जयं पराजयं चैव यो जानाति स पण्डितः 67.
जो विजय आणि पराभव ओळखतो तोच खरा ज्ञानी आहे.
कृत्वा तत्पदमाप्नोति यात्रा सन्ततशोभना 67.
ते केल्यावर ध्येय गाठता येते; प्रवास नेहमीच शुभ होतो.
यस्तु पृच्छति तत्रस्थः स साधुर्जयतिध्रुवम् 67.
जो तेथे उपस्थित राहून विचारतो तो नक्कीच यशस्वी होतो.
जायते नात्र सन्देह हन्द्रो यद्यग्रतः स्थितः 67.
प्रश्न करणारा समोर उभा असेल तर यश मिळते याबद्दल शंका नाही.
चरेस्थिरे तद्विमार्गे तादृशेतादृशे क्रमात् 67.
चालू किंवा स्थिर असताना, तशीच पावले टाकावी.
पृच्छकस्य वचः श्रुत्वा घण्टाकारेण लक्षयेत् 67.
प्रश्नकर्त्याचे बोल ऐकून, घंटेच्या आवाजाने ते लक्षात ठेवावे.
ऊर्द्ध्वेऽग्निरध आपश्च तिर्य्यक्संस्थः प्रभञ्जनः 67.
वर अग्नी, खाली पाणी आणि आडवे वारा असतो.
ऊर्द्ध्वे मृत्युरधः शान्तिस्तिर्य्यक् चोच्चाटयेत्सुधीः 67.
वर मृत्यू, खाली शांतता आणि आडवे असताना बुद्धिमानाने उच्छाटन करावे.
इति श्रीगारुडेमहापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे स्वरोदये शुभाशुभनिरूपणं नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः
श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडाच्या 'स्वर उदयातील शुभ-अशुभ परिणामांचे वर्णन' नावाच्या सत्त्याहत्तराव्या अध्यायाचा येथे समारोप होतो.
परीक्षां वच्मि रत्नानां बलो नामासुरोऽभवत् 68.
आता मी रत्नांची परीक्षा कशी करावी हे सांगतो. बल नावाचा एक असुर होता.
वरव्याजेन पशुतां याचितः स सुरैर्मखे 68.
देवतांनी वर मागण्याच्या बहाण्याने त्याला यज्ञात पशू व्हायला सांगितले.
पशुवत्स विशस्तस्तैः स्ववाक्याशनियन्त्रितः 68.
तो स्वतःच्या शब्दाने बांधला गेल्यामुळे, त्या देवांनी त्याची यज्ञातील पशूसारखी हत्या केली.
तस्य सत्त्वविशुद्धस्य विशुद्धेन च कर्मणा 68.
त्याच्या शुद्ध स्वभावामुळे आणि पुण्यकर्मामुळे,
देवानामथ यक्षाणां सिद्धानां पवनाशिनाम् 68.
त्याच्यापासून देव, यक्ष, सिद्ध आणि वायुपरायण यांच्या रत्नांचा जन्म झाला.
तेषां तु पततां वेगाद्विमानेन विहायसा 68.
ती रत्ने त्यांच्या विमानातून आकाशातून वेगाने खाली पडली,
महोदधौ सरिति वा पर्वते काननेऽपि वा 68.
ती कधी महासागरात, कधी नद्यांमध्ये, कधी पर्वतांवर, तर कधी जंगलात पडली.
तेषु रक्षोविषव्यालव्याधिघ्नान्यघहानि च 68.
त्यामध्ये काही रत्ने राक्षस, विष, वन्य प्राणी आणि रोगांचा नाश करतात, तसेच पापही दूर करतात.
वज्रं मुक्तामणयः सपद्मरागाः समरकताः प्रोक्ताः 68.
वज्र, मुक्तामणी, पद्मराग, पाचू आणि पन्ना ही त्यातील काही रत्ने मानली जातात.
कर्केतनं सपुलकं रुधिराख्यसमन्वितं तथा स्फटिकम् 68.
कार्केतन, पुलक, रुधिर नावाचे रत्न आणि स्फटिकही त्यात आहेत.
आकारवर्णौ प्रथमं गुणदोषौ तत्फलं परीक्ष्य च 68.
सर्वप्रथम त्यांच्या आकार आणि रंगाची, मग गुण-दोषांची आणि त्यानंतर त्यांच्या परिणामांची परीक्षा करावी.
कुलग्नेषूपजायन्ते यानि चोपहतेऽहनि 68.
ज्या रत्नांचा जन्म नष्ट झालेल्या कुळात किंवा अशुभ दिवशी होतो,
परीक्षापरिशुद्धानां रत्नानां पृथिवीभुजा 68.
जरी रत्नांची परीक्षा करून शुद्धता पाहिली, तरीही राजांनी
शास्त्रज्ञाः कुशलाश्चापि रत्नभाजः परीक्षकाः 68.
शास्त्र जाणणारे, कुशल आणि अनुभवी रत्नपरीक्षक यांच्याकडून ती रत्ने तपासून घ्यावीत.
महा प्रभावं विबुधैर्यस्यमाद्वज्रमुदाहृतम् 68.
वज्र हे रत्न, ज्याला ज्ञानी लोक फार मोठे प्रभावशाली मानतात,
तस्यास्थिलेशो निपपात येषु भुवः प्रदेशेषु कथञ्चिदेव 68.
त्याच्या अगदी लहान तुकड्याने जिथे जिथे पृथ्वीवर पडले,
हैममातङ्गसौराष्ट्राः पौण्ड्रकालिङ्गकोशलाः 68.
ती स्थळे म्हणजे हेममातंग, सौराष्ट्र, पौंड्र, कलिंग आणि कोशल होती.
आताम्रा हिमशैलजाश्च शशिभा वेण्वातटीयाः स्मृताः सौवीरे त्वसिताब्जमेघसदृशास्ताम्राश्च सौराष्ट्रजाः 68.
हिमालयातून मिळणारे वज्र तांबूस रंगाचे असते; चंद्रापासून मिळणारे वज्र चंद्रासारखे शुभ्र असते; बांबूच्या काठीजवळ मिळणारे वज्र सौवीर नावाने ओळखले जाते; काळ्या कमळासारखे किंवा मेघासारखे गडद व तांबूस रंगाचे वज्र सौराष्ट्रातून मिळते.
अत्यर्थं लघु वर्णतश्च गुणवत्पार्श्वेषु सम्यक् समंरेखाबिन्दुकलङ्ककाकपदकत्रासादिभिर्वर्जितम् 68.
ते वज्र रंगाने आणि गुणाने फार हलके असावे, बाजू नीटस आणि सम असाव्यात, रेषा, ठिपके, डाग किंवा कावळ्याच्या पावलांसारखे दोष नसावेत.
वज्रेषु वर्णयुक्त्या देवानामपि विग्रहः प्रोक्तः 68.
वज्रामधील रंगांच्या रचनेवरून देवतांचे स्वरूपसुद्धा सांगितले गेले आहे.
हरितसितपीतपिंगश्यामास्ताम्राः स्वभावतो रुचिराः 68.
हिरवे, पांढरे, पिवळे, तांबूस, काळे आणि तांबड्या रंगाचे वज्र स्वभावतः मनाला आवडणारे असतात.