गरुडपुराणम्

पुराणं धर्मशास्त्रं च आयुर्वेदार्थशास्त्रकम् ८७.

पुराण, धर्मशास्त्र, आयुर्वेद आणि अर्थशास्त्र.

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे मनुतद्वंशनिरूपणं नाम स्पताशीतितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'मनूंच्या वंशाचे वर्णन' हा सत्त्याऐंशीवा अध्याय संपला.

हरिर्मन्वन्तराण्याह ब्रह्मादिभ्यो हराय च 88.

हरीने ब्रह्मा आणि इतरांना, तसेच हराला मन्वंतरांची माहिती सांगितली.

मार्कण्डेय उवाच अत्रस्तोऽमितमायी च चचार पृथिवीमिमाम् ॥ 88.

मार्कंडेय म्हणतो: तो निर्भय आणि अमाप मायावान पृथ्वीवर संचार करत होता.

अनग्निमनिकेतं तमेकाहारमनाश्रमम् 88.

त्याच्याकडे अग्नि नव्हता, घर नव्हते, तो एक वेळच जेवत असे आणि त्याचा आश्रमही नव्हता.

पितर ऊचुः स्वर्गापवर्गहे (से)तुत्वाद्वन्धस्तेनानिशं (निमिषं) विना ॥ 88.

पितरांनी म्हटलं — स्वर्ग आणि मोक्ष तुझ्यावर अवलंबून आहेत, म्हणून आम्ही सतत बांधलेले राहतो, एक क्षणही मोकळे होत नाही.

गृही समस्तदेवानां पितॄणां च तथार्हणम् 88.

गृहस्थ हा सर्व देव आणि पितरांना योग्य सन्मान देणारा असतो.

स्वाहोच्चारणतो देवान्स्वधोच्चारणतः पितृन् 88.

'स्वाहा' उच्चारून तो देवांना तृप्त करतो आणि 'स्वधा' उच्चारून पितरांना तृप्त करतो.

सत्त्वं दैवादृणाद्वन्धमिममस्मदृणादपि 88.

जन्माला आलेल्या प्रत्येकाला देवांचे, ऋषींचे आणि आमचे, म्हणजे पितरांचे, तसेच स्वतःचेही ऋण असते.

अनुत्पाद्य सुतान्देवानसन्तर्प्य पितॄस्तथा 88.

पुत्र उत्पन्न न करता आणि देव व पितरांना योग्य रीतीने तृप्त न करता,

क्लेशबोधैककं पुत्रं अन्यायेन भवेत्तव 88.

कष्ट, ज्ञान किंवा अन्यायाने जो पुत्र जन्मतो, तो तुझाच होतो.

परिग्रहोऽतिदुः खाय पापाया धोगतेस्तथा 88.

अती इच्छा किंवा पापी हेतूने पत्नी स्वीकारणे हेही निंदनीय आहे.

आत्मनः संशयोपायः क्रियते क्षणमन्त्रणात् 88.

विचार न करता, अगदी एक क्षण जरी, कृती केल्याने माणूस स्वतःसाठी शंका निर्माण करतो.

प्रक्षाल्यतेऽनुदिवसं य आत्मा निष्परिग्रहः 88.

ज्याच्याकडे काहीही मालमत्ता नाही, तो दररोज स्वतःला शुद्ध करतो.

अनेकभवसंभूतकर्मपङ्काङ्कितो बुधैः 88.

शहाण्यांनी सांगितल्याप्रमाणे, असंख्य जन्मांच्या कर्मरूपी चिखलाने प्रत्येक जण डागाळलेला असतो.

पितर ऊचुः किं तु नोपायमार्गोऽयं यतस्त्वं पुत्र वर्त्तसे ॥ 88.

पितरांनी म्हटलं — पण, पुत्रा, तू ज्या मार्गाने वागतोस, तो उपाय किंवा मार्ग नाही.

पञ्चयज्ञैस्तपोदानैरशुभं नुदतस्तव 88.

पंचयज्ञ, तप आणि दान यांमुळे तू अशुभ दूर करतोस.

एवं न बन्धो भवति कुर्वतः कारणात्मकम् 88.

म्हणून योग्य हेतूने कृती करणाऱ्याला बंधन येत नाही.

पूर्वकर्म कृतं भोगैः क्षीयते ह्यनिशन्तथा 88.

पूर्वी केलेली कर्मे, सतत फळांचा अनुभव घेत घेत, हळूहळू संपतात.

एवं प्रक्षाल्यते प्राज्ञैरात्मा बन्धाच्च रक्ष्यते 88.

अशा प्रकारे, शहाणे स्वतःला शुद्ध करतात आणि बंधनापासून वाचवतात.

रुचिरुवाच तत्कथं कर्मणो मार्गे भवन्तो योजयन्ति माम् ॥ 88.

रुचिने विचारलं — मग, प्रभो, तुम्ही मला कर्माच्या मार्गात का गुंतवता?

पितर उचुः किं तु विद्यापरिप्राप्तौ हेतुः कर्म न संशयः ॥ 88.

पितरांनी म्हटलं — पण, ज्ञानप्राप्तीसाठी कर्म हेच कारण आहे, यात शंका नाही.

विहिताकरणानर्थो न सद्भिः क्रियते तु यः 88.

जे चांगले लोक आहेत, ते ठरवलेल्या कर्तव्यांची अवहेलना करून दोष करत नाहीत.

प्रक्षालयामीति भवान्यदेतन्मन्यते वरम् 88.

भवानीला असं वाटलं की, 'मी स्वतःला शुद्ध करावं.' हेच तिला सर्वात उत्तम वाटलं.

अविद्याप्युपकाराय विषवज्जायते नृणाम् 88.

अज्ञान देखील, विषासारखं असलं तरी, कधी कधी माणसाच्या उपकारासाठी होतं.

तस्माद्वत्स कुरुष्व त्वं विधिवद्दारसंग्रहम् 88.

म्हणून, बाळा, तू योग्य पद्धतीने पत्नी मिळवण्याचा प्रयत्न कर.

वृद्धोऽहं साम्प्रतं को मे पितरः सम्प्रिदास्यति 88.

आता मी म्हातारा झालोय—माझ्याशी आपली मुलगी कोण देईल?

अस्माकं पतनं वत्स भवतश्चाप्यधोगतिः 88.

बाळा, आपल्यासाठी हे पतन आहे आणि तुझ्यासाठी देखील अधोगतीच आहे.

इत्युक्त्वा पितरस्तस्य पश्यतो मुनिसत्तम 88.

असं म्हणून, त्या मुलाच्या वडिलांनी, त्या ऋषीसमोर, हे सर्व सांगितलं.