गरुडपुराणम्

असिपत्रवनः कृष्णो नानाभक्षश्च दारुणः 57.

काळ्या तलवारीच्या पानांच्या जंगलात, वेगवेगळ्या भयंकर खाण्याच्या गोष्टी आहेत.

संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेव च 57.

लोखंडी चिमटा, काळा दोरा आणि अवीचि नरकातील घनदाट अंधार आहे.

पापिनस्तेषु पच्यन्ते विषशस्त्राग्निदायिनः 57.

त्या ठिकाणी पापी लोक शिजवले जातात, जे विष, शस्त्र किंवा आग देतात.

वारिवह्न्यनिलाकाशैर्वृतं भूतादिना च तत् 57.

ते पाणी, आग, वारा, आकाश आणि विविध जीवांनी वेढलेले आहे.

अण्डं दशगुणं व्याप्तं नारायणः स्थितः ॥ 57.

ते अंड दहा पट व्यापलेले असून, त्यात नारायण वास करतात.

इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशगतापातलनरकादिनिरूपणं नाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे गारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात, 'भुवनकोश, पाताळ, नरक यांचे वर्णन' नावाचा सत्तावन्नावा अध्याय संपला.

वक्ष्ये प्रमाणसंस्थाने सूर्य्यादीनां श्रृणुष्व मे 58.

मी सूर्यादींच्या माप आणि स्थान सांगतो, माझे ऐका.

ईशादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो वृषभध्वज 58.

ईश्वराचा दंडसुद्धा तितकाच, पण त्याच्या दुप्पट लांब आहे, हे वृषध्वज.

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् 58.

त्याचा अक्ष योजनेने मोजला जातो आणि तिथेच चाक बसवलेले आहे.

संवत्सरमये कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम् 58.

संपूर्ण काळचक्र, जे वर्षांनी बनले आहे, ते तिथेच स्थिर आहे.

पञ्चान्यानि तु सार्द्धानि स्यन्दनस्य वृषध्वज 58.

रथाचे आणखी पाच आणि अर्धे भाग आहेत, हे वृषध्वज.

ह्रस्वोऽक्षस्तद्युगार्द्धेन ध्रुवाधारे रथस्य वै 58.

रथाचा अक्ष अर्धा युगाने लहान आहे आणि तो ध्रुवावर आधारलेला आहे.

गायत्त्री सबृहत्युष्णिग्जगतीत्रिष्टुबेव च 58.

गायत्री, बृहती, उष्णिक, जगती आणि त्रिष्टुपही आहेत.

धाता क्रतुस्थला चैव पुलस्त्यो वासुकिस्तथा 58.

धाता, क्रतु, स्थला, पुलस्त्य आणि वासुकीसुद्धा आहेत.

अर्य्यमा पुलहश्चैव रथौजाः पुञ्जिकस्थला 58.

अर्यमान, पुलह, रथाची शक्ती आणि पुंजिकास्थला आहेत.

मित्रोऽत्रिस्तक्षको रक्षः पौरुषेयोऽथ मेनका 58.

मित्र, अत्री, तक्षक, रक्ष, पौषेय आणि मेनका आहेत.

वरुणो वसिष्ठो रम्भा सहजन्या कुहुर्बुधः । 58.

वरुण, वसिष्ठ, रंभा, सहजंया, कुहू आणि बुध आहेत.

इन्द्रो विश्वावसुः स्त्रोत(श्रोत्र) एलापत्रस्तथाङ्गिराः 58.

इंद्र, विश्वावसु, स्त्रोत, एलापत्र आणि अंगिरा,

विवस्वानुग्रसेनश्च भृगुरापूरणस्तथा 58.

विवस्वान, उग्रसेन, भृगु आणि आपूरण,

पूषा च सुरुचिर्धाता गौतमोऽथ धनञ्जयः 58.

पूषा, सुरुचि, धाता, गौतम आणि धनंजय,

विश्वावसुर्भरद्वाजः पर्जन्यैरावतौ तदा 58.

विश्वावसु, भरद्वाज, पर्जन्य आणि ऐरावत,

अंशुश्च काश्यपस्तार्क्ष्यो महापद्मस्तथोर्वशी 58.

अंशु, कश्यप, तार्क्ष्य, महापद्म आणि उर्वशी,

क्रतुर्भर्गस्तथोर्णायुः स्फूर्जः कर्कोटकस्तथा पौषमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले ॥ 58.

क्रतु, भर्ग, उर्णायू, स्फूर्ज आणि कर्कोटक—हे सात जण पौष महिन्यात सूर्याच्या मंडळात वास करतात.

त्वष्टाथ जमदग्निश्च कम्बलोऽथ तिलोत्तमा माघमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले ॥ 58.

त्वष्टा, जमदग्नी, कंबळ आणि तिलोत्तमा—हे सात जण माघ महिन्यात सूर्याच्या मंडळात वास करतात.

विष्णुरश्वतरो रम्भा सूर्य्यवर्च्चाश्च सत्यजित् 58.

विष्णु, अश्वतर, रंभा, सूर्यवर्चा आणि सत्यजित,

सवितुर्मण्डले ब्रह्मन्विष्णुशक्त्युपबृंहिताः 58.

सवितृच्या मंडळात, हे ब्राह्मण, हे सर्व विष्णुशक्तीने युक्त आहेत.

नृत्यन्त्योऽप्सरसो यान्ति सूर्य्यस्यानुनिशाचराः 58.

अप्सरा नृत्य करतात आणि सूर्याच्या मागे रात्रभर फिरतात.

बालखिल्यास्तथैवैनं परिवार्य्य समासते 58.

त्याचप्रमाणे बालखिल्यही त्याला वेढून असतात.

वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन चरत्यसौ 58.

डाव्या आणि उजव्या बाजूला दहा जण जुंपलेले आहेत, त्यामुळे तो पुढे जातो.