गरुडपुराणम्

श्रीगरुडमहापुराणम् १३८ (इति व्रतानि समाप्तानि) । हरिरुवाच । राज्ञां वंशान्प्रवक्ष्यामि वंशानुचरितानि च । विष्णुनाभ्यब्जतो ब्रह्मा दक्षोऽङ्गुष्ठाच्च तस्य वै ॥ १,१३८.

श्रीगरुडमहापुराण, १३८. (व्रते संपली.) हरि म्हणतो: आता मी राजांच्या वंशांची आणि त्यांच्या चरित्रांची माहिती सांगतो. विष्णूच्या नाभीतून ब्रह्मा आणि त्याच्या अंगठ्यातून दक्ष उत्पन्न झाला.

ततोऽपितर्विवस्वांश्च ततः सूनुर्विवस्वतः मनुरिक्ष्वाकुशर्याती नृगो धृष्टः प्रषध्रकः ॥ १,१३८.

त्याच्यापासून पितर आणि त्यांच्यापासून विवस्वान झाला. विवस्वानाचा पुत्र म्हणजे मनु, आणि त्यापासून इक्ष्वाकू, शर्याती, नृग, धृष्ट आणि प्रशध्र हे झाले.

नरिष्यन्तश्च नाभागो दिष्टः शशक एव च । मनोरासीदिला कन्या सुद्युम्नोऽस्य सुतोऽभवत् ॥ १,१३८.

नरिष्यंत, नाभाग, दिष्ट आणि शशक हेही त्याच्यापासून झाले. मनुची कन्या इला होती आणि तिचा मुलगा सुद्युम्न झाला.

इलायां तु बुधाज्जातो राजा रुद्र पुरूरवाः । सुतास्त्रयश्च सुद्युम्नादुत्कलो विनतो गयः ॥ १,१३८.

इळा आणि बुध यांच्यापासून रुद्रपुत्र राजा पुरूरवा जन्मला. सुद्युम्नाच्या तिघा मुलांची नावे उत्कल, विनता आणि गया होती.

अभृच्छ्रद्रो गोवधात्तु पृषध्रस्तु मनोः सुतः । करूषात्क्षत्त्रिया जाता कारूषा इति विश्रुताः ॥ १,१३८.

गोवधापासून अभृच्छ्रद जन्मला, मनूचा मुलगा पृषध्र होता. करूषापासून प्रसिद्ध कारूष नावाचे क्षत्रिय झाले.

दिष्टपुत्रस्तु नाभागो वैश्यातामगमत्स च । तस्माद्भलन्दनः पुत्रो वत्सप्रीतिर्भलन्दनात् ॥ १,१३८.

दिष्टाचा मुलगा नाभाग वैश्य झाला. त्याचा मुलगा भलंदन आणि भलंदनाचा मुलगा वत्सप्रीति.

ततः पांशुः खनित्रोऽभूद्भूपस्तस्मात्ततः क्षुपः । क्षुपाद्विंशोऽभवत्पुत्रो विंशाज्जातो विविंशकः ॥ १,१३८.

वत्सप्रीतीनंतर पांशू, मग खणित्र, त्यानंतर भूप, त्याच्यापासून क्षुप, क्षुपापासून विंश, आणि विंशाचा मुलगा विविंशक झाला.

विविंशाच्च खनीनेत्रो विभूतिस्तत्सुतः स्मृतः । करन्धमो विभूतेस्तु ततो जातोऽप्यविक्षितः ॥ १,१३८.

विविंशकापासून खणीनेत्र, त्याचा मुलगा विभूति, विभूतीपासून करंधम, आणि करंधमापासून अविक्षित जन्मला.

मरुत्तोऽविक्षितस्यापि नरिष्यन्तस्ततः स्मृतः । नरिष्यन्तात्तमो जातस्ततोभूद्राजवर्धनः ॥ १,१३८.

अविक्षिताचा मुलगा मरुत्त, त्याचा मुलगा नरीष्यंत, नरीष्यंताचा मुलगा तम, आणि तमापासून राजवर्धन झाला.

राजवर्धात्सुधृतिश्च नरोऽभूत्सुधृतेः सुतः । नराच्च केवलः पुत्रः केवलाद्धुन्धुमानपि ॥ १,१३८.

