे मूळ तांदळाच्या पाण्यात वाटून, ते नाकात घातल्यास भुते दूर पळतात.

अगस्त्यपुष्पनस्यं वै समरीचं तु शूलहृत् । भुजङ्गचर्म वै हिङ्गु निम्बपत्रं तथा यवाः । गौरसर्षम एभिः स्याल्लेपो भूतहरः शिव ॥ १,१८८.

अगस्त्याचे फूल, मिरी, सापाची कात, हिंग, निमाची पाने आणि ज्वारी, हे सर्व गायीच्या लघवीत वाटून लेप केल्यास, शंकरा, भुते पळून जातात.

गोरोचना मरीचानि पिप्पली सैन्धवं मधु । अञ्जनं कृतमेभिः स्याद्ग्रहभूतहरं शिव ॥ १,१८८.

गायीची हळद, मिरी, पिंपळी, सैंधव मीठ, मध आणि अंजन यांचा लेप केल्यास, शंकरा, ग्रह आणि भुते यांचे त्रास नाहीसे होतात.

गुग्गुलूलूकपुच्छाभ्यां धूपो ग्रहहरो भवेत् । चातुर्थिकज्वरैर्मुक्तो कृष्णवस्त्रावगुण्ठितः ॥ १,१८८.

गुग्गुळ आणि घुबडाच्या शेपटीचा धूप दिल्यास ग्रहदोष दूर होतो; चौथ्या दिवशीचा ताप गेलेल्याने काळ्या वस्त्रात गुंडाळावे.

श्रीगरुडमहापुराणम् १८९ हरिरुवाच । श्वेतापराजितापुष्परसेनाक्ष्णोश्च पूरणे । पटलं नाशमायाति नात्र कार्या विचारणा ॥ १,१८९.

श्रीहरी म्हणाले: श्वेत अपराजितेचे मूळ आणि फूल डोळ्यात घातल्यास, डोळ्यांचा आजार नाहीसा होतो; यात शंका नाही.

मूलं गोक्षुरकस्यैव चर्वित्वा नीललोहित । दन्तकीटव्यथा नश्येत्सुरासुरविमर्दन् ॥ १,१८९.

गोक्षुरकाचे मूळ चावल्यास, निळ्या-लाल रंगाच्या प्रभू, दातातील कीड आणि वेदना नाहीशी होते, हे सुरासुरांचा संहार करणारा.

नारी पुष्पादिने पीत्वा गोक्षीरेणोपवासतः । श्वेतार्कस्य तु वै मूलं तस्यास्तद्गुल्मशूलनुत् ॥ १,१८९.

स्त्रीने पुष्पादिनीचे रस गायीच्या दूधात उपवास करून प्यायल्यास आणि श्वेत अर्काचे मूळ घेतल्यास, तिच्या पोटातील गाठ व वेदना कमी होते.

श्वेतार्कपुष्पं विधिना गृहीतं पूर्वमन्त्रितम् । ऋतुशुद्धा च ललना कटौ बद्ध्वा प्रसूयते ॥ १,१८९.

श्वेत अर्काचे फूल विधीपूर्वक, मंत्राने सिद्ध करून, ऋतूनंतर शुद्ध झालेल्या स्त्रीने कमरेला बांधल्यास, तिला संतती होते.

हस्तबद्धं पलाशस्य अपामार्गस्य वा हर । मूलं सर्वज्वरहरं भूतप्रेतादिनुद्भवेत् ॥ १,१८९.

पलाश किंवा अपामार्गाचे मूळ हाताला बांधल्यास, हे हर, सर्व ताप दूर होतात आणि भुते, प्रेतादी त्रास नाहीसे होतात.

पीतं वृश्चिकमूलञ्च प्रातः पर्युषिताम्बुना । सार्धं विनाशयेद्दाहज्वरञ्च परमेश्वर ॥ १,१८९.

वृश्चिकाचे मूळ सकाळी रात्रभर ठेवलेल्या पाण्यात मिसळून प्यायल्यास, परमेश्वरा, ज्वराचा दाह नाहीसा होतो.

शिखायाञ्चैव तद्बद्धं भवेदैकाहिकाहिनुत् । पीतं पर्युषिताद्भिश्च भवेत्सर्वविषापहृत् ॥ १,१८९.

तेच मूळ शिखेत बांधल्यास, एकदिवसीय व द्विदिवसीय ताप दूर होतो; आणि रात्रभर ठेवलेल्या पाण्यात मिसळून प्यायल्यास सर्व विष उतरते.

यस्य लज्जालुकामूलं दीयते च स्वरेतसा । सार्धं स वैरं संयाति पुमान्स्त्री वा न संशयः ॥ १,१८९.

जो कोणी लज्जालुचे मूळ स्वतःच्या वीर्यासह घेतो, तो पुरुष असो वा स्त्री, शत्रूशी मैत्री करतो, यात शंका नाही.

पिष्ट्वा गव्यघृतेनैव पाठामूलं पिबेत्तु यः । सर्वं विषं विनश्येच्च नात्र कार्या विचारणा ॥ १,१८९.

जो कोणी पाट्याचे मूळ गायीच्या तुपात वाटून पितो, त्याचे सर्व विष नाहीसे होते; यात विचार करण्याची गरज नाही.

मूलं पर्युषितोदेन शिरीषस्य यथा तथा । रक्तचित्रकमूलस्य रसस्य भरणाद्धर । कर्णयोः कामलाव्याधिनाशः स्यान्नात्र संशयः ॥ १,१८९.

