गरुडपुराणम्

नवमी केवला चापि दुर्गां चैव तु पूजयेत् । महाव्रतं महापुण्यं शङ्कराद्यैरनुष्ठितम् ॥ १,१३३.

शुद्ध नवमीला दुर्गेची पूजा करावी. हे महाव्रत, मोठं पुण्य देणारं असून शंकरादींनी सुद्धा केलं आहे.

अयाचितादि षष्ठ्यादौ राजा शत्रुजयाया च । जपहोमसमायुक्तः कन्यां वा भोजयेत्सदा ॥ १,१३३.

षष्ठीपासून, काहीही मागितल्याशिवाय, राजाच्या शत्रूवर विजयासाठी, जप आणि होमासह नेहमी कन्येला जेवू घालावं.

दुर्गेदुर्गे रक्षिणि स्वाहा मन्त्रोऽयं पूजनादिषु । दीर्घाकारादिमात्राभिर्नव देव्यो नमोऽन्तिकाः ॥ १,१३३.

पूजा आणि इतर विधींमध्ये 'दुर्गे दुर्गे रक्षणी स्वाहा' हा मंत्र म्हणावा. नव देवींना दीर्घ स्वरांनी आणि 'नम:' या शब्दाने नमस्कार करावा.

षड्भिः पदैर्नमः स्वाहा वषडादिहृदादिकम् । अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं न्यस्य वै पृजयेच्छिवाम् ॥ १,१३३.

'नमः, स्वाहा, वषट' आणि इतर सहा शब्द, हृदयापासून ते लहान बोटापर्यंत न्यास करून, शिवेची पूजा करावी.

अष्टम्यां नव गेहानि दारुजान्येकमेव वा । तस्मिन्देवी प्रकर्तव्या हैमी वाराजतापि वा ॥ १,१३३.

अष्टमीला, नव लाकडी घरं किंवा एकच घर तयार करावं. त्यात देवीची स्थापना करावी, ती सोन्याची किंवा चांदीची असली तरी चालेल.

शूले खङ्गे पुस्तके वा पटे वा मण्डले (पे) यजेत् । कपालं खेटकं घण्टां दर्पणं तर्जनीं धनः ॥ १,१३३.

शूळ, तलवार, पुस्तक, कापड किंवा मंडळावर देवीची पूजा करावी; कपाळ, ढाल, घंटा, आरसा, तर्जनी किंवा धनानेही पूजा करता येते.

ध्वजं डमरुकं पाशं वामहस्तेषु बिभ्रती । शक्तिं च मुद्गरं शूलं वज्रं खङ्गं तथाङ्कुशम् ॥ १,१३३.

डाव्या हातात ध्वज, डमरू, पाश असलेली; तसेच शूल, गदा, त्रिशूल, वज्र, तलवार आणि अंकुश धारण केलेली.

शरं चक्रं शलाकां च दुर्गामायुधसंयुताम् । शेषाः षोडशहस्तां स्युरञ्जनं डमरुं विना ॥ १,१३३.

बाण, चक्र आणि काठी असलेली, अशी शस्त्रांनी युक्त दुर्गा; उरलेल्या रूपांना सोळा हात असतात, पण अंजन आणि डमरूला ते नसतात.

रुद्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा चण्डनायिका । चण्डा चण्डवती चैव चण्डरूपातिचण्डिका ॥ १,१३३.

रुद्रचंडा, प्रचंडा, चंडोग्रा, चंडनायिका, चंडा, चंडवती आणि चंडरूपा, अशी अत्यंत भयंकर चंडिका.

नवमी चोग्रचण्डा च मध्यमाग्निप्रभाकृतिः । रोचना त्वरुणा कृष्णा नीलं धूम्रा च शुक्रका ॥ १,१३३.

नववी ही फार भयंकर व तीव्र आहे, मध्यम ज्वाळेप्रमाणे तेजस्वी दिसते. तिचा रंग पिवळा, ती वेगवान, काळी, निळी, धुरकट आणि चमकदार आहे.