राजवर्धनापासून सुधृती, सुधृतीपासून नर, नराचा मुलगा केवल, आणि केवलापासून धुंधुमान जन्मला.

धुन्धुमतो वेगवांश्च बुधो वेगवतः सुतः । तृणबिन्दुर्बुधाज्जातः कान्या चैलविला तथा ॥ १,१३८.

धुंधुमानाचा मुलगा वेगवान, वेगवानाचा मुलगा बुध, बुधापासून तृणबिंदू, आणि त्याच्याबरोबर कान्या आणि चैलविला हेही जन्मले.

विशालं जनयामास तृणबिन्दोस्त्वलम्बुसा । विशालाद्धेमचन्द्रोऽभूद्धेम चन्द्राच्च चन्द्रकः ॥ १,१३८.

तृणबिंदूची पत्नी अलंबुसा हिने विशालाला जन्म दिला. विशालापासून हेमचंद्र, आणि हेमचंद्रापासून चंद्रक झाला.

धूम्राश्वश्चैव चन्द्रात्तु धूम्राश्वात्सृञ्जयस्तथा । सञ्जयात्सहदेवोऽभूत्कृशाश्वस्तत्सुतोऽभवत् ॥ १,१३८.

चंद्रकापासून धूम्राश्व, त्याच्यापासून सृंजय, सृंजयाचा मुलगा संजय, संजयाचा मुलगा सहदेव, आणि सहदेवाचा मुलगा कृशाश्व झाला.

कृशाश्वात्सोमदत्तस्तुततोऽभूज्जनमेजयः । तत्पुत्रश्च सुमन्तिश्च एते वैशालका नृपाः ॥ १,१३८.

कृशाश्वापासून सोमदत्त, त्याचा मुलगा जनमेजय, आणि त्याचा मुलगा सुमंती. हे सर्व वैशालीचे राजे होते.

शर्यातेस्तु सुकन्याबूत्सा भार्या च्यवनस्य तु । अनन्तो नाम शार्यते रनन्ताद्रेवतोऽभवत् ॥ १,१३८.

शर्यातीपासून सुकन्या झाली, ती च्यवनाची पत्नी होती. शर्यातीपासून अनंत, आणि अनंतापासून रेवत जन्मला.

रैवतो रेवतस्यापि रैवताद्रेवती सुता । धृष्टस्य धार्ष्टर्(त) कं क्षेत्रं वैष्णवं (श्यकं) तद्वभूव ह ॥ १,१३८.

रेवतापासून रैवत, रैवतापासून रेवती नावाची कन्या झाली. धृष्टापासून धार्ष्टक झाले, आणि त्यांचे क्षेत्र वैश्णव म्हणून ओळखले जाई.

नाभागपुत्रो नेष्ठो ह्यम्बरीषोऽपि तत्सुतः । अम्बरीषाद्विरूपोऽभूत्पृषदश्वो विरूपतः ॥ १,१३८.

नाभागाचा मुलगा नेष्ठ, त्याचा मुलगा अंबरिष, अंबरिषाचा मुलगा विरूप, आणि विरूपाचा मुलगा पृषदश्व झाला.

रथीनरश्च तत्पुत्रो वासुदेवपरायणः । इक्ष्वाकोस्तु त्रयः पुत्राः विकुक्षिनिमिदण्डकाः ॥ १,१३८.

पृषदश्वाचा मुलगा रथीनर, जो वासुदेवभक्त होता. इक्ष्वाकूचे तिघे मुलगे विकुक्षी, निमी आणि दंडक होते.

इक्ष्वाकुजो विकुक्षिस्तु शशादः शशभक्षणात् । पुरञ्जयः शशादाच्च ककुत्स्थाख्योऽभवत्सुतः ॥ १,१३८.

इक्ष्वाकूचा मुलगा विकुक्षी, जो ससा खाल्ल्यामुळे शशाद म्हणून ओळखला गेला. शशादापासून पुरंजय, आणि त्याचा मुलगा ककुत्स्थ म्हणून प्रसिद्ध झाला.

अनेनास्तु ककुत्सथाच्च पृथुः पुत्रस्त्वनेनसः । विश्वरातः पृथोः पुत्र आर्द्रेऽभूद्विश्वराततः ॥ १,१३८.

