गरुडपुराणम्

सोपासङ्गपताकस्तु शुक्रस्यापि रथो महान् 58.

शुक्राचा मोठा रथ सेवक आणि पताकांनी युक्त आहे.

अष्टाश्वः काञ्चनः श्रीमान् भौमस्यापि रथो महान् ॥ 58.

भौमाचा मोठा रथ सुवर्णाचा, तेजस्वी आणि आठ घोड्यांनी ओढलेला आहे.

पद्मरागारुणैरश्वैः संयुक्तो वह्निसंभवैः 58.

तो पद्मरागासारख्या लाल आणि अग्निजन्म घोड्यांनी युक्त आहे.

तिष्ठंस्तिष्ठति वर्षं वै राशौराशौ बृहस्पतिः 58.

बृहस्पती प्रत्येक राशीत एक वर्ष थांबतो आणि राहतो.

समारुह्य शनैर्याति मन्दगामी शनैश्चरः 58.

शनैश्चर हळूहळू चढतो आणि मंद गतीने प्रवास करतो.

सकृद्यक्तास्तु भूतेशबहन्त्यविरतं शिव 58.

शिवा, जे लोक एकदाच यज्ञ करतात, त्यांना पुन्हा कधीही भूतांचे स्वामी त्रास देत नाहीत.

पलालधूमवर्णाभा लाक्षारसनिभारुणाः 58.

त्यांचा रंग गवताच्या धुरासारखा उजळ आणि लाखेच्या रंगासारखा लाल असतो.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशनिरूपणं नामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'भुवनकोशाचे वर्णन' नावाचा अठ्ठावन्नावा अध्याय संपला.

(अथ ज्योतिः शास्त्रम्) ज्योतिश्चक्रं भुवो मानमुक्त्वा प्रोवाच केशवः 59.

(आता ज्योतिषशास्त्र) पृथ्वीच्या गोलाचा माप सांगून केशव पुढे बोलू लागले.

कृत्तिकास्त्वग्निदेवत्या रोहिण्यो ब्रह्मणः स्मृताः 59.

कृत्तिका या अग्नीच्या देवतेच्या मानल्या जातात आणि रोहिणी या ब्रह्माच्या.

पुनर्वसुस्तथादित्यस्तिष्यश्च गुरुदैवतः 59.

पुनर्वसू या अदितीच्या आणि तिष्य या गुरुच्या देवतेच्या आहेत.

भाग्याश्च पूर्वफल्गुन्य अर्य्यमा च तथोत्तरः 59.

पूर्वाफळगुनी या भागाच्या आणि उत्तराफळगुनी या अर्यमाच्या आहेत.

स्वाती च वायुदेवत्या नक्षत्रं परिकीर्त्तितम् 59.

स्वाती हे नक्षत्र वायूच्या देवतेचे मानले जाते.

मैत्रमृक्षमनूराधा ज्येष्ठा शाक्रं प्रकीर्त्तितम् 59.

अनुराधा या मित्राच्या आणि ज्येष्ठा या शक्राच्या आहेत.

आप्यास्त्वाषाढपूर्वास्तु उत्तरा वैश्वदेवताः 59.

पूर्वाषाढा आणि उत्तराषाढा या दोन्ही विश्वदेवांच्या आहेत.

वासवस्तु तथा ऋक्षं धनिष्ठा प्रोच्यते बुधैः 59.

धनिष्ठा हे नक्षत्र वासवाचे आहे, असे ज्ञानी लोक सांगतात.

आजं भाद्रपदा पूर्वा अहिर्ब्रुध्न्यस्तथोत्तरा 59.

पूर्वाभाद्रपदा या अज एकपादाच्या आणि उत्तराभाद्रपदा या अहिर्बुध्न्याच्या आहेत.

भरण्यृक्षं तथा याम्यं प्रोक्तास्ते ऋक्षदेवताः 59.

भरणी हे नक्षत्र यमाचे आहे; अशा प्रकारे नक्षत्रांच्या देवता सांगितल्या.

माहेश्वरी चोत्तरे च द्वितीया दशामीतिथौ 59.

दशमीच्या दुसऱ्या भागात उत्तर दिशेला माहेश्वरी असते.

षष्ठ्यां चैव चतुर्दश्यामिन्द्राणी पश्चिमे स्थिता 59.

षष्ठी आणि चतुर्दशी या तिथींना पश्चिमेला इंद्राणी असते.

अष्टम्यमावास्ययोगे महालक्ष्मीशगोचरे 59.

अष्टमी आणि अमावास्येला महालक्ष्मी उपस्थित असते.

द्वादश्यां च चतुर्थ्यां तु कौमारी नैर्ऋते तथा 59.

द्वादशी आणि चतुर्थी या तिथींना नैऋत्य दिशेला कौमारी असते.

अश्विनीमैत्ररेवत्यो मृगमूलपुनर्वसु 59.

अश्विनी, मैत्र, रेवती, मृग, मूल आणि पुनर्वसू—

हस्तादिपञ्चऋक्षाणि उत्तरात्रयमेव च 59.

हस्त वगैरे पाच नक्षत्रे आणि उत्तरेकडील तीन नक्षत्रे अशी आठ नक्षत्रे सांगितली आहेत.

वस्त्रप्रावरणे श्रेष्ठो नक्षत्राणां गणः स्मृतः 59.

वस्त्र किंवा झाकणासाठी योग्य असलेली नक्षत्रांची मंडळी सर्वांत उत्तम मानली गेली आहे.

त्रीणि, पूर्वा तथा चैव अधोवक्राः प्रकीर्त्तिताः ? 59.

तीन पूर्वेकडील आणि खाली वळलेली नक्षत्रे अशी नावे सांगितली आहेत.

देवागारस्य खननं निधानखननं तथा 59.

देवांचे मंदिर खोदणे किंवा धनाचा शोध घेणे यासाठीही हेच नियम आहेत.

कुर्य्यादधोगतान्येव अन्यानि च वृषध्वज 59.

वृषध्वज, खाली वळलेली आणि इतर अशा सर्व कृती या नक्षत्रांत कराव्यात.

अनुराधा मृगो ज्येष्ठा एते पार्श्वमुखाः स्मृताः 59.

अनुराधा, मृग आणि ज्येष्ठा ही नक्षत्रे बाजूला वळलेली मानली गेली आहेत.