गरुडपुराणम्

रामेश्वरं परं तीर्थं कार्त्तिकेयं तथोत्तमम् 81.

रामेश्वर हे सर्वोच्च तीर्थ आहे आणि कार्तिकेय हे अतिशय उत्तम स्थान आहे.

उज्जयिन्यां महाकालः कुब्जके श्रीधरो हरिः 81.

उज्जयिनीमध्ये महाकाळ आहे आणि कुब्जकात श्रीधर हरि वास करतो.

महाकेशी च कावेरी चन्द्रभागा विपाशया 81.

महाकेशी आणि कावेरी, तसेच चंद्रभागा आणि विपाशा या नद्या आहेत.

मथुरा च पुरी रम्या शोणश्चैव महानदः 81.

मथुरा ही रम्य नगरी आहे आणि शोण ही महान नदी आहे.

सूर्य्यः शिवो गणो देवी हरिर्यत्र च तिष्ठति 81.

जिथे सूर्य, शिव, गण, देवी आणि हरि वास करतात.

पूजा श्राद्धं पिण्डदानं सर्वं भवति चाक्षयम् 81.

तेथे पूजा, श्राद्ध आणि पिंडदान यांचे फळ कधीही नाश पावत नाही.

कोकामुखं च वाराहं भा (भु) ण्डीरं स्वामिसंज्ञकम् 81.

कोकामुख, वाराह आणि भुंडीरा, हे स्वामी नावाने ओळखले जातात.

कामरूपं महातीर्थं कामाख्या (क्षा) यत्र तिष्ठति 81.

कामरूप हे महान तीर्थ आहे, जिथे कामाख्या देवी वास करते.

विरजस्तु महातीर्थं तीर्थं श्रीपुरुषोत्तमम् 81.

विरजा हे महान तीर्थ आहे आणि श्रीपुरुषोत्तमाचे पवित्र स्थान आहे.

गोदावरी महातीर्थं पयोष्णी वरदा नदी 81.

गोदावरी ही महान पवित्र नदी आहे आणि पयोष्णी ही वर देणारी नदी आहे.

गोकर्णं परमं तीर्थं तीर्थं माहिष्मती पुरी 81.

गोकर्ण हे परम तीर्थ आहे आणि माहिष्मती ही पवित्र नगरी आहे.

कृते शौचे मुक्तिदं च शार्ङ्गधारी तदन्तिके 81.

कृतयुगात शुद्धतेमुळे मुक्ती मिळते आणि शार्ङ्गधारी जवळच आहे.

नन्दितीर्थं मुक्तिदं च कोटितीर्थफलप्रदम् 81.

नंदितीर्थ हे मुक्ती देणारे आहे आणि कोटी तीर्थांचे फळ देणारे आहे.

कृष्णवेणीं भीमरथीं गण्डकीं या त्विरावती 81.

कृष्णवेणी, भीमरथी, गंडकी आणि इरावती या नद्या आहेत.

ब्रह्मध्यानं परं तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः 81.

ब्रह्मध्यान हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे आणि इंद्रियांचे संयम हेही पवित्र स्थान आहे.

ज्ञानह्रदे ध्यानजले रागद्वेषमलापहे 81.

ज्ञानाच्या सरोवरात, ध्यानाच्या पाण्यात, रागद्वेषाची मळ दूर होते.

इदं तीर्थमिदं नेति ये नरा भेददर्शिनः 81.

'हे तीर्थ आहे, हे नाही' असे भेद पाहणारे जे पुरुष आहेत,

सर्वं ब्रह्मेतियोऽवेति नातीर्थं तस्य किञ्चन 81.

जो सर्व काही ब्रह्म आहे हे जाणतो, त्याच्यासाठी दुसऱ्या कोणत्याही तीर्थाची गरज राहत नाही.

सर्वा नद्यः सर्वशैलाः तीर्थं देवादिसेवितम् 81.

सर्व नद्या, सर्व डोंगर, आणि देवांनी व इतरांनी पूजलेली सर्व तीर्थस्थळे—

सप्तगोदावरं तीर्थं तीर्थं कोणगिरिः परम् 81.

सात गोदावरीचे घाट पवित्र आहेत आणि कोणगिरी हे एक श्रेष्ठ तीर्थक्षेत्र आहे.

सह्याद्रौ देवदेवेश एकवीरः सुरेश्वरी 81.

सह्याद्री पर्वतावर देवांचा देव, एकवीर आणि सुरेश्वरी वास करतात.

स्नात्वा कनखले तीर्थे स भवेन्न पुनर्भवे सूत उवाच 81.

जो कोणी कनखळ या तीर्थात स्नान करतो, त्याला पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.

श्रुत्वाऽब्रवीद्धरेर्ब्रह्मा व्यासं दक्षादिसंयुतम् गयाख्यं प्राह सर्वेषामक्षयं ब्रह्मलोकदम् ॥ 81.

हे ऐकून ब्रह्मदेव, दक्ष व इतरांसह व्यासांना म्हणाले—गया हे सर्वांसाठी अक्षय असून ब्रह्मलोक देणारे आहे.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे सर्वतीर्थ माहात्म्यं नामैकाशीतितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'सर्व तीर्थांचे माहात्म्य' नावाचा एक्याऐंशीवा अध्याय संपला.

(अथ गयामाहात्म्यं प्रारभ्यते) सारात्सारतरं व्यास गयामाहात्म्यमुत्तमम् 82.

(आता गया माहात्म्य सुरू होते) व्यासांनी गया माहात्म्याचे सर्वश्रेष्ठ सार सांगितले.

गयासुरोऽभवत्पूर्वं वीर्य्यवान्परमः स च 82.

पूर्वी गयासुर नावाचा अत्यंत बलवान आणि पराक्रमी असुर होता.

तत्तपस्तापिता देवास्तद्वधार्थं हरिं गताः 82.

त्याच्या कठोर तपामुळे देव त्रस्त झाले आणि त्याचा नाश व्हावा म्हणून त्यांनी हरिकडे धाव घेतली.

पात्यतेऽस्य महादेहो तथेत्यूचुः सुरा हरिम् 82.

त्याचे मोठे शरीर पाडायचे आहे, असे देवांनी हरिला सांगितले.

आनीय कीकटे देशे शयनं चाकरोद्वली 82.

त्याला किकट देशात आणून तिथे झोपवले.