गरुडपुराणम्

भैक्ष्यं योषिन्मुखं पश्यन्पुनः पाकान्महीमयम् 97.

भिक्षा मागताना जर एखाद्याने स्त्रीचे तोंड पाहिले, किंवा अन्न पुन्हा जमिनीवर शिजवले—

भस्मक्षेपाद्विशुद्धिः स्याद्भूशुद्धिर्माजनादिना 97.

—तर राख शिंपडून शुद्धी होते; जमिनीची शुद्धी धुण्याने किंवा अशा उपायांनी होते.

भस्माद्भिर्लोहकांस्यानामज्ञातं च सदा शुचि 97.

लोखंड, कांस्य किंवा अज्ञात धातूची पात्रे राखेने नेहमी शुद्ध होतात.

शुचि गोतृप्तिदं तोयं प्रकृतिस्थं महीगतम् 97.

स्वतः शुद्ध असलेले, जमिनीला स्पर्श केलेले पाणी पवित्र असते आणि ते पितरांना तृप्त करते.

रश्मिरग्नी रजश्छाया गौरश्वो वसुधानिलाः 97.

सूर्यकिरण, अग्नी, धूळ, सावली, पांढरा घोडा, पृथ्वी आणि वारा—

स्नात्वा पीत्वा क्षुते सुप्ते भुक्त्वा रथ्याप्रसर्पणे 97.

स्नान केल्यावर, पाणी प्यायल्यानंतर, शिंकताना, झोपल्यानंतर, खाल्ल्यानंतर किंवा रस्त्यावर चालताना—

क्षुते निष्ठीविते स्वापे परिधानेऽश्रुपातने तिष्ठन्त्यग्न्यादयो देवा विप्रकर्णे तु दक्षिणे ॥ 97.

शिंकताना, थुंकताना, झोपताना, वस्त्र घालताना किंवा डोळ्यातून पाणी येताना, अग्नीपासून सुरू होणारे देवता ब्राह्मणाच्या उजव्या कानाजवळ असतात.

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तद्रव्यशुद्धिनिरूपणं नाम सप्तनवतितमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगरुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील प्रथम अंशातील आचारकांडात याज्ञवल्क्यांनी सांगितलेल्या द्रव्यशुद्धीवर्णन नावाच्या सत्त्याण्णवाव्या अध्यायाचा समाप्ती आहे.

अथ दानिविधिं वक्ष्ये तन्मे श्रृणुत सुव्रताः 98.

आता मी दानविधी सांगतो, हे उत्तम व्रतस्थांनो, ते ऐका.

ब्रह्मवेत्ता च तेभ्योऽपि पात्रं विद्यात्तपोऽन्विताः (तम्) 98.

ज्ञान आणि तप याने युक्त असा ब्रह्मवेत्ता, इतर सर्वांपेक्षा अधिक दान घेण्यास पात्र मानावा.

विद्यातपोभ्यां हीनेन न तु ग्राह्यः प्रतिग्रहः 98.

ज्याच्याकडे विद्या किंवा तप नाही, त्याच्याकडून दान घेऊ नये.

दातव्यं प्रत्यहं पात्रे निमित्तेषु विशेषतः 98.

पात्र व्यक्तीस दररोज, आणि विशेष प्रसंगी तर नक्कीच, दान द्यावे.

हेमश्रृङ्गी शफैः रौप्यैः सुशीला वस्त्रसंयुता 98.

सोन्याचे शिंग, चांदीचे खुर, चांगला स्वभाव आणि वस्त्रांनी सजलेली गाय,

दशसौवर्णिकं श्रृङ्गं शफं सप्तपलैः कृतम् 98.

दहा सोन्याच्या वजनाचे शिंग आणि सात वजनाच्या चांदीचे खुर,

स्वर्णपिप्पलपात्रेण वत्सो वा वत्सिकापि वा 98.

सोन्याच्या भांड्यात दूध पिणारा वासरू किंवा वासरी,

दाता स्वर्गमवाप्नोति वत्सरान्रोमसंमितान् 98.

ज्याने असे दान दिले, त्याला त्या वासराच्या अंगावरील केसांच्या संख्येइतके वर्षे स्वर्ग मिळतो.

यावद्वत्सस्य द्वौ पादौ मुखं योन्यां प्रदृश्यते 98.

वासराची दोन पाय आणि तोंड जन्मद्वारात दिसत असतानाच,

यथा कथञ्चिद्दत्त्वा गां धेनुं वाऽधेनुमेव वा 98.

कोणत्याही प्रकारे गाय, दूध देणारी गाय किंवा वांझ गाय दिली,

श्रान्तसंवाहनं रोगिपरिचर्य्या सुरार्चनम् 98.

थकलेल्या माणसांना मालिश करणे, आजारींची सेवा करणे किंवा देवांची पूजा करणे,

द्विजाय यदभीष्टं तु दत्त्वा स्वर्गमवाप्नुयात् 98.

द्विजाला त्याच्या इच्छेप्रमाणे काहीही दिल्यास स्वर्गप्राप्ती होते.

गृहधान्यच्छत्रमाल्यवृक्षयानघृतं जलम् 98.

घर, धान्य, छत्री, फुलांची माळ, झाड, वाहन, तूप किंवा पाणी,

ब्रह्मदाता ब्रह्मलोकं प्राप्नोति सुरदुर्लभम् 98.

जो ब्रह्मज्ञानाचे दान करतो, तो देवांनाही दुर्मिळ असा ब्रह्मलोक प्राप्त करतो.

मूल्येनापि लिखित्वापि ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् 98.

मूल्य घेऊन किंवा लिहूनसुद्धा, ब्रह्मलोक मिळतो.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्य्यो वेदार्थसंग्रहः 98.

म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून वेदार्थाचा संग्रह करावा.

ब्रह्मदानसमं पुण्यं प्राप्नोति द्विगुणोन्नतिम् 98.

ब्रह्मज्ञानाच्या दानासारखे पुण्य मिळते आणि त्याहून दुप्पट उन्नती होते.

न श्रोतव्यं द्विजेनैतदधो नयति तं द्विजम् 98.

हे द्विजांनी ऐकू नये; कारण ते त्यांना अधोगतीकडे नेते.

कुशाः शाकं पयो गन्धाः प्रत्याख्येया न वारि च 98.

कुशा, भाजीपाला, दूध आणि सुवासिक वस्तू नाकारता येतात, पण पाणी कधीच नाकारू नये.

अन्यत्र कुलटाषण्डपतितेभ्यो द्विषस्तथा सर्वतः प्रतिगृह्णीयादात्मतृप्त्यर्थमेव च ॥ 98.

परस्त्रीसंग करणारे, त्यांचे साथीदार आणि शत्रू यांच्याशिवाय, इतर सर्वांकडून केवळ स्वतःच्या समाधानासाठी स्वीकारावे.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तदानधर्मनिरूपणं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः

श्रीगरुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील प्रथमांशाखेतील आचारकांडात 'याज्ञवल्क्यांनी सांगितलेल्या दानधर्माचे निरूपण' नावाचा अठ्ठ्याण्णवावा अध्याय येथे संपला.