शिरीषाचे मूळ रात्रभर ठेवलेल्या पाण्यात, तसेच रक्तचित्रकाच्या रसाचे कानात टाकल्यास, कावीळ पूर्णपणे बरी होते, यात शंका नाही.

श्वेतकोकिलाक्षमूलं छागीक्षीरेण संयुतम् । त्रिसप्ताहेन वै पीतं क्षयरोगं क्षयं नयेत् ॥ १,१८९.

श्वेत कोकिळाक्षाचे मूळ शेळीच्या दुधात मिसळून, एकवीस दिवस प्यायल्यास क्षयरोग नाहीसा होतो.

नारिकेलस्य वै पुष्पं छागक्षीरेण संयुतम् । पिबेच्च त्रिविधस्तस्य रक्तवातो विनश्यति ॥ १,१८९.

नारळाचे फूल शेळीच्या दुधात मिसळून तीन वेळा प्यायल्यास, रक्त व वाताचे विकार नाहीसे होतात.

कुर्यात्सुदर्शनामूलं माल्येन सुसमाहृतम् । कण्ठबद्ध त्र्याहिकादिग्रहभूतविनाशनम् ॥ १,१८९.

सुदर्शनाचे मूळ फुलांच्या हारात नीट गोळा करून, गळ्यात बांधल्यास, तीन दिवस किंवा त्याहून अधिक काळ ग्रह-भूतांचे त्रास नाहीसे होतात.

पुष्पं धवलगुञ्जाया गृहीतं मूलमेव च । मुखे तु निहितं रुद्र हरेन्नानाविषं बहु ॥ १,१८९.

धवल गुंजेचे फूल आणि मूळ तोंडात ठेवले, हे रुद्र, तर अनेक प्रकारचे विष दूर होते.

हस्ते बद्धं काण्डयुक्तं कण्ठे बद्धं ग्रहादिहृत् । कृष्णायान्तु चतुर्दश्यां कटिबद्धं समाहृतम् । सिंहादिश्वापदाद्भीतिं हरेच्च नीललोहित ॥ १,१८९.

गुंजेचे कांडासह फूल हातात बांधले किंवा गळ्यात घातले, तर ग्रहांचा त्रास कमी होतो; आणि कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला कंबरेला बांधले, नीललोहित, तर सिंह व इतर वन्य प्राण्यांची भीती दूर होते.

विष्णुक्रान्तामूलमीश कर्णबद्धन्तु धारयेत् । पट्टसूत्रेण भूतेश मकरादिभयं न वै ॥ १,१८९.

भूतांचे स्वामी, विष्णुक्रांतीचे मूळ कापडाच्या दोऱ्याने कानाला बांधले, तर मकर व इतर प्राण्यांपासून होणारा धोका टळतो.

श्रीगरुडमहापुराणम् १९० हरिरुवाच । अपराजिताया मूलञ्च गोमूत्रेण समन्वितम् । पीतञ्चाशु हरत्येव गण्डमालां न संशयः ॥ १,१९०.

अपराजितेचे मूळ गोमूत्रात मिसळून प्यायल्यास, गंडमाळा लगेच बरी होते, यात शंका नाही.

अथेन्द्रवारुणीमूलं विधिना पीतमीश्वर । जिङ्गिण्यैरण्डकं रुद्र शूकशिम्ब्या समन्वितम् । शीतोदकञ्च तत्र्यस्तं बाहुग्रीवाव्यथां हरेत् ॥ १,१९०.

इंद्रवारुणीचे मूळ, जिंगी, एरंड, शूक आणि शिंबी यांसह थंड पाण्यात ठेवून योग्य पद्धतीने घेतल्यास, हात व मानेतील वेदना कमी होतात.

माहिषं नवनीतञ्च अश्वगन्धा च पिप्पली । वचा कुष्ठद्वयं लेपो लिङ्गस्रोतस्तनार्तिहृत् ॥ १,१९०.

म्हशीचे तूप, अश्वगंधा, पिंपळी, वचा आणि दोन प्रकारचे कुष्ट यांचा लेप केला, तर लिंग, नळी व स्तनातील वेदना दूर होतात.

कुष्ठनागबलाचूर्णं नवनीतसमन्वितम् । तल्लेपो युवतीनाञ्च कुर्याद्वृत्तोजकौ शुभौ ॥ १,१९०.

कुष्ठ, नाग आणि बला यांचे चूर्ण ताज्या लोण्यात मिसळून लेप लावल्यास, युवतींना सौंदर्य व पूर्णता मिळते.

इन्द्रवारुणिकामूलं यस्य नाम्ना सुदूरतः । निः क्षिप्यते समुत्पाट्य तस्य प्लीहा विनश्यति ॥ १,१९०.

इंद्रवारुणीचे मूळ दूरवरून नाव घेत उपटून फेकले, तर त्या व्यक्तीचा प्लीहा रोग नाहीसा होतो.

पुनर्नवायाः शुक्लाया मूलं तण्डुलवारिणा । पीतं विद्रधिनुत्स्याच्च नात्र कार्या विचारणा ॥ १,१९०.

श्वेत पुनर्नवेचे मूळ तांदळाच्या पाण्यात मिसळून प्यायल्यास, विद्रधी बरा होतो; याबद्दल विचार करण्याची गरज नाही.

कदलीदलक्षारन्तु पानीयेन प्रसाधितम् । तस्यादनाद्विनश्यन्ति उदरव्याधयोऽखिलाः ॥ १,१९०.

केळीच्या पानाची राख पाण्यात मिसळून प्यायल्यास, सर्व पोटाचे आजार नाहीसे होतात.