गरुडपुराणम्

धनधान्यकरं लोके विषार्त्तिभयनाशनम् स्फटिकस्य विद्रुमस्य रत्नज्ञानाय शौनक ! ॥ 80.

हे लोकांना धनधान्य देणारे, विष व आजार यांचा भयं नष्ट करणारे आहे; हे स्फटिक व प्रवाळ रत्नांचे ज्ञान, शौनक!

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे विद्रुमपरीक्षणं नामाशीतितमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील प्रथम शाखेतील आचारकांडातील 'प्रवाळाची परीक्षा' नावाचा ऐंशीवा अध्याय संपला.

सर्वतीर्थानि वक्ष्यामि गङ्गा तीर्थोत्तमोत्तमा 81.

सर्व तीर्थांची मी माहिती सांगतो; त्यात गंगेची तीर्थे सर्वांत श्रेष्ठ आहेत.

गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे 81.

गंगाद्वार, प्रयाग आणि गंगा-सागर संगम येथे—

सेवनात्कृतपिण्डानां पापजित्कामदं नृणाम् 81.

—तेथे सेवा करून आणि पिंडदान केल्याने, मनुष्याला पापांवर विजय मिळतो आणि इच्छा पूर्ण होतात.

कुरुक्षेत्रं परं तीर्थं दानाद्यैर्भुक्तिमुक्तिदम् 81.

कुरुक्षेत्र हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे; तिथे दान व इतर कर्मांनी भोग आणि मुक्ती मिळते.

द्वारका च पुरी रम्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिका 81.

आणि द्वारका ही रम्य नगरी, भोग आणि मुक्ती देणारी आहे.

केदारं सर्वपापघ्नं स (श) म्भलग्राम उत्तमः 81.

केदार सर्व पापांचा नाश करणारे आहे; शंभल गावही उत्तम आहे.

श्वेतद्वीपं पुरी माया नैमिषं पुष्करं परम् 81.

श्वेतद्वीप, माया नगरी, नैमिष आणि श्रेष्ठ पुष्कर.

वैनायकं महीतीर्थं रामगिर्य्याश्रमं परम् 81.

वैनायक हे महान पवित्र स्थान आहे आणि रामगिरीचा आश्रम अत्यंत श्रेष्ठ आहे.

रामेश्वरं परं तीर्थं कार्त्तिकेयं तथोत्तमम् 81.

रामेश्वर हे सर्वोच्च तीर्थ आहे आणि कार्तिकेय हे अतिशय उत्तम स्थान आहे.

उज्जयिन्यां महाकालः कुब्जके श्रीधरो हरिः 81.

उज्जयिनीमध्ये महाकाळ आहे आणि कुब्जकात श्रीधर हरि वास करतो.

महाकेशी च कावेरी चन्द्रभागा विपाशया 81.

महाकेशी आणि कावेरी, तसेच चंद्रभागा आणि विपाशा या नद्या आहेत.

मथुरा च पुरी रम्या शोणश्चैव महानदः 81.

मथुरा ही रम्य नगरी आहे आणि शोण ही महान नदी आहे.

सूर्य्यः शिवो गणो देवी हरिर्यत्र च तिष्ठति 81.

जिथे सूर्य, शिव, गण, देवी आणि हरि वास करतात.

पूजा श्राद्धं पिण्डदानं सर्वं भवति चाक्षयम् 81.

तेथे पूजा, श्राद्ध आणि पिंडदान यांचे फळ कधीही नाश पावत नाही.

कोकामुखं च वाराहं भा (भु) ण्डीरं स्वामिसंज्ञकम् 81.

कोकामुख, वाराह आणि भुंडीरा, हे स्वामी नावाने ओळखले जातात.

कामरूपं महातीर्थं कामाख्या (क्षा) यत्र तिष्ठति 81.

कामरूप हे महान तीर्थ आहे, जिथे कामाख्या देवी वास करते.

विरजस्तु महातीर्थं तीर्थं श्रीपुरुषोत्तमम् 81.

विरजा हे महान तीर्थ आहे आणि श्रीपुरुषोत्तमाचे पवित्र स्थान आहे.

गोदावरी महातीर्थं पयोष्णी वरदा नदी 81.

गोदावरी ही महान पवित्र नदी आहे आणि पयोष्णी ही वर देणारी नदी आहे.

गोकर्णं परमं तीर्थं तीर्थं माहिष्मती पुरी 81.

गोकर्ण हे परम तीर्थ आहे आणि माहिष्मती ही पवित्र नगरी आहे.

कृते शौचे मुक्तिदं च शार्ङ्गधारी तदन्तिके 81.

कृतयुगात शुद्धतेमुळे मुक्ती मिळते आणि शार्ङ्गधारी जवळच आहे.

नन्दितीर्थं मुक्तिदं च कोटितीर्थफलप्रदम् 81.

नंदितीर्थ हे मुक्ती देणारे आहे आणि कोटी तीर्थांचे फळ देणारे आहे.

कृष्णवेणीं भीमरथीं गण्डकीं या त्विरावती 81.

कृष्णवेणी, भीमरथी, गंडकी आणि इरावती या नद्या आहेत.

ब्रह्मध्यानं परं तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः 81.

ब्रह्मध्यान हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे आणि इंद्रियांचे संयम हेही पवित्र स्थान आहे.

ज्ञानह्रदे ध्यानजले रागद्वेषमलापहे 81.

ज्ञानाच्या सरोवरात, ध्यानाच्या पाण्यात, रागद्वेषाची मळ दूर होते.

इदं तीर्थमिदं नेति ये नरा भेददर्शिनः 81.

'हे तीर्थ आहे, हे नाही' असे भेद पाहणारे जे पुरुष आहेत,

सर्वं ब्रह्मेतियोऽवेति नातीर्थं तस्य किञ्चन 81.

जो सर्व काही ब्रह्म आहे हे जाणतो, त्याच्यासाठी दुसऱ्या कोणत्याही तीर्थाची गरज राहत नाही.

सर्वा नद्यः सर्वशैलाः तीर्थं देवादिसेवितम् 81.

सर्व नद्या, सर्व डोंगर, आणि देवांनी व इतरांनी पूजलेली सर्व तीर्थस्थळे—