गरुडपुराणम्

अन्तर्जले विशुद्धे च दत्त्वा गां च पयस्विनीम् 105.

शुद्ध पाण्यात, दूध देणारी गाय दान दिल्यावर,

जले जप्त्वा तु जुहुयाच्चात्वारिंशद्घृताहुतीः 105.

पाण्यात मंत्र जपून, चाळीस वेळा तुपाच्या आहुती द्याव्यात.

सुरापः स्वर्णहारी च रुद्रजापी जले स्थितः 105.

जो मद्यपान करतो, सोने चोरतो किंवा पाण्यात रुद्र जप करतो,

प्राणायामशतं कुर्य्यात्सर्वपापापनुक्त्ये 105.

त्याने सर्व पापांच्या नाशासाठी शंभर प्राणायाम करावेत.

कृत्वोपवासं रेतोविण्मूत्राणां प्राशनेद्विजः 105.

द्विजाने उपवास करून, वीर्य, विष्ठा आणि मूत्र यांचा आस्वाद घ्यावा.

रुद्रैकादशजप्याद्धि पापनाशो भवेद्द्विजैः 105.

रुद्राचे एकादश जप केल्याने द्विजांचे पाप नष्ट होते.

न स्पृशन्ति हा पापानि चाशु स्मृत्वा ह्यपोहितः 105.

अशा प्रकारे स्मरण केल्याने पाप त्याला लागत नाहीत आणि तो लवकर शुद्ध होतो.

ब्रह्मचर्य्यं दया क्षान्तिर्ध्यानं सत्यमकल्कता 105.

ब्रह्मचर्य, दया, क्षमा, ध्यान, सत्य आणि निर्मळता—

स्नानमौनोपवासोज्यास्वाध्यायोपस्थनिग्रहः 105.

स्नान, मौन, उपवास, होम, स्वाध्याय आणि इंद्रिय संयम—

पञ्चगव्यं तु गोक्षीरं दधिमूत्रशकृद्घृतम् 105.

पंचगव्य म्हणजे गायीचे दूध, दही, गोमूत्र, शेण आणि तूप.

पृथक् सान्तपनैर्द्रव्यैः षडहः सोपवासकः 105.

शुद्धी करणाऱ्या वेगवेगळ्या पदार्थांसह, सहा दिवस उपवास करून हे करावे.

पर्णोदुम्बरराजीवबील्वपत्रकुशोदकैः 105.

अंजीर, उदुंबर, कमळ, बेल आणि कुशा यांच्या पानांच्या पाण्याने हे करावे.

तप्तक्षीरघृताम्बूनामेकैकं प्रत्यहं पिबेत् 105.

दररोज उकळवलेले दूध, तूप आणि पाणी यापैकी एक एक करून प्यावे.

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च 105.

एकदाच जेवावे, तेही रात्री, किंवा भिक्षा मागून मिळालेले अन्न खावे.

यथा कथञ्चित्त्रिगुणः प्रजापत्योऽयमुच्यते 105.

जशी जमेल तशी, ही त्रैगुण्य प्रजापत्य तपश्चर्या म्हणतात.

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिम् 105.

अतिकृच्छ्र व्रत एकवीस दिवस फक्त दूध पिऊन करतात.

पिण्याकाचामतक्राम्बुसक्तूनां प्रतिवासरम् 105.

दररोज तेलाचा पेंड, डाळ, आंबट पेज आणि सत्तू यापैकी एक एक पदार्थ घ्यावा.

एषां त्रिरात्रमभ्यासादेकैकं स्याद्यथाक्रमात् 105.

हे सर्व पदार्थ तीन दिवस एकामागोमाग एक घेतल्याने व्रत पूर्ण होते.

तिथिपिण्डांश्चरेद्वृद्ध्या शुक्ले शिख्यण्डसम्मितान् 105.

शुक्ल पक्षात, शिख्यंड पक्ष्यांच्या संख्येनुसार, वाढत्या प्रमाणात तिथी-पिंड द्यावेत.

यथाकथञ्चित्पिण्डानां चत्वारिंशच्छतद्वयम् 105.

जशी जमेल तशी, एकशेचाळीस पिंड द्यावेत.

कृत्वा त्रिषवणं स्नानं पिण्डं चान्द्रायणं चरेत् 105.

दिवसातून तीन वेळा स्नान करून, पिंडांसह चांद्रायण व्रत करावे.

अनादिष्टेषु पापेषु शुद्धिश्चान्द्रायणेन तु 105.

विशेष सांगितलेल्या पापांसाठी नसल्यास, चांद्रायण व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.

कृच्छ्रकृद्धर्मकामस्तु महतीं श्रियमश्नुते ॥ 105.

जो धर्मासाठी कृच्छ्र व्रत करतो, त्याला मोठी संपत्ती मिळते.

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तप्रायश्चित्तविवेको नाम पञ्चोत्तरशततमोऽध्यायः

श्री गरुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात, याज्ञवल्क्यांनी सांगितलेल्या प्रायश्चित्त विवेक नावाच्या एकशेपाचव्या अध्यायाचा येथे समारोप झाला.

याज्ञवल्क्य उवाच । प्रेता (त) शौचं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुध्वं यतव्रताः । ऊनद्विवर्षं निखनेन्न कुर्यादु दकं ततः ॥ १,१०६.

याज्ञवल्क्य म्हणाले: मी मृत व्यक्तीच्या शुद्धीच्या विधी सांगतो, हे व्रत पाळणाऱ्यांनो, ऐका. दोन वर्षांखालील मुलासाठी न दफन करावे, ना पिंड किंवा जल द्यावे.

आ श्मशानादनुव्रज्य इतरैर्ज्ञातिभिर्युतः । यमसूक्तं तथा जप्यं जपद्भिर्लौकिकाग्निना ॥ १,१०६.

इतर नातेवाईकांसह स्मशानातून परत येताना, यमसूक्त जप करणाऱ्यांनी सामान्य अग्नीने जप करावा.

स दग्धव्य उपेतश्चैदाहिताग्न्यावृतार्थवत् । सप्तमाद्दशमाद्वापि ज्ञातयोऽभ्युपयान्त्यपः ॥ १,१०६.

त्याचे दहन करावे, आणि जर तो उपनयन किंवा अग्निहोत्र करणारा असेल तर योग्य विधीने करावे; सातव्या किंवा दहाव्या दिवशी नातेवाईकांनी जलविधी करावा.

अपनः शोशुचदघमनेन पितृदिङ्मुखाः । एवं मातामहाचार्यपत्नीनां चोदकक्रियाः ॥ १,१०६.

पितरांच्या दिशेला तोंड करून पूर्वज या पापामुळे दुःखी होतात. अशाच प्रकारे आजोबा, गुरु आणि त्यांच्या पत्नींसाठीही पाण्याचे विधी करावेत.

कामोदकाः पुत्रसखिस्वस्त्रीयश्वशुरर्त्विजः । नामगोत्रेण ह्युदकं सकृत्सिञ्चन्ति वाग्यताः ॥ १,१०६.

पुत्र, मित्र, पत्नी, सासरे आणि यज्ञ करणारे पुरोहित, पाणी अर्पण करण्याची इच्छा बाळगून, त्यांचे नाव आणि गोत्र उच्चारून, एकदाच शांतपणे पाणी सोडतात.