गरुडपुराणम्

गृहधान्यच्छत्रमाल्यवृक्षयानघृतं जलम् 98.

घर, धान्य, छत्री, फुलांची माळ, झाड, वाहन, तूप किंवा पाणी,

ब्रह्मदाता ब्रह्मलोकं प्राप्नोति सुरदुर्लभम् 98.

जो ब्रह्मज्ञानाचे दान करतो, तो देवांनाही दुर्मिळ असा ब्रह्मलोक प्राप्त करतो.

मूल्येनापि लिखित्वापि ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् 98.

मूल्य घेऊन किंवा लिहूनसुद्धा, ब्रह्मलोक मिळतो.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्य्यो वेदार्थसंग्रहः 98.

म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून वेदार्थाचा संग्रह करावा.

ब्रह्मदानसमं पुण्यं प्राप्नोति द्विगुणोन्नतिम् 98.

ब्रह्मज्ञानाच्या दानासारखे पुण्य मिळते आणि त्याहून दुप्पट उन्नती होते.

न श्रोतव्यं द्विजेनैतदधो नयति तं द्विजम् 98.

हे द्विजांनी ऐकू नये; कारण ते त्यांना अधोगतीकडे नेते.

कुशाः शाकं पयो गन्धाः प्रत्याख्येया न वारि च 98.

कुशा, भाजीपाला, दूध आणि सुवासिक वस्तू नाकारता येतात, पण पाणी कधीच नाकारू नये.

अन्यत्र कुलटाषण्डपतितेभ्यो द्विषस्तथा सर्वतः प्रतिगृह्णीयादात्मतृप्त्यर्थमेव च ॥ 98.

परस्त्रीसंग करणारे, त्यांचे साथीदार आणि शत्रू यांच्याशिवाय, इतर सर्वांकडून केवळ स्वतःच्या समाधानासाठी स्वीकारावे.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तदानधर्मनिरूपणं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः

श्रीगरुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील प्रथमांशाखेतील आचारकांडात 'याज्ञवल्क्यांनी सांगितलेल्या दानधर्माचे निरूपण' नावाचा अठ्ठ्याण्णवावा अध्याय येथे संपला.

अथ श्राद्धविधिं वक्ष्ये सर्वपापप्रणाशनम् 99.

आता मी सर्व पापांचा नाश करणारा श्राद्धविधी सांगतो.

द्रव्यं ब्राह्मणसम्पत्तिर्विषुवत्सूर्य्यसंक्रमः 99.

श्राद्धासाठी लागणारी सामग्री, ब्राह्मणांची संपत्ती, विषुवत्समय आणि सूर्यसंक्रमण हे महत्त्वाचे मानले आहेत.

श्राद्धं प्रतिरुचिश्चैव श्राद्धकालाः प्रकीर्त्तिताः 99.

श्राद्ध आपल्याला हवे तसे करता येते आणि त्यासाठी योग्य वेळा सांगितल्या आहेत.

वेदार्थविज्ज्येष्ठसामा त्रिमधुस्त्रिसुपर्णिकः 99.

वेदार्थ जाणणारे, ज्येष्ठ, सामवेदाचे पारंगत, तीन मधु आणि तीन सुपर्णिका हे श्राद्धासाठी योग्य मानले आहेत.

त्रिणाचिकेतदौहित्रशिष्यसम्बन्धिबान्धवाः 99.

नचिकेताच्या तीन पिढ्यांतील नातवंडे, शिष्य, नातेवाईक आणि आप्त हे श्राद्धासाठी योग्य आहेत.

पितृमातृपराश्चैव ब्राह्मणाः श्राद्धदेवताः 99.

पित्याप्रती आणि माताप्रती भक्ती असणारे ब्राह्मण हेच श्राद्धाचे देवता आहेत.

अवकीर्ण्याद यो ये च ये चाचारविवर्जिताः 99.

शिस्त नसलेले, आणि वाईट आचार असणारे लोक टाळावेत.

निमन्त्रयेच्च पूर्वेद्युर्द्विजैर्भाव्यं च संयतैः 99.

ब्राह्मणांना मागच्या दिवशीच आमंत्रण द्यावे आणि ते संयमी असावेत.

युग्मान्देवे तथा पित्र्ये स्वप्रदेशेषु शक्तितः 99.

दैवत आणि पितृकार्याच्या शेवटी, आपल्या प्रदेशात आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार करावे.

मातामहानामप्येवं तन्त्रं वा वैश्वदेविकम् 99.

मामांच्या श्राद्धासाठीही हेच नियम लागू पडतात किंवा वैश्वदेव विधी करावा.

आवाह्य तदनुज्ञातो विश्वदेवासइत्यृचा 99.

विष्वदेवांना आमंत्रित करून त्यांची संमती मिळवावी आणि त्यांची ऋचा म्हणावी.

शन्नोदेव्या पयः क्षिप्त्वा यवोऽसीति यवांस्तथा 99.

'शन्नो देवी' या ऋचेने दूध ओतावे, जव टाकावे आणि तसेच जवाचे दाणेही अर्पण करावे.

गन्धोदके तथा दीपमाल्यदामप्रदीपकम् 99.

सुगंधी पाणी, दिवा, फुलांची माळ आणि दिव्याचे अर्पण करावे.

द्विगुणांस्तु कुशान्दत्त्वा उशन्तस्त्वेत्यृचा पितॄन् 99.

दुप्पट कुश अर्पण करून 'उशंतस्त्व' ही ऋचा म्हणत पितरांना स्मरावे.

यवार्थस्तु तिलैः कार्य्यः कुर्य्यादर्घ्यादि पूर्ववत् 99.

जवांसोबत तीळ घालून अर्पण करावे आणि अर्घ्य वगैरे पूर्वीप्रमाणे करावे.

पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः 99.

पितरांसाठी जागा ठरवावी आणि पात्र खाली झुकवून ठेवावे.

कुरुष्वेति तथोक्तोसौ हुत्वाग्नौ पितृयज्ञवत् 99.

त्याने सांगितल्याप्रमाणे, पितृयज्ञासारखे अग्नीत अर्पण करावे.

यथालाभोपपन्नेषु रौप्येषु च विशेषतः 99.

विशेषतः चांदी मिळाली असेल, किंवा जे काही मिळेल त्यानुसार करावे.

कृत्वे दंविष्णुरित्येवं द्विजाङ्गुष्ठं निवेशयेत् 99.

दान दिल्यावर, 'हे विष्णूसाठी आहे' असे म्हणून द्विजाचा अंगठा त्यावर ठेवावा.

जप्त्वा यथासुखं वाच्यं भुञ्जीरंस्तेऽपि वाग्यताः 99.

जितके सहज म्हणता येईल तितके मंत्र म्हणून, मग तेही शांतपणे जेवावेत.