पाता च पाण्डुरा प्रोक्ता आलीढं हरितं तथा । म (मा) हिषोऽस्य स खड्गाग्रप्रकचग्रहमुष्टिकः ॥ १,१३३.

ती पिंगट व फिकट रंगाची आहे, तसेच दाबलेली व हिरवीही आहे. तिचे नाव 'महिष' असून, तिचा आकार तलवारीच्या टोकासारखा, जबडा बाहेर आलेला आणि मुठ घट्ट आवळलेली आहे.

जप्त्वा दशाक्षरीं विद्यां नासौ केनापि बध्यते । पञ्च (ञ्चा) दशाङ्गुलं खड्गं त्रिशूलं च ततो यजेत् । लिङ्गस्यां पूजयेद्वापि पादुकेऽथ जलेऽपि वा ॥ १,१३३.

दहा अक्षरी मंत्र जपल्यावर त्याला कोणीही बांधू शकत नाही. नंतर पाच किंवा पंधरा बोटांची लांबी असलेली तलवार किंवा त्रिशूळ घेऊन यज्ञ करावा. किंवा तो लिंग, पादुका किंवा पाण्यातही पूजन करू शकतो.

विचित्रां रक्षयेत्पूजामष्टम्यामुपवासयेत् । पञ्चाब्दं महिषं बस्तं रात्रिशेषे च घातयेत् ॥ १,१३३.

विविध पूजा जपून जपून सांभाळावी आणि अष्टमीला उपवास करावा. पाच वर्षे महिष किंवा बकरा यांचा यज्ञ करावा आणि रात्रीच्या शेवटी त्यांचा वध करावा.

विधिवत्कालिकालीति तदुत्थरुधिरादिकम् । नेरृत्यां पूतनां चैव वायव्यां पापराक्षसीम् ॥ १,१३३.

नियमाप्रमाणे काळीपासून निर्माण होणारे रक्त व इतर वस्तू नैऋत्य दिशेला पूतना आणि वायव्येस पापी राक्षसीला अर्पण कराव्यात.

दद्याच्चरक्यै चैशान्यामाग्नेय्यां च विदारिकाम् ॥ १,१३३.

ईशान्येस चरकीला आणि आग्नेयेस विदारिकेला अर्पण करावे.

श्रीगरुडमहापुराणम् १३४ ब्रह्मोवाच । महाकौशिकमन्त्रश्च कथ्यतेऽत्र महाफलः ॥ १,१३४.

ब्रह्मा म्हणाले: येथे महाकौशिक मंत्र सांगितला आहे, जो फार मोठे फळ देतो.

तस्याग्रतो नृपः स्नायाच्छत्रं कृत्वा च पैष्टिकम् । खड्गेन घातयित्वा तु दद्यात्स्कन्दविशाखयोः ॥ १,१३४.

तिच्या समोर राजा स्नान करावा, छत्र उभारावे आणि नैवेद्य तयार करावा. तलवारीने वध करून तो स्कंद आणि विशाख यांना अर्पण करावा.

मातॄणां चैव देवीनां पूजा कार्या तथा निशि । ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा ॥ १,१३४.

मातृका आणि देवींची पूजा रात्री करावी. त्यात ब्रह्माणी, माहेश्वरी, कौमारी, वैष्णवी यांचा समावेश आहे.

वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डा चण्डिका तथा । जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी ॥ १,१३४.

तसेच वाराही, माहेन्द्रि, चामुंडा, चंडिका, जयंती, मंगला, काली, भद्रकाली आणि कपालिनी यांचीही पूजा करावी.

दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तु ते । क्षीराद्यैः स्नापयेद्देवीं कन्यकाः प्रमदास्तथा ॥ १,१३४.

