गरुडपुराणम्

श्रीगरुडमहापुराणम् १८४ हरिरुवाच । रजनीकदलीक्षारलेपः सिध्मविनाशनः । कुष्ठस्य भागमेकन्तु पथ्याभागद्वयं तथा । उष्णोदकेन संपीय कटिशूलविनाशनम् ॥ १,१८४.

हळद, केळीच्या देठाचा चूर्ण आणि क्षार यांचा लेप लावल्याने सिध्मा नष्ट होतो; कुष्ठासाठी याचा एक भाग आणि पथ्याचे दोन भाग घेऊन, गरम पाण्यात मिसळून प्यावे, त्यामुळे कंबरेच्या दुखण्यावरही आराम मिळतो.

अभया नवनीतञ्च शर्करापिप्पलीयुतम् । पानादर्शोहरं स्याच्च नात्र कार्या विचारणा ॥ १,१८४.

अभया, ताजे लोणी, साखर आणि पिंपळी एकत्र घेऊन प्यायल्यास मूळव्याध दूर होते; यात शंका नाही.

आटरूषकपत्रेण घृतं मृद्वग्निना पचेत् । चूर्णं कृत्वा तु लेपोऽयं अर्शरोगहरः परः ॥ १,१८४.

आटरूषकाची पाने आणि तूप मंद आचेवर शिजवावे, नंतर त्याची पूड करून लेप तयार करावा; हा लेप मूळव्याधावर उत्तम आहे.

गुग्गुलुत्रिफलायुक्तं पीत्वा नश्येद्भगन्दरम् । अजाजीशृङ्गवेरञ्च दथा मण्डं विपाचयेत् ॥ १,१८४.

गुग्गुळ आणि त्रिफळा घालून केलेला काढा प्यायल्याने भगंदर नाहीसे होते. अजवाइन आणि आले घालून मांड तयार करावा.

लवणेन तु संयुक्तं मूत्रकृच्छ्रविनाशनम् । यवक्षारं शर्करा च मूत्रकृच्छ्रविनाशकृत् ॥ १,१८४.

मीठ मिसळून घेतल्यास लघवीच्या त्रासावर गुणकारी ठरते. यवक्षार आणि साखरही लघवीचे विकार दूर करतात.

चिताग्निः खञ्जरीटस्य विष्ठा फेनो हयस्य च । सौभाञ्जनं वासनेत्रं नर एतैस्तु धूपितः । अदृश्यस्त्रिदशैः सर्वैः किं पुनर्मानवैः शिव ॥ १,१८४.

श्मशानातील राख, खंजनरिटाची विष्ठा, घोड्याचा फेस, सौभाग्यजन्य आणि वासनेत्र — या सर्वांनी धुप दिल्यास मनुष्य सर्व देवांना अदृश्य होतो; मग माणसांना तर सहजच दिसत नाही, हे शिवा.

तिलतैलं यवान्दग्ध्वा मषीं कृत्वा तु लेपयेत् । तेनैव सह तैलेन अग्निदग्धः सुखी भवेत् ॥ १,१८४.

तिळाच्या तेलात जव भाजून त्याची शाई तयार करून ती लावावी; त्या तेलासह वापरल्यास अग्नीने भाजलेला माणूस सुखी होतो.

लज्जालोः शरपुङ्खाया लेपः साज्योऽग्निनाशनः । ओं नमो भगवते ठ ठ छिन्धि छिन्धि ज्वलनं प्रज्वलितं नाशय नाशय हुं फट् ॥ १,१८४.

लाजाळू आणि शरपुंखा यांचा लेप तुपासह लावल्यास भाजल्याचे दुखणं नाहीसं होतं. 'ॐ नमो भगवते ठ ठ छिंदि छिंदि ज्वलनं प्रज्वलितं नाशय नाशय हुं फट' असे म्हणावे.

करे बद्धं तु निर्गुण्ड्या मूलं ज्वरहरं द्रुतम् । मूलञ्च श्वेतगुञ्जायाः कृत्वा तत्सप्तखण्डकम् ॥ १,१८४.

निर्गुंडीचे मूळ हातात बांधल्यास ताप लवकर उतरतो. तसेच पांढऱ्या गुंजेचे मूळ घेऊन ते सात तुकडे करावेत.