ककुत्स्थापासून अनेना, अनेनापासून पृथु, पृथुचा मुलगा विश्वरात, आणि विश्वरातापासून आर्द्र जन्मला.

युवनाश्वोऽभवच्चार्द्राच्छावस्तो युवनाश्वतः । बृहदश्वस्तुशावस्तात्तत्पुत्रः कुवलाश्वकः ॥ १,१३८.

आर्द्रापासून युवनाश्व, युवनाश्वाचा मुलगा शावस्त, शावस्तापासून बृहदश्व, आणि त्याचा मुलगा कुबलाश्व झाला.

धुन्धुमारो हि विक्यातो दृढश्वश्चततोऽभवत् । चन्द्राश्वः कपिलाश्वश्च हर्यश्वश्च दृढश्वतः ॥ १,१३८.

धुंधुमार प्रसिद्ध झाला आणि त्याच्यापासून दृढाश्व जन्माला आला. दृढाश्वापासून चंद्राश्व, कपिलाश्व आणि हर्याश्व हे तिघेही पुत्र झाले.

हर्यश्वाच्च निकुम्बोऽभूद्धिताश्वश्च निकुम्भतः । पूजाश्वश्च हिताश्वाच्च तत्सतो युवनाश्वकः ॥ १,१३८.

हर्याश्वापासून निकुंभ जन्मला, निकुंभापासून हिताश्व, हिताश्वापासून पूजाश्व आणि पूजाश्वापासून युवनाश्व झाला.

युवनाश्वाच्च मान्धाता बिन्दुमत्यास्ततोऽभवत् । मुचुकुन्दोऽम्बरीषश्च पुरुकुत्सस्त्रयः सुताः ॥ १,१३८.

युवनाश्वापासून मांधाता जन्मला आणि बिंदुमतीपासून त्याला तीन पुत्र झाले – मुचुकुंद, अंबरीष आणि पुरुकुत्स.

पञ्चाशत्कन्यकाश्चैव भार्यास्ताः सौभरेर्मुनेः । युवनाश्वोऽम्बरीषाच्च हरितो युवनाश्वतः ॥ १,१३८.

त्याला पन्नास कन्या होत्या, त्या सर्व सौभरि ऋषीच्या पत्नी झाल्या. युवनाश्व आणि अंबरीष यांच्यापासून हरिताचा जन्म झाला आणि युवनाश्वापासून अंबरीष झाला.

पुरुकुत्सान्नर्मदायां त्रसदस्युरबूत्सुतः । अनरण्यस्ततो जातो हर्यश्वोऽप्यनरण्यतः ॥ १,१३८.

पुरुकुत्स आणि नर्मदा यांच्या पुत्राचा नाव त्रसदस्यु. त्याच्यापासून अनरण्य आणि अनरण्यापासून हर्याश्व जन्मला.

तत्पुत्रोऽभूद्वसुमनास्त्रिधन्वा तस्य चात्मजः । त्रय्यारुणस्तस्य पुत्रस्तस्त सत्यरतः सुतः ॥ १,१३८.

त्याचा पुत्र वसुमान झाला, वसुमानापासून त्रिधन्वा, त्रिधन्वाचा पुत्र त्रय्यारुण आणि त्रय्यारुणाचा पुत्र सत्यरथ.

यस्त्रिशङ्कुः समाख्यातो हरिश्चन्द्रोऽभवत्ततः । हरिश्चन्द्राद्रोहिताश्वो हरितो रोहिताश्वतः ॥ १,१३८.

त्याचा पुत्र त्रिशंकू म्हणून ओळखला जातो. त्रिशंकूपासून हरिश्चंद्र, हरिश्चंद्रापासून रोहिताश्व आणि रोहिताश्वापासून हरित जन्मला.

हरितस्य सुतश्चञ्चुश्चञ्चोश्च विजयः सुतः । विजयाद्रुरुको जज्ञे रुरुकात्तु वृकः सुतः ॥ १,१३८.

हरिताचा पुत्र चंचू आणि चंचूचा पुत्र विजय. विजयापासून रुरुक आणि रुरुकापासून वृक जन्मला.