दुर्गा, क्षमा, शिवा, धात्री, स्वाहा, स्वधा, तुम्हांस नमस्कार! देवीला दूध व इतर पदार्थांनी कन्या व स्त्रिया अभिषेक करतात.

द्विजाती (दी) नथ पाषण्डानन्नदानेन पूजयेत् । ध्वजपत्रपताकाद्यै रथयात्रासु वस्त्रकैः । महानवम्यां पूजेयं जयराज्यादिदायिका ॥ १,१३४.

द्विज व पाषंड यांना अन्नदानाने पूजावे. ध्वज, पान, पताका व वस्त्रांनी रथयात्रेत शोभा वाढवावी. महा नवमीला ही पूजा केली जाते, जी विजय, राज्य व इतर वर देणारी आहे.

श्रीगरुडमहापुराणम् १३५ ब्रह्मोवाच । नवम्यामाश्विने शुक्ले एकभक्तेन पूजयेत् । देवीं विप्रंल्लक्षमेकञ्जपेद्वीरं व्रती नरः ॥ १,१३५.

ब्रह्मा म्हणाले: आश्विन महिन्यातील शुक्ल नवमीला एक वेळच भोजन करून देवीची व ब्राह्मणाची पूजा करावी, आणि भक्ताने एक लक्ष वेळा मंत्र जप करावा.

(ति वीरनवमीव्रतम्) । ब्रह्मोवाच । चैत्रे शुक्लनवम्यां च देवीं दमनकैर्यजेत् । आयुरारोग्यसौभाग्यं शत्रुभिश्चापराजितः ॥ १,१३५.

ब्रह्मा म्हणाले: चैत्र महिन्यातील शुक्ल नवमीला देवीची दमनक फुलांनी पूजा करावी. त्यामुळे आयुष्य, आरोग्य, सौभाग्य मिळते आणि शत्रूंपासून कोणीही जिंकू शकत नाही.

(इति दमनकनवमीव्रतम्) । ब्रह्मोवाच । दशम्यामेकभक्ताशी समान्ते दशधेनुदः । दिशश्च काञ्चनीर्दत्त्वा ब्रह्माण्डाधिपतिर्भवेत् ॥ १,१३५.

ब्रह्मा म्हणाले: दशमीला एक वेळच जेवावे आणि शेवटी दहा गायी द्याव्यात. सर्व दिशांना सोने दान केल्यावर तो ब्रह्मांडाचा स्वामी होतो.

(इति दिग्दशमीव्रतम्) ब्रह्मोवाच । एकादश्यामृषिपूजा कार्या सर्वोपकारिका । धनवान्पुत्रवांश्चान्ते ऋषिलोके महीयते ॥ १,१३५.

ब्रह्मा म्हणाले: एकादशीला ऋषींची पूजा करावी, जी सर्वांना उपकारक आहे. शेवटी धनवान व पुत्रवान लोक ऋषींच्या लोकात सन्मानित होतात.

मरीचिरत्र्यं गिरसौ पुलसत्यः पुलहः क्रतुः । प्रचेताश्च वसिष्ठश्च भृगुर्नारद एव च ॥ १,१३५.

मरीचि, अत्रि, गिरि, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, प्रचेतस, वसिष्ठ, भृगु आणि नारद हे ऋषी आहेत.

चैत्रादौ कारयेत्पूजां माल्यैश्च दमनोद्भवैः । अशोकाख्याष्टमीप्रोक्ता वीराख्या नवमीतथा ॥ १,१३५.

चैत्र महिन्याच्या सुरुवातीला दामन या फुलांच्या हारांनी पूजा करावी. आठव्या दिवशी 'अशोक' असे नाव आहे, तर नवव्या दिवशी 'वीर' असे म्हणतात.

दमनाख्या दिग्दशमी नवम्येकादशी तथा ॥ १,१३५.

दहावा दिवस 'दामन' या नावाने ओळखला जातो, तसेच नववा आणि अकरावा दिवसही तसाच मानला जातो.