हस्ते बध्वा नाशयेच्च अर्शांस्येव न संशयः । विष्णुक्रान्ताजमूत्रेण चौरव्याघ्नादिरक्षणम् ॥ १,१८४.

हातात बांधल्यास मूळ गाठी नष्ट होतात, यात शंका नाही. विष्णुक्रांतीच्या मूत्राने चोर व वन्य प्राण्यांपासून संरक्षण मिळते.

ब्रह्मदण्ड्यास्तु मूलानि सर्वकर्माणि कारयेत् । त्रिफलायास्तु चूर्णं हि साज्यं कुष्ठविनाशनम् ॥ १,१८४.

ब्रह्मदंडीची मुळे सर्व कामे साध्य करतात. त्रिफळेचे चूर्ण तुपासह घेतल्यास कुष्ठरोग नाहीसा होतो.

आज्यं पुनर्नवाबिल्वैः पिप्पलीभि साधितम् । हरेद्धक्कां श्वासकासौ पीतं स्त्रीणाञ्च गर्भकृत् ॥ १,१८४.

पुनर्नवा, बेल आणि पिंपळी यांसोबत तुप शिजवून प्यायल्यास हिक्का, दमा आणि खोकला बरे होतो, तसेच स्त्रियांना गर्भधारणा होते.

भक्षयेद्वा नरीबीजं पयसाज्येन पाचितम् । घृतशर्करया युक्तं शुक्रः स्यादक्षयस्ततः ॥ १,१८४.

किंवा नारीबीज दूध आणि तुपात शिजवून, त्यात साखर व तुप मिसळून खाल्ल्यास वीर्य कधीही कमी होत नाही.

विडङ्गं मधुकं पाठां मांसीं सर्जरसं तथा । रहिद्रां त्रिफलाञ्चैव मपामार्गं मनः शिलाम् ॥ १,१८४.

विडंग, मधुक, पाठा, मांसी, सर्जरसा, हळद, त्रिफळा, अपामार्ग आणि मन:शिला —

उदुम्बरं धातकीञ्च तिलतैलेन पषेयेत् । योनिं लिङ्गं च म्रक्षेत स्त्रीपुसोः स्यात्प्रियं मिथः ॥ १,१८४.

उदुंबर आणि धातकी तिळाच्या तेलात वाटून, योनी व लिंगाला लावल्यास स्त्री-पुरुषांना परस्पर आनंद मिळतो.

नमस्ते ईशवरदाय आकर्षिणि विकर्षिणि मुग्धे स्वाहा इति । योनिलङ्गस्य तैलेन शङ्कर म्लक्षणात्ततः ॥ १,१८४.

'नमस्ते ईश्वरवरदाय आकर्षिणि विकर्षिणि मुग्धे स्वाहा' असे म्हणावे. हे तेल योनी व लिंगावर लावल्यास, शंकरा, तसेच गुण दिसतात.

पुनर्नवामृता दूर्वा कनकञ्चैन्द्रवारुणी । बीजे नैषां जातिकाया रसेन रसमर्दनम् ॥ १,१८४.

पुनर्नवा, अमृता, दुर्वा, सोने आणि इंद्रवारुणी — यांची बियांची रस काढून दाबल्यास अर्क तयार होतो.

मूषाय मध्यगं कृत्वा रसं मारणमीरितम् । मध्वाज्यसहितं दुग्धं वलीपलितनाशनम् ॥ १,१८४.

तो अर्क मूसामध्ये ठेवून जाळल्यास त्याचे मरण होते असे सांगितले आहे. मध, तुप आणि दूध यांसोबत घेतल्यास सुरकुत्या व पांढरे केस नाहीसे होतात.

मध्वाज्यं गुडताम्रञ्च कारवेल्लरसस्तथा । दहनाच्च भवेद्रौप्यं सुवर्णकरणं शृणु ॥ १,१८४.

मध, तुप, गूळ, तांबे आणि कारलेाचा रस — हे जाळल्यास चांदी मिळते; सोने तयार करण्याची कृती ऐक.

पीतं धरत्तूपुष्पञ्च सीसकञ्च पलं मतम् । लाङ्गलिकायाः शाखा च स्वर्णञ्च दहनाद्भवेत् ॥ १,१८४.

धत्तुराचे फूल आणि शिसे प्रत्येकी एक पळ प्रमाणात, तसेच लांगलीच्या फांदीचे सेवन केल्यावर जाळल्यास सोने तयार होते.

धत्तूरबीजतैलेन दीपप्रज्वलनाद्धर । समाधावुपविष्टन्तु गगनस्थो न पश्यति ॥ १,१८४.

धत्तुराच्या बियांच्या तेलाचा दिवा लावल्यास, ध्यानात बसलेला माणूस आकाशात असला तरी काहीच पाहू शकत नाही.

वृषस्य मृन्मयस्यैव युक्तो भेको निगृह्यते । शङ्करावयवैर्युक्तो धूपं घ्रात्वा च गर्जति । विस्मयं कुरुते चैव वृषवन्नात्र संशयः ॥ १,१८४.

मृत्तिकेच्या बैलाला बेडूक बांधला तर तो शांत राहतो. पण जर त्याला शंखाचे काही भाग लावले आणि धूपाचा वास दिला, तर तो बेडूक बैलासारखा गडगडाट करतो आणि आश्चर्याने वागतो—यात काहीच शंका नाही.

रात्रौ च सार्षपं तैलं कीटं खद्यो तनामकम् । ताभ्यां दीपः प्रज्वलितो वाग्मिज्वालकलापवत् ॥ १,१८४.

रात्री जर मोहरीचे तेल आणि 'खद्य' नावाचा किडा वापरून दिवा पेटवला, तर त्या दिव्याची ज्वाळा अग्नीप्रमाणे तेजस्वी होते.

चूर्णं छुच्छुन्दरीधं दग्ध्वा रुद्र प्रलेपयेत् । तप्यते तक्षणाद्दग्धो यदि सम्यक्प्रलेपयेत् । चन्दनेन भवेन्मोक्षः पानाल्लेपात्सुखी भवेत् ॥ १,१८४.

चुचुंदराचा चूर्ण जाळून रुद्रासोबत लावल्यावर, जखम व्यवस्थित लावली तर ती लगेच बरी होते; चंदन लावल्याने किंवा प्यायल्याने आराम मिळतो.

कुञ्जरस्य मदाक्तस्य स्वयं नेत्रे शिववाञ्जयेत् । युद्धे विजयते सोऽपि महाशूरश्च जायते ॥ १,१८४.

हत्तीच्या मदाने डोळ्यांना स्वतः लावले, तर युद्धात विजय मिळतो आणि माणूस फार धाडसी होतो.

दन्तं डुण्डुभसर्पस्य मुखे संगृह्य वै क्षिपेत् । तिष्ठते च जलान्तस्तु निर्विकल्पं स्थले यथा ॥ १,१८४.

डुंडुभ सापाचा दात तोंडात धरून पाण्यात गेल्यास, जशी माणूस जमिनीवर असतो तशीच तो पाण्यातही निर्धास्त राहू शकतो.

कुम्भीरनेत्रदंष्ट्राश्च अस्थीनि रुधिरं तथा । वसातैलसमायुक्तमेकत्र तन्नियोजयेत् । आत्मानं म्लक्षयेत्तेन जले तिष्ठेद्दिनत्रयम् ॥ १,१८४.

मगराची डोळे, दात, हाडे आणि रक्त, तसेच चरबी व तेल एकत्र करून ते अंगाला लावल्यास, माणूस पाण्यात तीन दिवस राहू शकतो.

कुम्भीरकस्य नेत्राणि हृदयं कच्छपस्य च । मूषिकस्य वसास्थीनि शिशुमारवसा तथा । एतान्येकत्र संलेपाज्जले तिष्ठेद्यथा गृहे ॥ १,१८४.

मगराची डोळे, कासवाचे हृदय, उंदराची चरबी व हाडे आणि शिशुमाराची चरबी हे सर्व एकत्र करून अंगाला लावल्यास, माणूस पाण्यात घरासारखा राहू शकतो.

लोहचूर्णं तक्रपीतं पाण्डुरोगहरं भवेत् । तण्डुलीय कगोक्षूरमूलं पीतं पयोन्वितम् ॥ १,१८४.

लोखंडाचे चूर्ण ताकासोबत घेतल्यास पांडुरोग बरा होतो; तांदुळी आणि गोक्षुराची मुळे दूधासोबत घेतल्यासही फायदा होतो.